ผู้ตรวจการพยาบาล มีหน้าที่นิเทศ คือ ส่งเสริมสนับสนุนกลุ่มเป้าหมาย คือ พยาบาล ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเดิมๆสู่การพัฒนาที่ดีกว่า มากกว่าการเน้นที่ผลลัพธ์
แต่สำหรับ ตัว "ดิฉัน" การจะบอกว่า มีการพัฒนานั้น ต้องประเมินจากผลลัพธ์ของการปฏิบัติการพยาบาล
ดังนั้น จึงต้องมาดูที่ผลลลัพธ์ทางคลินิกที่คาดว่าเป็นผลจากการกระบวนการพยาบาลที่ปฏิบัติโดยคุณพยาบาลและทีมผู้ร่วมช่วยเหลือพยาบาล ได้แก่ ผู้ปฏิบัติการพยาบาล(ผช.พยาบาล)และพนักงานการแพทย์
ประเมินผลลัพธ์ทางคลินิก หรือ Clinical out come แบ่งเป็น
1. การเปลี่ยนแปลงด้านร่างกายกลับสู่ภาวะปกติ เช่น การเฝ้าระวังสัญญาณชีพ ระดับความรู้สึกตัว การป้องกันความเสี่ยง ภาวะแทรกซ้อนจากการพยาบาลรักษา เป็นต้น
2.มีความรู้และความเข้าใจ หรือการตระหนักรู้ ได้แก่ การรับรู้เรื่องโรคและการปฏิบัติตัว เป็นต้น
3.การปรับด้านจิตใจในตนเองและมีการปฎิบัตสัมพันธ์กับคนอื่นในสังคม ได้แก่ ความวิตกกังวลลดลง ความเครียดลดลง ความรู้สึกสูญเสียอำนาจลดลงคุณภาพชีวิตเพิ่มขึ้น ความพึงพอใจเพิ่มขึ้น เป็นต้น
4.การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมสุขภาพ ได้แก่ พฤติเสี่ยงลดลง งดสุรา งดบุหรี่ ลดความอ้วน ไม่กินจุกจิก ผ่อนคลาย ปล่อยวาง ใส่หมวกกันน๊อกขณะขับรถ เป็นต้น
ผู้ตรวจการ มุ่งไปที่การพัฒนาบุคคลากรและระบบการพยาบาล
1.พัฒนาหัวหน้าหอผู้ป่วย คือ ชี้แนะให้หัวหน้าหอผู้ป่วย ค้นหาผลลัพธ์ทางคลินิกที่เกิดจากการปฏิบัติการพยาบาลโดยการมอบหมายงานให้
มีหัวหน้า 2 ท่าน คุณนวลจันทร์ ธานินทร์สุรัตน์ หัวหน้าหอผู้ป่วย AE2 (Trauma Ward) และคุณนิตยา โชติรัตนมณี หัวหน้าหอผู้ป่วย AE4(Emergency Medicine)มาปรึกษากันเพื่อเตรียมหัวข้อจะไปแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันในวันที่ 3 กันยายน2551ที่แผนกการพยาบาลอุบัติเหตุฉุกเฉินจะจัดขึ้น
เธอทำการบ้านมาดีมาก ศึกษามาเองประกอบกับเอกสารที่ผู้ตรวจนำมาสมทบ ก็ได้ตามที่เล่ามาในส่วนต้น
คาดว่าวันที่ 3 กันยายน 2551 ท่านคงมั่นใจในการ Story telling เรื่อง ผลลัพธ์ทางการพยาบาลและสิ่งที่จะได้ตามมาต้องไปติดตามผลลัพธ์การพยาบาลในหอผู้ป่วยที่ท่านรับผิดชอบต่อคะ่
2.การตรวจเยียมพยาบาลประจำวัน ให้พยาบาลมา Nursing round กับผู้ตรวจการพยาบาลโดยให้พยาบาล มารายงานย่อๆที่ข้างเตียงต่อหน้าผู้ป่วยและญาติ ปัญหาของการพยาบาลเฉพาะกรณี เป้าหมายการพยาบาล กิจกรรมและบอกผลการปฏิบัติ ตรงนี้นี่เองจะทำให้พยาบาลเข้าเรื่อง ผลลัพธ์ทางการพยาบาล มีผู้ป่วยไข้เลือดออก มาอยู่รักษาที่AE4
ยกตัวอย่าง ปัญหาทางการพยาบาล คือ ผู้ป่วยไม่สุขสบายจากไข้ และอาเจียน กิจกรรมการพยาบาลการให้ยาลดไข้เป็น Para บอกผู้ป่วยห้ามกินASAเพราะจะทำให้เลือดออก เช็ดตัวลดไข้ ไข้จะอยู่5วัน ต้องระวังช่วงไข้ลด มีเลือดออก ตัวเย็น มีจุดจำ้้เลือด ตอนนี้ให้นำ้้้เกลือ เนื่องจากกินได้น้อย เบื่ออาหารและมีอาเจียน ถ้าไม่ไหวต้องให้ยาลดอาเจียน
ผลลัพธ์การพยาบาล
1.ผู้ป่วยสัญญาณชีพปกติ ไม่มีภาวะช็อก
2.ผู้ป่วยมีความรู้ความเข้าเรื่องโรคและการปฏิบัติตัว
3.ไม่เครียด พึงพอใจการบริการพยาบาลที่ได้รับ
ก็สรุปให้ทั้งพยาบาล ผู้ป่วยและญาติฟัง ใช้เวลาต่อผู้ป่วย1 รายประมาณ10-15นาที
พยาบาลที่ร่วมNursing round เป็นพยาบาลจบใหม่ ผู้ตรวจการพยาบาลจำเป็นต้องเลือกกรณีผู้ป่วยโรคไม่ซับซ้อนมากคะ่
3.สรุปกิจกรรมมาแจ้งในที่ประชุมคณะบริหารแผนกฯประจำสัปดาห์ เพื่อเป็นการขยายผลและรับทราบนโยบายและกิจกรรมจะได้เข้าใจกันระหว่างผู้ปฏิบัติงาน
เล่าเรื่องผู้ตรวจการโรงพยาบาลเอกชนในเมืองโอกินาวา ประเทศญี่ปุ่น เมือง 9 ปี (1999) ก่อนเคยไปดูงาน
ตอนนั้นดิฉันยังดำรงตำแหน่งหัวหน้าหอผู้ป่วย ผู้ตรวจการพยาบาลของประเทศนี้ จะมี Clinical Path way แผ่นเดียวกันกับผู้ป่วยได้รับวันแรกที่เข้ามารักษาในโรงพยาบาล
หน้าที่ของผู้ตรวจการพยาบาล ก็มีหน้าที่ตรวจว่า กิจกรรมพยาบาลที่เขียนไว้นั้น ผู้ป่วยได้รับแล้วหรือยัง
พร้อมกับถามอาการว่าผู้ป่วยดีขึ้นไหม๊
สรุปว่าผู้ตรวจการพยาบาล ประเมินทั้งเชิงกระบวนการปฏิบัติการพยาบาลและประเมินผลลัพธ์จากผู้ป่วย มาตรวจโดยที่ไม่มีพยาบาลมาเดินตามก็ได้เพราะเขามี แผนที่การปฏิบัติงานของพยาบาล แล้วคะ่
สำหรับ พยาบาลไทยๆเรา ที่แผนกการพยาบาลอุบัติเหตุ ฉุกเฉิน ตอนนี้ได้พัฒนามาตฐานการพยาบาลเฉพาะโรคมาใช้ ยังไม่ได้ทำในลักษณะ Clinical path way เหมือนที่เล่ามา
เพราะสิ่งนั้นต้องทำร่วมกับทีมสหสาขาวิชาชีพ เรามี น้อยมาก และตรงนี้ไม่ได้แจกให้ผู้ป่วยเหมือนในประเทศญี่ปุ่นคะ่
แนวโน้วน่าจะต้องพัฒนาตรงนี้ เพราะไม่ยากจนเกินไป
ตามมาดูงาน ผตก ประเมินผลลัพธ์ทางการพยาบาลค่ะ
ขอบคุณคะ่พี่แก้ว
ผลลัพธ์การพยาบาลที่เล่ามาก็เป็นเรื่องพื้นๆ ที่พยาบาลลืมที่จะตอบว่าเมื่อให้การพยาบาลแล้วเกิดผลลพธ์ที่คาดหวังอะไร จึงต้องทำNursing Round ไม่ว่าจะเป็นการเจ็บป่วยไม่ซับซ้อนหรือที่ซับซ้อนก็ตาม ต้องการการติตามคุณภาพการพยาบาล เช่นกัน
เมื่อพยาบาลเข้าใจต้องลงมือปฏิบัติและยืนยันว่ามีกระบวนการปฏิบัติของพยาบาล โดยพยาบาลต้องบันทึกไว้ในNurse,s note
สำหรับการตรวจการพยาบาล พบว่า มีบันทึกไม่ครอบคลุมทุกการพยาบาลที่ได้ปฏิบัติหรืออาจแปลว่าไม่มีการปฏิบัติก็ได้
พยาบาลจำเป็นต้องบันทึกการพยาบาลให้สมบูรณ์จะช่วยยืนยันการทำงานของพยาบาล
แต่ผลลัพธ์ ผู้ป่วยจะเป็นตัวช่วยได้ จากกระบวนการตรวจสอบ(Audit)ของหัวหน้าหอผู้ป่วย/ผู้ตรวจการพยาบาล
เล่าเรื่องการทำKMเรื่อง ผลลัพธ์ทางการพยาบาล วันที่3กันยายน2551ที่ห้องประชุม89พรรษาสมเด็จย่า ร.พ.ศรีนครินทร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
ในโครงการKMพยาบาลอุบัติเหตุ ฉุกเฉินระดับเครือข่ายที่โรงพยาบาลจังหวัขอนแก่น :ศรีนครินทร์ ศูนย์ขอนแก่น เขาสวนกวาง นำพอง อุบลรัตน์
นับว่าเป็นครั้งแรกที่พยาบาลเครือข่ายมานั่งจับเข่าคุยกันเรื่องของตนเอง
ประเด็น ที่น่าสนใจ คือ เรื่องกฎแห่งกรรม
ของพี่ติ้ม(คุณอัญชลี โสภณ หัวหน้าอีอาร์ ร.พ.ศ.ขอนแก่น)
เราอยากได้ผลลัพธ์ที่ดีต้องเกิดจากกระบวนการปฏิบัติดี(ตามมาตรฐานวิชาชีพแบบองค์รวม)
เมื่อปฏิบัติดีแล้วจะตรวจสอบอย่างไร พยาบาลต้องมีเครื่องมือและเทคนิคการบริหารระบบตัวชี้วัดKPI ตรงนี้แหละที่มีการแลกเปลี่ยนกันในแต่ละโรงพยาบาล เช่น การบรรจุKPIของพยาบาลเข้าไปในKPIของโรงพยาบาล มีแนวการการดำเนินงาน มีคนรับผิดชอบ ต้องรับผิดชอบคือต้องคอยติดตามให้ได้ข้อมูลตรงเวลา นำมาสะท้อนให้ผู้ปฏิบัติทราบเพื่อนำไปใช้ประโยชน์พัฒนาจุดด้อยของกระบวนการปฎิบัตินั้น
สรุปตามขั้นตอนPlan-Do-Check-Action ก็จะสามารพัฒนาตัวชี้วัดคุณภาพทางการพยาบาล
ตัวอย่างตัวชี้วัดเชิงผลลัพธ์ทางการพยาบาล 4มิติ
1.การเปลี่ยนแปลง:อัตราการเกิดแผลกดทับ
2.การเปลี่ยนแปลงด้านจิตใจ:ระดับความพึงพอใจ
3.การเรียนรู้/การรับรู้:อัตราการรับรู้ข้อมูล
4.การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม:อัตราการกลับมาตรวจซำด้วยอาการเดิมในผู้ป่วยPU
ทั้งนี้ต้องขอบคุณ คุณลดาวัลย์ ประธาน ฯ คุณนันทวรรณ เลขาฯและคุณกิติยา ผู้นำเสนอ
คุณนวลจันทร์และคุณนิตยา ซึ่งเป็นผู้ประสานงานกลุ่มคะ
ถ้าเออีเรามาKMกัน ก็จะได้ข้อคิดเห็นที่มีประโยชน์นำไปพัฒนาหน่วยงานของตนต่อไป สำหรับดิฉันก็ทำหน้า เป็นผู้ให้ข้อคิดเห็นคะ(Commentator)ในฐานะเจ้าภาพครั้งนี้
ที่ทำให้พยาบาล มีความชัดเจนในการดำเนินการเรื่อง
ที่ลึมไม่ได้คือขอบคุณคุณพัชรินทร์และคุณกัญญา ผู้รับผิดชอบโครงการ
เล่าเรื่องKMด้วยรูปภาพกิจกรรม
1.กลุ่มKMผลลัพธ์ทางการพยาบาล ลดาวัลย์ ศรีสุวรรณ รพ.ศรีนครินทร์ ประธานฯ นันทวรรณ ทิพยเนตร ร.พ.ศ ขอนแก่น และนิตยา โชติรัตนมณี ร.พ.ศรีนครินทร์ เลขาฯ
2.กฤติยา หวานผล พยาบาลAE1ร.พ.ศรีนครินทร์ ผู้นำเสนอผลงาน
3.พนอ เตชะอธิก ผตกAEร.พ. ศรีนครินทร์ ผู้ให้ข้อคิดเห็น
4.พัชรินทร์ อ้วนไตร ประธานโครงการKM
สิ่งที่ได้มากว่าที่คาดหวังไว้ ไม่ใช่เฉพาะว่าสามารถระบุตัวชี้วัดเชิงผลลัพธ์ทางการพยาบาลเท่านั้น แต่เราได้แลกเปลี่ยน
เทคนิคที่ปฏิบัติที่เพิ่มผลลัพธ์ตามที่คาดหวัง
1.การปฏิบัตงานตามาตรฐานป้องกันความเสี่ยง เช่น มาตรการป้องกันMedication Error ต้องมีการตรวจซำอย่างเคร่งครัด และการเฝ้าระวังต้องรายงานทั้งNear miss,Miss เพื่อนำมาวิเคราะห์หาสาเหตุ และหามาตรฐานป้องกันไม่ให้เกิดซำ หัวหน้าหน่วยงานเอาจริงเอาจัง ให้กำลังใจลูกน้อง ช่วยให้การดำเนินงานได้ผลลัพธ์ที่ดีได้ (เสียงสะท้อนจากลูกน้องคะ)
2.การกำหนดกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงเพื่อหาตัวชี้วัดคุณภาพทางคลินิกร่วมกับทีมแพทย์ ด้วย เช่น กลุ่มโรคหัวใจ ผู้ป่วยอุบัติเหตุ ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดในสมอง ซึ่งปัจจุบันได้การสนับสนุนในเชิงระบบด้านงบประมาณ พิจารณาว่ากระบวนการใดที่เป็นความรับผิดชอบของพยาบาล เรื่อง ความรู้เรื่องการดูแลตนเองของผู้ป่วย ความพึงพอใจ เป็นต้น กลุ่มแนะว่าการให้ข้อมูลในห้องฉุกเฉินแล้วยังไม่พอ เมื่อผู้ป่วยเข้ามารับการรักษาในโรงพยาบาล พยาบาลต้องหมั่นให้ข้อมูล สร้างสัมพันธภาพกับผู้รับบริการ ต้องทำกันบ่อยๆคะ อย่าพึงเบื่อการถามซำ เพราะถือว่าเค้าสนใจเรา (เสียงสะท้อนจากหัวหน้าหน่วยคะ)
3.ความพึงพอใจโดยภาพรวมของทุกโรงพยาบาล>80%แต่ถ้าต้องการเพิ่มขึ้น ให้พิจารณาพฤติกรรมบริการเพราะดูจากข้อร้องเรียนปัจจุบันนั้น ส่วนมากจะเป็นเรื่องพฤติกรรมบริการ และระบุตัวบุคคล (เสียงสะท้อนของผู้รับผิดชอบเก็บสถิติ)
4.การสื่อสารทีมงานจะช่วยลดอุบัติการณ์ เช่น การเฝ้าระวังหกล้ม การเฝ้าระวังการดีงท่อช่วยหายใจ สื่อสารทีมด้วยป้าย ขณะดูแลช่วยกัน เป็นเรื่องทีม ไม่ใช่คนใดคนหนึ่ง เพราะตัวญาติควรมีสิทธิรู้ เพราะเปลี่ยนคนมาเยี่ยม เพียงบอกกล่าวไม่เพียงพอ (ตัวอย่างของ Ward ศัลยกรรม)
5.หน่วยงานบริการผู้ป่วยนอกอุบัติเหตุฉุกเฉิน ให้บริการผู้ป่วยจำนวนมาก บุคลากรทางการแพทย์ น้อย พยาบาลต้องสื่อสารกับแพทย์ในลำดับต่อไปหากแพทย์ที่อยู่เวรไม่เพียงพอ และระยะเวลาอยู่ในหน่วยงานนี้นาน เมื่อรับผู้ป่วยใหม่เข้ามาเรื่อยๆ ผู้ป่วยเดิมควรได้รับการจัดการตามเกณฑ์เวลาที่เหมาะสม ต้องสื่อสารกับแพทย์ด้วย
6.พยาบาลให้คิดเชิงบวก การทำงานย่อมเกิดความล้า เมื่อใดมีสัญญาจะเริ่มหงุดหงิด อารมณ์ไม่ดี "ให้คิดว่า เรามาทำบุญที่ยิ่งใหญ่ การพูดดี ถือว่า เป็นบุญ เช่นกัน เพราะเป็นการปฏิบัติดี "
เมื่อนำองค์ความรู้ที่ได้ช่วยกันทำKMมาปฏิบัติ ถือว่า ได้บรรลุเป้าหมายอย่างแท้จริงของให้ทุกท่านโชคดี และได้บุญ=สุข