คำที่รุนแรงคือ “โจรกรรมวิชาการ” (Plagiarism) ซึ่งตามนิยามสังคมไทยเรามีโจรกรรมวิชาการเกิดขึ้นน่าจะวันละเป็นล้านครั้ง ส่วนใหญ่กระทำโดย “โจรน้อย” หรือ เด็กนักเรียน เป็นการกระทำที่ไม่รู้ว่าผิด เพราะครูก็ไม่เข้าใจเรื่องนี้ ซึ่งก็คือการคัดลอกตัดปะข้อความจากแหล่งต่างๆ มาทำการบ้านส่งครู โดยไม่อ้างอิงว่าคัดลอกมาจากแหล่งใด ทำคล้ายๆ กับตนเองเขียนขึ้นเอง อย่างนี้อาจเรียกได้ว่าครูกำลังสอนศิษย์ให้เป็นโจร (ทางวิชาการ) โดยไม่รู้ตัว
นักวิจัยพึงระมัดระวังไม่คัดลอกข้อความจากบทความในวารสารวิชาการที่มีผู้พิมพ์ไว้แล้ว เอามาใช้โดยไม่อ้างอิง เวลานี้มีเครื่องมือตรวจสอบความคล้ายคลึงของข้อความและข้อมูล เรียกว่า etblast สามารถตรวจสอบความคล้ายคลึงและรายงานออกมาเป็นความซ้ำซ้อน (duplication) ของการตีพิมพ์ นำไปสู่การตรวจจับโจรกรรมวิชาการได้ ในประเทศไทยมีผู้ถูกจับได้หลายราย บางรายเป็นถึงศาสตราจารย์
วิจารณ์ พานิช
๑ ก.ย. ๕๑