พวกเราเดินทางถึง อ. จอมบึง จ.ราชบุรี ตอนเย็น ในวันที่ 24 พฤษภาคม 2551 จึงได้ร่วมกิจกรรม
“สร้างแกนนำเท่าทันปัญหาการค้ามนุษย์ “กับเยาวชนที่มาเข้าค่าย และหลังจากปิดค่าย พวกเราเดินทางไปยังที่พัก ที่ อำเภอสวนผึ้ง ซึ่งเป็นพื้นที่เป้าหมายที่เรามุ่งที่จะไปปฏิบัติงานกับมาตรา 23 ตาม พระราชบัญญัติสัญชาติ ฉบับ 4 พ.ศ. 2551
ที่อำเภอสวนผึ้ง เราพบกับ อาจารย์ วุฒิ ซึ่งเป็นผู้นำชุมชนในพื้นที่ดังกล่าว และดูจะเชี่ยวชาญทางด้านวัฒนธรรมของชาวกะเหรี่ยงเป็นอย่างดี ได้ถ่ายทอดถึงความเป็นมาของกะเหรี่ยง และวัฒนธรรมกะเหรี่ยงให้เราได้รับฟัง ซึ่งตรงนี้ทำให้ฉันได้รับรู้ข้อมูลของกระเหรี่ยงมากขึ้น จากที่รู้จักเพียงว่า “กะเหรี่ยงเป็นกลุ่มชาติพันธุ์กลุ่มหนึ่ง ที่มีเอกลักษณ์เป็นการแต่งการ และมีภาษาเป็นของตนเอง” (ช่างเป็นกบในกะลาจริง ๆ)
แต่จากวันนี้ ฉันได้รู้อีกมุมหนึ่งของชาวกะเหรี่ยง คือ ปัญหาในด้านสถานะบุคคล ซึ่งกระเหรี่ยงบางคนอาจจะมีจุดเกาะเกี่ยวกับรัฐไทย ตามที่กฎหมายกำหนด ซึ่งอาจนำไปสู่การได้สัญชาติไทยก็ได้.............................