ถอดบทเรียนการประเมินมาตรฐานเพื่อการพัฒนาบริการแพทย์แผนไทย เมื่อปี 2549 พบว่าประเด็นที่สถานบริการสามารถนำไปปรับเพื่อพัฒนาให้ได้มาตรฐานได้แก่
ประเด็นที่ต้องพัฒนา คือ
1.ประเด็นมาตรฐานเกี่ยวกับสถานที่ เครื่องมือ เครื่องใช้ และสิ่งแวดล้อม ในเรื่องของการลงทะเบียนผู้รับบริการ ซึ่งสถานบริการที่เป็นตัวอย่างได้ ได้แก่ สอ.หนองหญ้าไซ อ.วังสามหมอ เป็นต้น ส่วนกรณีก๊อกปิดเปิดด้วยศอก นั้นวัตถุประสงค์เพื่อการป้องกันการติดเชื้อเนื่องจากเป็นการบริการที่มีหัตถการมาเกี่ยวข้องมากนั่นเอง
2.ประเด็นมาตรฐานเกี่ยวกับการปฏิบัติงาน จะพบว่าในหลายๆ หน่วยงาน โดยเฉพาะโรงพยาบาลที่มีการดำเนินการ HOSPITAL ACCREDITATION จะมีข้อมูลเกี่ยวกับ JOB SPECIFICATION , JOB DESCRIPTION แล้ว ซึ่งงานฯจะได้หาข้อมูลสนับสนุนต่อไป
3.ประเด็นการบริการ ในหัวข้อ การส่งเสริมสุขภาพ ในเรื่องของการให้ความรู้สุขศึกษา ซึ่งเป็น HEALTH EDUCATION แบบไม่เจาะจงกลุ่ม โดยผู้ให้บริการต้องเตรียมแผนการให้สุขศึกษา และดำเนินการตามแผนดังกล่าว ทั้งนี้อาจบูรณาการร่วมกับกิจกรรมอื่น ๆ ได้เช่น กิจกรรมผู้สูงอายุ , กิจกรรมผู้ป่วยเบาหวาน โดยนำองค์ความรู้ นวัตกรรมด้านการแพทย์แผนไทยไปใช้กับผู้รับผลงานด้านดังกล่าว โดยผู้รับผิดชอบงานต้องพิจารณาความพร้อมของผู้ให้บริการเพื่อดำเนินการพัฒนาศักยภาพด้วย (HUMAN RESOURCE DEVELOPMENT) ซึ่งมีตัวอย่างสถานบริการที่ทำเรื่องนี้ได้ดี คือ สอ.หนองหญ้าไซ อ.วังสามหมอ, สอ.ห้วยทราย อ.นายูง เป็นต้น
4.ประเด็นการบริการ ในหัวข้อ การรักษาพยาบาล ซึ่งจะต้องจัดทำ SOP มาตรฐานวิธีปฏิบัติในการให้บริการ เพื่อสื่อสารให้ผู้รับบริการทราบว่าขีดความสามารถในการให้บริการของหน่วยงาน และกรอบการให้บริการเป็นอย่างไร เหมือนหรือแตกต่างจากสถานบริการอื่นๆหรือไม่ โดยในประเด็น การจ่ายยาสมุนไพรสำเร็จรูปของหน่วยงานที่ร่วมประกวดมาตรฐานนั้น ต้องเพิ่มในเรื่องความรู้ในการใช้ยาสมุนไพรให้แก่ผู้ให้บริการและผู้ที่เกี่ยวข้องต่อไป
ส่วนประเด็นที่ต้องปรับปรุง คือ
1.ประเด็นมาตรฐานเกี่ยวกับตู้สำหรับเก็บของใช้ส่วนตัวของผู้รับบริการพร้อมกุญแจ ซึ่งเป็นการป้องกันการสูญหายของทรัพย์สินของผู้รับบริการ และนอกจากนั้นเป็นการป้องกันตัวผู้ให้บริการจากความเข้าใจผิดของผู้รับบริการ เนื่องจากการมารับบริการอาจจะต้องมีการถอดเครื่องประดับ โดยสามารถดูตัวอย่างจาก สอ.ถ่อนนาเพลิน อ.พิบูลย์รักษ์ , สอ.ห้วยทราย อ.นายูง , รพ.เพ็ญ , รพ.ศรีธาตุ , รพ.หนองหาน , รพ.พิบูลย์รักษ์ , รพร.บ้านดุง , รพ.กุดจับ เป็นต้น 2.ประเด็นมาตรฐานเกี่ยวกับคุณสมบัติของหัวหน้างานแพทย์แผนไทย งานฯจะได้จัดอบรมโดยใช้หลักสูตรที่เหมาะสมต่อไป 3.ประเด็นการป้องกันโรค ในหัวข้อการให้ความรู้นั้นเป็น HEALTH EDUCATION แบบเจาะจงกลุ่ม โดยเฉพาะกับผู้รับบริการ (นวดไป คุยให้ฟังไป นวดเสร็จ ได้ความรู้กลับบ้าน) ซึ่งผู้ให้บริการต้องทราบว่าผู้รับบริการควรได้รับความรู้ในประเด็นใด ซึ่งตามมาตรฐานกำหนดกรอบไว้ 3 หัวข้อ ได้แก่ การจัดสมดุลย์ร่างกาย , การให้ความรู้ เรื่องการรับประทานผักพื้นบ้านต้านโรค , การให้ความรู้ เรื่องการรับประทานอาหารเฉพาะโรค เช่นเบาหวาน ซึ่งในหน่วยงานระดับสถานีอนามัยจะมีคู่มือ “อาหารสำหรับผู้ป่วยและผู้สูงอายุ” ที่สามารถนำความรู้ในเรื่องดังกล่าวมาพัฒนาให้แก่ผู้ให้บริการ เพื่อให้ผู้ให้บริการสามารถให้สุขศึกษารายบุคคลแก่ผู้รับบริการได้ โดยหน่วยงานที่สามารถเป็นตัวอย่างได้ได้แก่ สอ.น้ำโสม อ.น้ำโสม เป็นต้น 4.ประเด็นการบริการ ในหัวข้อ การรักษาพยาบาล และการฟื้นฟูสภาพ ซึ่งจะต้องจัดทำ SOP , CPG มาตรฐานวิธีปฏิบัติในการให้บริการ เพื่อสื่อสารให้ผู้รับบริการทราบว่าขีดความสามารถในการให้บริการของหน่วยงาน และกรอบการให้บริการเป็นอย่างไร เหมือนหรือแตกต่างจากสถานบริการอื่นๆหรือไม่ โดยในประเด็น การดูแลมารดาหลังคลอด ของหน่วยงานที่ร่วมประกวดมาตรฐานนั้น ควรได้มีการจัดทำ CPG พร้อมทั้ง FLOW CHART เพื่อให้ผู้รับบริการเข้าถึงและเข้าใจการบริการดังกล่าว
