จะว่าไปก็ไม่ผิดใช่ไหมครับพี่น้องที่ผมเรียกแบบนี้ เพราะโรงเรียนนี้เขาปลูกฝังคุณธรรมให้กับเด็กๆจริง จนผู้ใหญ่ยังต้องอายน่ะครับ
การศึกษาปัจจุบันทั่วโลก ส่วนใหญ่มุ่งเน้นสร้างคนเก่งทางวิชาการ ซึ่งถ้าคนเก่งมีความรู้ มีความสามารถแต่ไม่ได้มีคุณธรรมกำกับไว้ คนเหล่านี้จะกลายเป็นบุคลที่ยึดประโยชน์ของตนเป็นใหญ่กว่าประโยชน์ของสังคม แล้วเมื่อความเก่งของเขานำใช้ไปในแนวทางที่ไม่ถูกต้อง ก็อาจกลายเป็นคนที่เบียดเบียนผู้อื่นและสร้างความเดือดร้อนแก่สังคมในที่สุด อีกทั้งท่ามกลางกระแสที่โรงเรียนมุ่งสร้างคนเก่ง ผู้เรียนจึงจำเป็นต้องแข่งขันกันเรียนเพื่อมุ่งเอาชนะ เมื่อมีผู้ชนะย่อมจะมีผู้แพ้ ถ้าคุณครูและผู้ปกครองไม่มีความเข้าใจ ยิ่งสร้างความคาดหวังกดดันนักเรียน จนสร้างบรรยากาศความเครียดในการเรียนมากเกินไป ก็จะทำให้ผู้เรียนยิ่งเรียนยิ่งเป็นทุกข์ แต่ทว่าที่โรงเรียนสัตยาไส อำเภอชัยบาดาล จังหวัดลพบุรี ไม่ได้มีแนวคิดและบรรยากาศเช่นนั้น
โรงเรียนสัตยาไสมีแนวคิดที่มุ่งสร้างคนดีก่อนคนเก่ง ด้วยความเชื่อที่ว่า ความดีสำคัญกว่าความเก่ง เมื่อนักเรียนมีคุณธรรมหรือคุณค่าความเป็นมนุษย์อยู่กับตัวแล้วเขาจะเป็นคนเก่งเอง และยินดีที่จะใช้ความเก่งเพื่อช่วยเหลือผู้อื่นและสังคมต่อไป นักเรียนที่โรงเรียนสัตยาไสจะใช้หลักเรียนรู้แบบร่วมมือ มากกว่าจะเน้นแข่งขันกันเรียน เมื่อเพื่อนคนใดเรียนไม่ทันในวิชาใด ก็จะช่วยกันติวให้จนเข้าใจ เรียนไปพร้อมๆกัน ช่วยเหลือเอื้อเฟื้อต่อกัน ไม่มีใครต้องถูกทิ้งอยู่ข้างหลัง บรรยากาศการเรียนของที่ ร.ร. นี้จึงเป็นบรรยากาศการเรียนรู้ที่มีความสุข ทั้งนี้มีดร.อาจอง ชุมสาย ณ อยุธยา เป็นผู้บริหารสูงสุด ร่วมกับ ผู้ที่เห็นความสำคัญในการสร้างเยาวชนไทยให้เป็นคนดี ก่อตั้งโรงเรียนสัตยาไสขึ้นเพื่อเป็นตัวอย่างการจัดการศึกษาที่เน้นสร้างคนดี จัดการบูรณาการคุณค่าความเป็นมนุษย์ในการศึกษาแก่เยาวชน โรงเรียนสัตยาไสเป็นโรงเรียนต้นแบบโรงเรียนวิถีพุทธ จัดการศึกษาตั้งแต่ชั้นอนุบาล- ชั้นม. 6 เป็นโรงเรียนประจำกินนอน โดยนักเรียนจะต้องใช้ชีวิตเล่าเรียนศึกษาด้วยกันตลอดช่วงเปิดภาคเรียน ซึ่งน้องๆจะอยู่กินนอนอยู่ร่วมกันในกลุ่มบ้าน 5 หลัง ที่มีชื่อตามคุณธรรม 5 ประการ คือสันติ เปรมา ธรรมะ สัตยา และอหิงสา
กิจวัตรประจำวันภายในบ้านของนักเรียนที่นี้ ทุกๆวันหลังจากอาบน้ำเย็น น้องๆจะต้องซักถุงเท้าและชั้นใน ซึ่งเป็นการฝึกความรับผิดชอบในเรื่องส่วนตัว ฝึกช่วยตนเอง นอกจากต้องช่วยฝึกความรับผิดชอบ ฝึกการช่วยตัวเอง รุ่นพี่ยังจะต้องช่วยดูแลน้องเล็ก ๆ ภายในบ้านด้วย ทั้งนี้ครูเพียงคอยดูแลอยู่ห่างๆ เท่านั้น ซึ่งทำให้เกิดความสัมพันธ์ระหว่างพี่โตและน้องเล็ก อาหารที่นักเรียนที่นี้รับประทานยังเป็นอาหารมังสวิรัติ เพื่อจะฝึกให้เบียดเบียนสัตว์ให้น้อยที่สุด ทั้งนี้ก่อนที่จะรับประทานข้าวน้องๆต้องสวดมนต์และแผ่เมตตา อันจะเป็นการช่วยกล่อมเกลาจิตใจน้องๆให้อ่อนโยน กตัญญูต่อผู้มีพระคุณ และปลูกฝังความเมตตาต่อเพื่อนร่วมโลก กิจวัตรสุดท้ายก่อนนอนน้องๆยังจะร่วมกันสวดมนต์นั่งสมาธิและแผ่เมตตา หลังจากนั้นพี่ๆที่โตแล้วจะสลับกันเล่านิทานให้น้องๆฟัง นิทานที่เล่าให้ฟังก็จะสอดแทรกจริยธรรมแก่น้องๆด้วยครับ
เวลา ตี 5 ครึ่ง สำหรับคนหลายๆคนอาจจะยังเป็นเวลาที่นอนต่อได้อีก แต่สำหรับน้องๆนักเรียนโรงเรียนสัตยาไสเวลานี้เป็นเวลาที่ทุกคนต้องมาสวดมนต์ที่ห้องพระ ภายหลังจากการสวดมนต์ทุกครั้งก็จะมีการนั่งสมาธิ โดยนำสติมาอยู่ภายในจิตใจ พิจารณาลมหายใจ และแสงสว่าง ซึ่งสำหรับน้องๆที่โรงเรียนสัตยาไส การสวดมนต์และนั่งสมาธิจะเป็นสิ่งที่กระทำกันอยู่บ่อยครั้งในแต่ละวัน ทั้งก่อนรับประทานอาหาร 3 มื้อ ก่อนเรียนในแต่ละวิชา และก่อนนอน ระยะเวลานานครั้งละ 5-10 นาที เหล่านี้ทำให้น้องๆ รวบรวมสติและสมาธิมาอยู่กับจิตใจ อันเป็นพื้นฐานมั่นคงในการเรียนรู้วิชาการและมีคุณธรรมอยู่ตลอดทั้งวันและตลอดไป ทั้งยังทำให้น้องได้มีเวลาพิจารณาทบทวนการกระทำในอดีตและปัจจุบันอย่างเป็นกุศล เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจากภายในจิตใจ โดยอาจารย์โรงเรียนสัตยาไสเปิดเผยว่า นักเรียนที่นี้เมื่อนั่งสมาธิเป็นประจำส่วนใหญ่ จะช่วยพัฒนาจิตใจให้อ่อนโยน และพฤติกรรมของนักเรียนจากที่เคยก้าวร้าว ก็เปลี่ยนแปลงดีขึ้น
ภายหลังจากการเคารพธงชาติ วิชาแรกนักเรียนทุกชั้นต้องเรียนคือ วิชาคุณค่าความเป็นมนุษย์
สำหรับชั้นเรียนเด็กเล็ก การเรียนการสอนวิชาคุณค่าความเป็นมนุษย์ใช้กิจกรรมเล่านิทาน ร้องเพลง หรือเล่นเกม ที่สอดแทรกคุณธรรมต่างๆ ที่โรงเรียนมีหลักการปลูกฝังสร้างความดีคือ คุณครูจะต้องคิด พูด และทำตัวเป็นแบบอย่างแห่งความดีแก่เด็ก ครูจะไม่สอนในสิ่งที่ตนเองทำไม่ได้ และดึงคุณธรรมความดี ความงามในจิตใจของเด็กๆออกมา ก่อเป็นแรงบันดาลที่จะทำความดี ทำประโยชน์เกื้อกูลผู้อื่น ขณะที่วิชาคุณค่าความเป็นมนุษย์ ของนักเรียนโต จะใช้วิธีสอนโดยการนำเหตุการณ์บ้านเมืองมาแสดงความคิดเห็น วิเคราะห์โดยใช้หลักคุณธรรม นำความเข้าใจในคุณธรรมมาใช้ประยุกต์ในสังคมชีวิตประจำวันได้ ถึงแม้วันนี้คุณธรรมในจิตใจน้องๆจะยังเล็ก แต่ในอนาคตคุณความดีที่ปลูกอยู่ภายในจิตใจพวกเขาจะเติบโตและเบิกบาน สร้างคุณประโยชน์แก่ตัวเขาและผู้อื่นต่อไป
โรงเรียนสัตยาไสได้รับการก่อตั้งขึ้นเมื่อ 15 ปีที่แล้ว เพื่อเป็นโรงเรียนตัวอย่างการจัดการศึกษาโดยให้เด็กเป็นเลิศในเรื่องคุณธรรม จนเป็นโรงเรียนต้นแบบโรงเรียนวิถีพุทธ ของกระทรวงศึกษาธิการ ต้อนรับผู้สนใจศึกษาแนวทางการนำคุณธรรมไปถ่ายทอดแก่เยาวชนไทยอยู่อย่างต่อเนื่อง ซึ่งทางโรงเรียนก็ยินดีให้ผู้มาเยี่ยมชมการสาธิตการเรียนรู้การสอน รวมถึงสัมผัสเรียนรู้แลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับน้องๆ นักเรียน ซึ่งกระบวนการเรียนรู้เหล่านี้จะทำให้คณะดูงานเกิดความประทับใจ แล้วเกิดแรงบันดาลใจไปปฏิบัติในสถานศึกษาของตนต่อไป นอกจากนี้โรงเรียนสัตยาไสยังเป็นสถานที่อบรมครู และผู้สนใจที่มาจากทั่วโลกเพื่อเรียนรู้วิธีการสอนคุณธรรม ซึ่งมีครูชาวต่างชาติมาเรียนรู้มากมายที่นี้ เกิดเป็นเครือข่ายแห่งการเรียนรู้สร้างความดีแก่เยาวชนไปทั่วโลก
ใครเคยไปกันแล้วก็แวะมาบอกกันบ้างนะครับ
ถ้าให้เลือก ระหว่างคนเก่ง กับ คนซื่อสัตย์ ขอเลือกอย่างหลังละกันค่ะ
ความเก่ง เสาะแสวงหาได้ แต่ ความดีสิ.....น่าบูชามากกว่า