ป่า ๓ อย่าง ประโยชน์ ๔ อย่าง

ครั้งที่อยู่ทำกิจกรรมที่ศูนย์ภูมิรักษ์ธรรมชาติ วันที่ ๒๕ มีนาคม ลุกแต่เช้าล้างหน้ามาออกกำลังกายวิทยากรนำทำซะเส้นตึงๆ หย่อนยานหมดเลย พักพอหายเหนื่อยแล้วทานข้าวต้ม จากนั้นไปชมเขื่อนขุนด่านปราการชล วิทยากรบอกว่าสันเขื่อนยาวที่ีสุดในประเทศไทย

จากนั้นกลับมาชมศูนย์ พิพิธภัณฑ์แสงเสียงโครงการราชดำริและลงชมจำลองรูปแบบพอเพียง ๔ ภาค มีหลายสิ่งที่น่าสนใจ เครื่องอัดดินเป็นอิฐ มีสองชิ้นคือ เครื่องบดดินให้ละเอียดและเครื่องอัดอีก แฝกกันดินพังทลายและจัดกรอบรูปทรงต่างๆ ตามที่ต้องการ เพราะรากเป็นปล้องช่วยให้ดินดีและเป็นแนวดิ่งไม่ต้องกลัวเรื่องเป็นวัชพืช  ใช้พืชคลุมดินฟางคลุมให้ดินชุ่มทำให้เกิดจุลินทรีเชื้อราในการย่อยสลายเป็นปุ๋ยดินดี และระบบน้ำหยดจากสายยาง น้ำรางไม้ไผ่ ไล่แมลงด้วยกลิ่นสีของพืชที่แมลงไม่ชอบ เช่นดาวเรือง และแมลงกำจัดแมลง ทำปุ๋ยอินทรีย์ น้ำหมักชีวภาพ น้ำยาสระผมสบู่ ทำบ้านดิน  จักรยานปั่นน้ำ อธรรมปราบอธรรม ตบชวาตีกรอบในน้ำ ๒ เดือนเปลี่ยนที นำไปทำปุ๋ยอินทรี หมักชีวภาพ

น้ำสามประเภทต้องมี คือ น้ำกิน น้ำใช้ น้ำเพื่อการเกษตรปศุสัตว์  จะทำอย่างไร ขุด  เจาะ หรือวางท้อมาจากแหล่งน้ำ

ป่า ๓ อย่าง ประโยชน์ ๔ อย่าง  (๑)ไม้ยืนต้นสำหรับไว้ทำบ้านที่อยู่อาศัยเป็นต้น ปลูกไว้เมื่อแต่งงาน มีลูกจะแต่งงานก็ล้มสร้างเรือนได้  (๒)ไม้ผล ปลูกไว้กินแจกขาย ปลูกครั้งเดียวสามารถเก็บได้นานหลายๆครั้ง ทั้งไม้ยืนต้นระดับสูงเช่นมะม่วง ทุเรียน  ระดับปานกลาง เช่นน้อยหน่า ระดับล่างเช่นพริกมะเขือ และพวกเลื้อยเช่นแก้วมังกร หวาย  (๓) ไม้หรือพืชล้มลุก ให้ผลครั้งเดียวเช่นพวกกล้วย พวกพืชพัก   (๔) พืชไต้ดิน เช่นถั่วลิสง หอม กระเทียม นอกจากเน้นที่ผลแล้วยังเน้นที่ใบยอดดอก เช่นต้นแค กุ่ม กระสัง เลื้อยอย่างตำลึง สลิด (กระจอน) นอกจากนี้ยังมีประโยชน์สำหรับปศุสัตว์ เช่นกระถิน ก้ามปู แนวราบหญ้าไม่พอต้องแนวตั้งด้วย   ดิน น้ำ ป่า คนต้องประสาน อยู่ร่วมกันอย่างเกื้อกูล ไม่ทำลายให้เสียสมดุล