ผมได้ร่วมกับพี่น้องเทศบาลตำบลสำโรงทาบทำกันมา 4 ปีเต็มๆ คือ แนวทางการบริหารจัดการขยะแบบครบวงจร

 

วันนี้เป็นวันแรกของการประชุมวิชาการ ส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ครั้งที่ 3 "ภาคีรวมจิต ท้องถิ่นร่วมใจ สร้างเสริมคนไทยสุขภาพดี" 23-25 กค.51 ค่ะ ที่ ศูนย์แสดงสินค้า และการประชุมอิมแพ็ค เมืองทองธานี ... ข่าวว่า ผู้ลงทะเบียนเข้าประชุมทั้งสิ้น ร่วม 3,000 คน

ไปปิ๊งเรื่องเล่าจากท่านนายกเทศมนตรีตำบลสำโรงทาบ จ.สุรินทร์ เล่าเรื่องในเวทีเรื่อง "รักษ์สุขภาพอนามัย พร้อมใจต้านโลกร้อน" ละค่ะ ทนไม่ไหวต้องนำมาเล่าสู่กันฟังต่อ ... กระโดดข้ามเรื่องอื่นๆ มาเลยละค่ะ

นายกฯ ทศพล สุรพงษ์พิพัฒนะ มาเล่าให้ฟังกันค่ะว่า เทศบาลตำบลสำโรงทาบ เป็น 1 ใน 14 เทศบาลที่อยู่ในจังหวัดสุรินทร์ เป็น อปท. ขนาดกลาง ... เรื่องที่ผมจะนำเสนอ คือ ผมได้ร่วมกับพี่น้องเทศบาลตำบลสำโรงทาบทำกันมา 4 ปีเต็มๆ คือ แนวทางการบริหารจัดการขยะแบบครบวงจร ... ซึ่งในปัจจุบันนี้ เป็นการกำจัดขยะที่ไม่ฝังกลบเลยแม้แต่ชิ้นเดียว ประเด็นก็คือ กำจัดหมดภายในวันต่อวัน ขนาดปริมาณประมาณ 8 ตัน เราสามารถกำจัดให้หมดไปภายในวันต่อวัน

ในพื้นที่ของเทศบาลตำบลสำโรงทาบ เมื่อ 4 ปีที่แล้ว ใช้จากฝังกลบเหมือนกับท้องที่อื่นๆ เทศบาลตำบลสำโรงทาบมีพื้นที่ฝังกลบ 12 ไร่ แต่ก็มีปัญหาเรื่องร้องเรียนต่างๆ นานา ในเรื่องส่งกลิ่นเหม็น เป็นพาหะนำโรคบ้าง ซึ่งระบบฝังกลบขยะนั้นเป็นปัญหามาก จะไปแก้ไขอย่างไร ยังมีเรื่องร้องเรียนตลอดเวลา ... คงเหมือนกับท้องถิ่นอื่น ว่า เทศบาลบางบ่อก็เต็มแล้ว ก็ต้องขนขยะไปทิ้งที่ site ของเทศบาลอื่น เสียค่าขยะไปวันละเป็นหลักหมื่น คิดเป็นปี ก็เป็นล้าน ถ้านายกเลือกตั้งมา 4 ปี ก็ตกไปหลายล้าน ... งบประมาณตัวนี้เอาไปทำอะไรอย่างอื่นอีกตั้งมากมาย

เรื่องฝังกลบขยะ ท้องถิ่นก็บอกว่า อีก 30 ปีก็ไม่เต็มหรอก แต่ท่านอย่าประมาท ปัญหาเรื่องฝังกลบนี่ บ้านเรือน ครัวเรือนต่างๆ ขยายออกไป บ่อฝังกลบอยู่ที่เดิม แต่ชุมชนขยับออกไปอยู่ใกล้บ่อขยะ เข้าไป 1 ปี เข้าไปประมาณ 100 ครัวเรือน ขยับเข้าไปเรื่อย วันนั้นน่ะแหล่ะ ชาวบ้านร้องเรียนแน่นอน

ก็เลยมีแนวคิดว่า จะทำอย่างไรให้การจัดการขยะยั่งยืน ... คนที่จะมาเป็นนายกเทศมนตรีต่อผม ก็สามารถที่จะมาบริหารเรื่องนี้ได้ คนที่จะมาเป็นผู้อำนวยการกองสาธารณสุขสิ่งแวดล้อม ก็สามารถที่จะมาทำขยะได้อย่างยั่งยืน ... ก็เลยมีการดำเนินมาร่วมกับชุมชน 4 ปีเต็มๆ ปีที่ 5 ปีที่ 6 ผมเริ่มเผยแพร่งานนี้ออกไป ก็ได้รับโล่ จากสิ่งแวดล้อมภาค 21 ว่า เป็นเมืองต้นแบบเรื่องการกำจัดขยะ รวมทั้งกรมอนามัย ท่านผู้อำนวยการไปดูเองว่า น่าจะนำแนวคิดนี้มาเผยแพร่ให้กับท้องถิ่น เอาไปเปรียบเทียบ ไปใช้ได้

เรื่องการอนามัยและสิ่งแวดล้อม เทศบาลตำบลสำโรงทาบทำกิจกรรมที่เกี่ยวกับเรื่อง ลดโลกร้อน 10 กิจกรรมหลัก คือ

  1. การจัดการของเสียชุมชน คือ การบริหารจัดการขยะครบวงจร
  2. โครงการคิดตั้งบ่อดักไขมันในครัวเรือน โดยเทศบาลออกแบบบ่อดักไขมันเอง ราคาไม่เกิน 300 บาท
  3. งานสุขาภิบาลอาหาร และงานตลาดสด ทำยังไงที่เทศบาลผมได้รางวัลที่ 1 ในเรื่องของตลาดบ้านเรา 5 ปีซ้อน และได้รางวัลอันดับ 2 ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
  4. สวนสาธารณะ และสถานที่พักผ่อนหย่อนใจ
  5. ศูนย์เด็กเล็กน่าอยู่
  6. โครงการเพิ่มพื้นที่สีเขียวในเขตเทศบาล
  7. โครงการร่วมพัฒนาเมืองในวันสำคัญต่างๆ
  8. โครงการบ้านเรือนน่าอยู่น่ามอง
  9. ปรับปรุงภูมิทัศน์ในเขตเทศบาล
  10. พื้นที่ผมไถกลบตอซัง 100% ไม่มีเผาตอซังเลย เหตุที่ทำให้โลกร้อน ท่านที่เคยเดินทางไปต่างจังหวัด ในช่วงฤดูเก็บเกี่ยว เผาตอซังกันเยอะมาก นี่คือปัจจัยสำคัญที่ทำให้โลกร้อน

อดีตกับปัญหา

  • ระบบฝังกลบขยะ ทำให้แหล่งน้ำเกิดน้ำใต้ดินเน่าเสีย และมีข้อร้องเรียนต่างๆ นานา ... จะแก้ปัญหาอย่างไรให้ยั่งยืน
  • ต้องศึกษาทัศนคติของพี่น้องประชาชน คนไทย เขาคิดยังไง ทุกวันนี้เขาคิดแต่ว่า เขาจ่ายค่าขยะ และภาระที่จะต้องไปจัดการขยะ คือ เทศบาล หรือ อบต. ... การจัดการขยะมูลฝอยก็คือ นายกจะต้องนำพาเทศบาลไปกำจัดขยะให้เขา
  • เราจะต้องปรับเปลี่ยนทัศนคติใหม่ที่ว่า ท่านลองไปให้กองคลังคำนวณดูสิครับว่า รายรับ รายจ่ายมันเท่าไร ก็คือ เปิดเผยข้อมูลความเป็นจริงให้กับพี่น้องประชาชน ได้ทราบ
  • เทศบาลผมขาดทุนในเรื่องกิจการขยะ ปีหนึ่งประมาณ 4 แสนกว่าบาท
    ... ผมลงประชาคมเลย บอกพี่น้องว่า เงิน 4 แสนกว่าบาทนี่ ถ้าเรามาร่วมจัดการขยะตามแนวทางทั้ง 6 แนวทางนี่ เอาไปทำอย่างอื่นไหม
    ... ผมอุดหนุนให้ชุมชนไปหมดเลย อุดหนุนให้ 8 แสนก็ได้ อีก 1 เท่าตัว
    ... เพราะเราดำเนินกิจการเรื่องขยะเหล่านี้ มันเป็นกิจการที่ขาดทุน
    ... และก็ต้องปลูกฝังกันด้วยว่า การจัดการขยะต้องเป็นของทุกครัวเรือน ไม่ใช่ว่ามอบหน้าที่นี้ให้นายกเทศมนตรีต้องพาลูกน้องไปจัดการขยะ
    ... หนังสือร้องเรียน ทุกฉบับ ที่ร้องเรียนเทศบาลเรื่องขยะ ผม copy print แจกหมดทุกครัวเรือนเลย
    ... และออกประชาคม ทุกชุมชน เพื่อให้พี่น้องมีส่วนร่วม เพื่อให้เขาปรับเปลี่ยนทัศนคติ แนวคิดใหม่ๆ
  • และพฤติกรรมการทิ้งขยะของคนไทย คือ ไม่รู้จักคัดแยกขยะก่อนทิ้ง
    ... จากต้นแบบที่ทำไว้แต่เดิม คือ ถังขยะใบใหญ่ 150 ลิตร วางอยู่ 2 ข้างถนน คนก็ต้องเทขยะรวม เพราะว่าไม่มีถังขยะแยกไว้รองรับ
    ... ก็ต้องปรับเปลี่ยนเดิม จากที่ว่าไม่คัดแยกขยะ ต้องมาคัดแยก ต้องมีถัง 2 ประเภท คือ เขียว กับเหลือง
    ... จะต้องหาเทคนิค กุศโลบาย อย่างไร ให้พี่น้องมามีส่วนร่วม หรือถ้าคิดแบบนักธุรกิจก็คือ เอาทุกครัวเรือนมาเป็นหุ้นส่วนกับเทศบาล
    ... ทำยังไง ให้เขามีส่วนร่วม ? เทศบาลผมมีส่วนร่วมในการคัดแยกขยะ ถึง 90%
  • ข้อที่ 4 เมื่อทำเป็นปุ๋ย ออกมาแล้ว จะต้องพิสูจน์ให้พี่น้องเกิดความเชื่อถืออย่างไร ไม่ใช่ทำเป็นปุ๋ยปลอม
    ... หนึ่ง จะต้องทำแปลงงานสาธิตให้ลูกน้องเห็น
    ... สอง จะต้องเอาปุ๋ยไปทดสอบในเชิงวิทยาศาสตร์ ให้มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตรทดสอบผลของปุ๋ย ออกมาให้พี่น้องได้ทราบว่า มีค่าผ่านเกณฑ์มาตรฐานเกษตรอินทรีย์หรือไม่

หลักใหญ่ๆ ของการกำจัดขยะ มี 6 แนวทาง

เรื่องราวน่าสนใจไหมคะ ถ้าอยากรู้ ประเด็นกิจกรรมหลักนั้น ท่านทศพลทำอย่างไร โปรดรอติดตามตอนต่อไป