การเป็นเบาหวานพูดง่ายๆ แต่คนที่ถูกตัดสินให้เป็น ถ้าไม่เตรียมตัวให้ดีๆ คนรับสาร มีหวังเกิดอาการ .. รับไม่ได้ ต่างๆนาๆ

 

วันที่ 24 มกราคม 2551 เป็นวันทำพิธีถวายความอาลัยและระลึกในพระมหากรุณาธิคุณสมเด็จพระพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยานิวัฒนากรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ที่สถานีอนามัยสระโคล่ ในงานวันนั้น มีกิจกรรมมากมายตั้งแต่ การแสดงนิทรรศการ การตรวจคัดกรองโรค เชิญแพทย์มาตรวจรักษา ทำฟัน งานแสดงสินค้าของสมาชิกจิตอาสา  เป็นความร่วมแรงร่วมใจระหว่างหลายหน่วยงาน  ในวันนั้น เราได้มีโอกาศเก็บเรื่องราวของหนุ่มน้อยหน้ามน มาเล่าให้ฟัง

 

 จึงเป็นที่มาของ............ยุทธจักรเบาหวาน.....  

 

การเป็นเบาหวานพูดง่ายๆ แต่คนที่ถูกตัดสินให้เป็น ถ้าไม่เตรียมตัวให้ดีๆ  คนรับสาร มีหวังเกิดอาการ .. รับไม่ได้  ต่างๆนาๆ     

       

ผลจะเป็นอย่างไร … ????

 

การเป็นทีมเบาหวาน ใจมาก่อน  เราต้องใส่ใจในในทุกรายละเอียด ทั้งสุขภาพทางกาย  ทางใจ   ก็อดห่วงไม่ได้ว่า เวลาเราคัดกรองแล้วพบเบาหวานรายใหม่ ลุง ป้า เหล่านั้นจะรู้สึกยังไง  อารมณ์เศร้าสร้อยหงอยเหงาแค่ไหน ปีที่ผ่านมา เวลาซักประวัติคนไข้รายใหม่ที่ OPD  และถามว่า ลุงรู้สึกยังไงบ้าง  "ลุงเป็นเบาหวานนะ " ในคนไข้ 10 คน นะ จะเป็นแบบ เสียงสั่นบ้าง น้ำตาไหลบ้าง  (ขอโทษ อ้อ ไม่ได้เหยียบเท้าคนไข้นะ) เงียบ แบบ ..  เครียดๆ  เป็นทุกแบบ ทุกอารมณ์  คือไม่อยากเป็น  

ประสบการณ์ที่ผ่านมาแสดงออก

  • หมอตรวจเลือดผิดหรือเปล่า
  • ใช่เลือดของป้าจริงหรือเปล่า
  • ขอเวลาก่อน  ช่วงนั้น กินเยอะ ไปหน่อย
  • เงียบ...... มึนงง
  • หน้าตาแบบเบื่อชีวิต
  • อารมณ์เสีย พาลไม่พอใจในระบบบริการก็มี

  • ฯลฯ 

ก็อยู่ในระยะ ปฏิเสธ ไม่ค่อยจะยอมรับว่าตนเองเป็นเบาหวาน   เป็นเรื่องสำคัญที่เราต้องทำให้ระยะนี้ของคนไข้ผ่านไปแบบดีที่สุด เพื่อที่จะส่งผลที่ดีต่อการรักษาในระยะยาว    คนทำงานเบาหวาน จะรู้ดี สังเกตุเวลาคัดกรองเบาหวาน  ทำไปทำมา นานๆเข้า สัมพันธภาพเริ่มดี เริ่มได้ใจชุมชน คราวนี้สังเกตุดูนะ คัดกรองเจอเบาหวานรายเก่า ที่ขาดการรักษา ต้องบอกว่าเพียบ  บางชุมชน เจอรายใหม่ 20  ราย รายเก่าที่ขาดการรักษา 10 ราย  (เป็น 10 ราย ที่งัดแงะไม่ออกในปีที่ผ่านๆมาให้มาเจาะเลือด ) เราคัดกรองได้เฉลี่ยปีละ 80% แต่อีกเกือบ 20 %  ไม่ได้เจาะ ก็ผ่านเกณฑ์นะ  แต่ถ้าคิดว่า อีก 20% ประมาณ เกือบ 20000 ราย มีเบาหวานที่ขาดการรักษาหลบอยู่ในนี้ นะ แย่แน่ๆ 

แลวเราทำอะไรบ้าง...????? 

....ก็คงทำงานต่อไป แต่ในรายใหม่ที่คัดกรองเจอต้องให้การดูแลดีที่สุด

คลินิกเบาหวานของเราให้ความสำคัญกับการเข้ากลุ่มแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ในสามาชิก เบาหวานรายใหม่... ใช้หลายกระบวนการ

  • เพื่อนช่วยเพื่อน  พี่เบาหวานช่วยน้องเบาหวาน 
  • แลกเปลี่ยนเรียนรู้ในกลุ่ม
  • การให้สมาชิกแลกเปลี่ยนประสบการณ์ที่พบมา 

กระบวนการเหล่านี้ มีส่วนช่วยทำให้สมาชิกเบาหวานผ่านระยะปฏิเสธการเจ็บป่วยไปได้และอยู่กับเบาหวานอย่างมีความสุข

เรารณรงค์เบาหวานในพื้นที่ PCU  คนเข้าแถวเรียงกันรอเข้าคิวเจาะเลือดวันนี้ระหว่างที่เราเจาะเลือดให้ลุงๆป้าๆแบบไม่อั้น   การคัดกรองวันนี้คึกคัก แล้วเราก็เจอ   หนุ่มน้อย ท่าทางอารมณ์ดี อายุ 28 เข้าแถวมาเจาะเลือด  ทั้งๆที่ อายุไม่ถึง อาการไม่มี แต่หนุ่มน้อยขยั้นขยอขอเจาะ    แบบมุ่งมั่น  เราจึงเจาะเลือดแบบ random ด้วยความเต็มใจ ผลเลือด ทำให้อ้อตาโต  แต่หนุ่มน้อย ยิ้มหวาน

 

30 นาที ผ่านไป ได้ความว่า ยุทธจักรเป็นมานาน จำได้ว่าปีที่เกิดซึนามิ ยุทธจักรก็เป็นเบาหวานฉลองปีใหม่ ซะเลย  ความรู้สึกก็แย่มากๆเพราะยังเป็นหนุ่มน้อยวัยรุ่น แต่ต้องมาฉีดยา เช้า- กลางวัน-เย็น –ก่อนนอน   กินยาอีก เป็นครบทั้งเบาหวาน ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง ยุทธจักรบอกว่า อย่าให้บอกเลยความรู้สึกมันเป็นยังไง  มันยังไงไม่รู้ เลยตัดสินใจ ลืมๆเรื่องนี้ไปซะ และไม่นึกถึง มันอีกเลย  ก็คือ หายไปจากวงการการเจ็บป่วย ไปใช้ชีวิตปกติธรรมดา เป็นนักร้อง  ซะหลายปี  ปีนี้ได้แรงฮึด จากตัวเอง  ก็เลย  ตัดสินใจเดินออกมาจากมุมมืด  ที่พยายามลืมๆไป 

 วันนี้น้ำตาล High  ระดับความดันโลหิต 220/120  ยุทธจักรยังหัวเราะได้  แต่เราหัวเราดังแฮะๆ    ทุกคนเกลี่ยกล่อมให้มาตรวจทันที  ยุทธจักรถามว่า คลินิกเบาหวานของพี่มีวันไหน เราตอบว่าวันอังคาร (วันนี้วันศุกร์)   ให้ตายเถอะทำยังไงยุทธจักร ก็ไม่ยอมมา จะรอวันอังคารอย่างเดียว

ยุทธจักรกลัวอะไรเนี่ย..        “ผมไม่รู้จักใคร ”   สุดท้ายยุทธจักรบอกว่า “ไปก็ได้ เดี๋ยวจะไปแล้ว  ไปเดี๋ยวนี้แหละ หมอจะได้สบายใจ”  พูดยิ้มๆ     ... เดินไปสัก 3 ก้าว ก็หันมาพูดเบาๆ ว่า “แต่ผมไม่ไปจริงหรอกนะ ผมจะไป  วันอังคาร” อ้าว.ว..ว    3 วัน ผ่านไป วันอังคารมาถึง   ยุทธจักรมาจริงๆ ทำเอาเราโล่งอก  ว่าสุดหล่อยังอยู่ 

 

        จนถึงวันนี้ ครบ 2 เดือน ยุทธจักรมาตรวจรักษาสม่ำเสมอ  หน้าตายิ้มแย้มแจ่มใส ตรวจเสร็จเราบอกว่า มาตรวจบ่อยหน่อยนะ นัด  1- 2 สัปดาห์ต่อครั้ง  เพราะน้ำตาลยังไม่ดี ยุทธจักรก็ยินดีมา  แถมบอกว่า อย่างพึ่งนัด 2-3 เดือนนะ  เดี๋ยวผม เรื่อยเฉื่อย   ตอนนี้ขอแบบเข้มๆ 

        วันนี้ของยุทธจักรยังไม่จบ เพราะยุทธจักรยังทานข้าวหลามวันละ 1 กระบอก เคยคุยแล้วยุทธจักรบอกยิ่งฉีดยามันยิ่งหิว  หิวอย่าบอกใคร บางวันทำงานหนักยกเครื่องดนตรี นอนดึก อดนอน บางวันไม่มีงานนอนอยู่บ้านเฉยๆ  ชีวิตแต่ละวันไม่แน่นอน แค่การฉีดยา ก่อนนอนบางทียังงง เพราะนอน     ตี5  ยาก่อนอาหารเช้า  กลางวัน เย็น งงไปหมด เพราะกินนอนไม่เป็นเวลา .... แต่ยุทธจักรสัญญาว่าจะเป็นพระเอกเบาหวานรายใหม่ที่ขอแจ้งเกิดในวงการบันเทิงให้ได้  เค้าบอกว่าสักวันผมจะไปยืนบอกเล่าประสบการณ์ที่ผ่านมา และเปลี่ยนเป็นคนใหม่ที่เป็นคนคุมน้ำตาล ไม่ใช่ให้น้ำตาลคุม

        เราให้เวลายุทธจักร  ก่อนเดือนกันยา หวังว่า เราจะได้คนเล่าเรื่องที่อยู่กับเบาหวานแบบสบายๆ  

         

เราก็ได้ข้อคิดการทำงาน

 

ไม่มีคำตอบสำเร็จรูปที่ตายตัวในการทำงาน

สัมพันธภาพที่ดี สื่อสารด้วยทัศนคติที่ดี คนรับสัมผัสได้ ผลดีก็ตามมา ไม่งั้นยุทธจักรคงไม่มาหาเรา แบบเหนียวแน่น  

แก้ไขสถานการณ์ให้สนุกสนานเบิกบาน เห็นคุณค่าของคนอื่น  ก็สุขทุกฝ่าย

 

 ผู้เล่า รัชดา พิพัฒน์ศาสตร์