แนวคิดเรื่องความ เจ็บป่วย โรค และการป่วยไข้ ...

ความเจ็บป่วย (Illness) เป็นมุมมองหรือประสบการณ์ที่ผู้ป่วยรับรู้เมื่อเกิดความผิดปกติกับสุขภาพ เป็นความรู้สึกม่สบายที่มีอาการผิดปกติหรือความวิตกกังวล ที่ทำให้เกิดความรู้สึกว่าตนเองมีความไม่ปกติ

โรค (Disease) คือการนิยามควมเจ็บป่วยจากมุมมองของบุคคลากรทางการแพทย์หรือผู้ให้การรักษา ซึ่งเป็นไปตามวัฒนธรรมหรือความรู้เฉพาะทางการแพทย์ ในระบบการแพทย์สมัยใหม่ ความผิดปกติมักถูกมองว่าเป็นปัญหาที่เกิดจากชีววิทยา ในความหมายนี้ โรค จึงถูกพิจารณาเป็นเพียงการเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างและหน้าที่ทางชีววิทยาหรือเป็นแค่พยาธิสภาพ (pathology)เท่านั้น ...จากมุมองดังกล่าว คนเราจะใช้คำว่า"ความเจ็บป่วย"(Illness) เพื่อแสดงให้เห็นถึงความรู้สึกเวลาไปหาหมอ ส่วน "โรค" (Disease) คือสิ่งที่ได้รับหลังจากการไปหาหมอ  โดยนัยแล้ว โรค คือสิ่งที่อวัยวะเป็น แต่ความเจ็บป่วย คือสิ่งที่มนุษย์เป็น นั่นเอง

การป่วยไข้ (Sickness) เป็นมุมมองของภาวะผิดปกติในทางสังคม ซึ่งมีความหมายบ่งบอกถึงสถานะทางสังคมของผู้ป่วย รวมทั้งความคาดหวังของสังคมที่มีต่อผุ้ป่วยและบุคคลรอบข้างด้วย หรือกล่าวอีกนัยหนึ่งว่าเป็นการมองภาวะผิดปกติของชีวิต จากมุมมองทางสังคม นั่นเอง

ความทุกข์(Suffering)อันเป็นปัญหาความบีบคั้นและความทุกขเวทนาในชีวิตที่เกิดจากการประสบกับภาวะความเจ็บป่วยที่ทำให้ไม่สามารถ ใช้ชีวิตหรือทำหน้าที่ทางสังคมได้เป็นปกติ บางครั้งความทุกข์อาจจะเกิดกับครอบครัวหรือคนใกล้ชิดนอกเหนือจากตัวผู้ป่วยเอง ควาทุกข์นอกจากจะเกิดจากความเจ็บปวดทางกายภาพแล้ว ยังเกิดจากผลกระทบทางเศรษฐกิจสังคม รวมทั้งการรังเกียจเดียดฉันท์ที่สังคมรอบข้างแสดงต่อผู้ป่วยและญาติอีกด้วย

        การเยียวยารักษาปัญหาสุขภาพที่เกิดขึ้นในชีวิตอาจจำเป็นต้ออาศัยมุมมองหลายมุมมองเหล่านี้ประกอบกัน การมุ่งเน้นรักษาเฉพาะโรคโดยไม่สนใจความเจ็บป่วยอาจไม่สามารถแก้ปัญหาความทุกข์ยากหรือความวิตกกังวลของผู้ป่วยได้ บริการสุขภาพในระดับปฐมภูมิจึงสนใจและใส่ใจกับการเยียวยาทั้งเรื่อง โรค ความเจ็บป่วย ความป่วยไข้ และความทุกข์ของบุคคลและครอบครัวที่เราให้การดูแลรักษา

        ที่มา... คัดลอกทุกตัวอักษร จาก "วิถีปฐมภูมิ" ...สมุดออร์แกไนเซอร์ 2008 ของสำนักวิจัยสังคมและสุขภาพ ...ของพี่จิ๋ม'งานแพทย์แผนไทย ที่บอกว่าได้มาจากท่าน นพ.สสจ.กรุณาแจกมา ...

        31 มึ.ค.51 ได้ไปออกกำลังกาย และขอหนังสือเขาอ่านขณะถีบจักรยาน  พี่จิ๋มหยิบเล่มนี้มาให้ พอได้อ่านจึงรู้สึกว่า อืม...ก็เรียนมานะ แต่วันนี้ดูเหมือนจะเลือนๆ มัวๆ สับสน กับ คำเหล่านี้ ดีจังที่ได้ทบทวนใหม่...และควรบันทึกเอาไว้ด้วย  กันลืม  เพราะต้องคืน ออร์แกไนเซอร์พี่จิ๋มเขาไป..