“วิจัยและพัฒนา” เป็นศัพท์ทางวิชาการ เรียงย่อๆ ว่า R&D ในแวดวงทางการศึกษาของ กศน.เองก็มีการกล่าวถึงและพยายามที่จะนำไปสู่การปฏิบัติทำให้เกิดผลที่เด่นชัด เพื่อให้การพัฒนางานของ กศน.ของเราให้เป็นที่น่าเชื่อถือ เป็นที่ยอมรับในเนื้องานที่เราทำไป วิจัยไป และพัฒนาไป ซึ่งจริง ๆ แล้วเป็นแนวทางที่ถูกต้อง หรือบางคนก็บอกว่า ทุกวันนี้พวกเราก็ทำกันอยู่แล้ว ซึ่งผมคิดว่า ดีอยู่แล้ว และทำให้ดียิ่งขึ้นไป
เหตุที่ผมยกคำนี้ขึ้นมาเขียน ผมอยากจะเชื่อมโยงไปกับคำว่า ชุมชนแห่งการเรียนรู้ องค์กรแห่งการเรียนรู้ สุดท้ายคือ สังคมแห่งการเรียนรู้ มันจะไม่เกิด หากคนภายในองค์กร หรือคนในชุมชนนั้นไม่เป็นบุคคลแห่งการเรียนรู้ ซึ่งมันจะเกิดบุคคลแห่งการเรียนรู้ได้นั้นจะต้องชอบ R&D คือวิจัยและพัฒนา ซึ่งการวิจัยและพัฒนาก็คือ การค้นคว้าหาคำตอบ แล้วประเด็นคำตอบนั้นคืออะไร มันก็คือสิ่งที่ตนเองอยากรู้ หาวิธีการแนวทางที่จะแก้ปัญหาของตนเอง ซึ่งประเด็นปัญหานั้นมีคำถามมากมายที่อยู่ในตัวบุคคล เช่น ทำอย่างไรถึงจะมีเงินเก็บ ทำอย่างไรลูกถึงจะเรียนเก่ง ทำอย่างไรจะปลูกข้าวได้ 100 ถังต่อไร่ โดยใช้ต้นทุน่ต่ำ ซึ่งมี 108 ปัญหา ถ้าคนเราค้นคว้าหาคำตอบเล่านี้ให้กับ
ตนเอง ลงมือทำ แก้ไขปรับปรุง ได้แนวทางตอบคำภามของตนเอง บุคคลนั้นถือว่าเป็นบุคคลแห่งการเรียนรู้ เป็นคนชอบ R&D และจะเกิดความรู้ในตัวตนซึ่งถือว่าเป็นเป้าหมาย กศน. เราอยากให้เกิดขึ้น และถ้าครู กศน. เราชอบ R&D ก็จะเป็นบุคลากรที่รักการเรียนรู้ ซึ่งก็จะส่งผลไปสู่นักศึกษาและประชาชนในการเป็นบุคคลแห่งการเรียนรู้ และจะเกิดสังคมแห่งการเรียนรู้ในอนาคต แล้วประเด็นคำถามที่ผู้บริหาร ผู้เกี่ยวข้องที่จะทำอย่างไร ครู กศน. จะเป็นคนชอบ R&D สิ่งที่จะเริ่มต้นได้คือ ให้ครูลองวิจัยและพัฒนา เกี่ยวกับปัญหาเล็กๆ น้อยๆ ของตนเองก่อน จากเรื่องเล็ก นำไปสู่เรื่องใหญ่ ตามลำดับจากเรื่องส่วนตัว มาเป็นเรื่องงาน แล้วจะเห็นแนวปฏิบัติ แนวทางแก้ไขปัญหาเกิดขึ้นทุกสถานศึกษา แล้วเราก็ไม่ต้องมาคิดอีกว่า สถานศึกษาเรามี Best Pactice อะไรบ้าง เพราะมันจะเกิดขึ้นมาเองอย่างหลากหลาย ขอให้ R&D อยู่บนวิถีชีวิตและการทำงาน กศน. จะเป็นองค์กรหลักที่สร้างสังคมแห่งการเรียนรู้ ที่แท้จริงเป็นองค์กรที่มีนักวิจัยมากมายเกิดขึ้น อาจจะดูว่าเราฝันไปรึเปล่าแต่ก็ถือว่าอยู่บนพื้นฐานของงาน กศน.และเป็นโจทย์ที่คน กศน. R&D เรื่องนี้ต่อไป