กรณีผู้รับบริการคลินิกกิจกรรมบำบัด คณะกายภาพบำบัดฯ ม.มหิดล เป็นนักศึกษาอายุ 18 ปี มีปัญหาทักษะชีวิตที่น่าสนใจ

ผมต้องขอบคุณนักกายภาพบำบัดที่รักษาคุณพ่อของนักศึกษาท่านนี้และแนะนำปัญหา Fine Motor ของนักศึกษามาขอคำปรึกษาจากนักกิจกรรมบำบัด

กรณีศึกษานี้น่าสนใจ น้องเขามีอาการสั่นกระตุกทุกๆครั้งที่มีการเคลื่อนไหวทำกิจกรรมการดำเนินชีวิตในลักษณะพิเศษ ซึ่งมีอาการเพิ่มขึ้นตลอดอายุที่มากขึ้น แพทย์ไม่สามารถวินิจฉัยโรคได้ชัดเจน แต่แนะนำการออกกำลังกายกล้ามเนื้อให้แข็งแรง

ผมได้รับการติดต่อจากนักกิจกรรมบำบัดที่คลินิกฯ ให้มาช่วยให้คำปรึกษาว่ากิจกรรมบำบัดจะช่วยนักศึกษาท่านนี้ได้อย่างไร

ผมลองนั่งนิ่งๆ สังเกตอาการสั่นกระตุกว่าเกิดขึ้นตอนน้องเขาทำกิจกรรมการทานอาหาร กิจกรรมการเดินถือถาดที่มีแก้วน้ำวาง และซักถามถึงสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นจริงๆในสองกิจกรรมข้างต้น เช่น ลักษณะเก้าอี้ที่นั่ง ช้อนที่ใช้จับจริง ความสูงระหว่างโต๊ะและเก้าอี้ทานข้าวทั้งที่มหาวิทยาลัยกับบ้าน

จากนั้นจึงตั้งสมมติฐานพบว่า น้องเขามีอาการสั่นกระตุกในกรณีที่ใช้ข้อต่อและกล้ามเนื้อที่ไม่สัมพันธ์กัน หากมีการใช้เพียงหนึ่งข้อต่อและควบคุมท่าทางให้ข้อต่อที่เหลืออยู่กับที่ อาจทำให้กล้ามเนื้อส่วนที่ไม่ใช้งานออกแรงได้สมดุลย์กับกล้ามเนื้อส่วนที่ใช้งานได้

ผมลองทดสอบสมมติฐานและพบว่า ประสบการณ์การสังเกตและสอนให้น้องท่านนี้เรียนรู้การเคลื่อนไหวตามลำดับขั้นตอนของการทำกิจกรรมสามารถลดอาการสั่นกระตุกลงได้

ยอดเยี่ยมจริงๆ ผมคิดชมตัวเองในใจ ไม่เสียแรงที่อุตสาห์เรียนจบดอกเตอร์ ทั้งๆที่น้องนักกิจกรรมบำบัดและน้องนักศึกษากำลังตกใจว่าทำไมจึงลดอาการกระตุกได้อย่างง่ายแบบเส้นผมบังภูเขา ไม่คิดเลยว่าจะควบคุมร่างกายได้อย่างมหัศจรรย์ ไม่สายเกินไปเพราะยังอายุน้อยๆ อยู่

วิธีการที่ผมแนะนำและให้นักศึกษาท่านนี้ลองทำจนเกิดการเรียนรู้คือ นั่งในท่าสบายๆแบบผ่อนคลายบนเก้าอี้ไม่มีผนักพิง เวลาตักข้าวด้วยช้อนให้ค่อยๆ เคลื่อนไหวอย่างมั่นใจ แต่ต้องไม่ก้มศรีษะและหลังขณะนำช้อนที่มีข้าวขึ้นมาที่ปาก เพราะหากเคลื่อนไหวข้อต่อทั้งหมดพร้อมกันจะเกิดอาการสั่นกระตุกตั้งแต่ไหล่จนถึงหลังด้านข้างทันที ผลสุดท้ายน้องนั่งทานข้าวจนหมดและหลังตรงไม่ก้มศรีษะ แต่ค่อยๆ นำอาหารเข้าปากอย่างท่าทาง smart เลยครับ เช่นเดียวกับการเลื่อนขวดน้ำมาใกล้ตัวและค่อยๆ รินลงแก้ว โดยที่ไม่มีการก้มศรีษะและงอหลังมากนัก มีสติและผ่อนคลายมิให้เกิดอาการสั่นกระตุกขณะดื่มน้ำ หรือ ยกถาดด้วยสองมือที่มีแก้วใส่น้ำเต็มวางบนถาดและนำเดินไปวางบนโต๊ะในระยะไม่เกิน 1 เมตร