การประเมินคุณภาพภายนอกการศึกษานอกโรงเรียน เป็นเรื่องที่สถานศึกษาต่างเฝ้ารอคอยว่า จะมีทิศทางอย่างไร ประเมินอะไรบ้าง จะมาประเมินเมื่อไร และสถานศึกษาจะต้องเตรียมการอย่างไร เมื่อมองย้อนไปที่สถานศึกษาของการศึกษาขั้นพื้นฐาน ก็ได้มีการประเมินภายนอกเป็นรอบที่สองแล้ว แต่ทำไมสถานศึกษาการศึกษานอกโรงเรียนจึงยังไม่มีความเคลื่อนไหวอะไรให้ได้ทราบบ้าง มีสถานศึกษาหลายแห่งติดตามข้อมูลถามไถ่มาตลอดเวลา จึงอยากจะเล่าใหฟังถึงความเคลื่อนไหวเกี่ยวกับการประเมินคุณภาพภายนอกการศึกษานอกโรงเรียน จากการไปเข้าร่วมสังเกตการณ์ การทดลองใช้มาตรฐาน ตัวบ่งชี้ ร่วมกับคณะทำงานของ สมศ. เมื่อวันที่ 29 พฤศจิกายน 2550 ที่คณะทำงานของ สมศ.ได้ลงพื้นที่ของ กศน.เพื่อทดลองใช้มาตรฐาน ตัวบ่งชี้และเกณฑ์การพิจารณาที่ สมศ.ยกร่างขึ้น

                                ในการทดลองประเมินภายนอกครั้งนั้น สมศ.กำหนดร่างมาตรฐานไว้ 7 มาตรฐาน 23

ตัวบ่งชี้ และได้ทราบว่าจะมีการปรับร่างมาตรฐานดังกล่าวเหลือเพียง 6 มาตรฐาน ซึ่งจะมีการยุบมาตรฐานรวมกัน และมีตัวอย่างเกณฑ์ประกอบการพิจารณา ดังนี้

มาตรฐานที่ 1  ปรัชญา  เป้าหมาย  และแผนของการจัดการศึกษา  มี 4 ตัวบ่งชี้

ตัวบ่งชี้  1.1  ศูนย์การศึกษานอกโรงเรียนอำเภอมีปรัชญา  เป้าหมาย  และแผนการจัดการศึกษาที่มี     

                         ความชัดเจนสอดคล้อง และนำไปสู่การปฏิบัติได้

ตัวอย่าง สิ่งที่จะพิจารณา

-          ปรัชญาของการจัดการศึกษาและเป้าหมายของการจัดการศึกษา

-          แผนการจัดการศึกษา (สอดคล้องกับปรัชญา เป้าหมายการจัดการศึกษา)

-          การนำแผนไปปฏิบัติ

-          การกำกับ ติดตามการดำเนินงานให้เป็นไปตามปรัชญา เป้าหมายและแผนการจัดการศึกษา

ตัวบ่งชี้ 1.2  บุคลากรของศูนย์การศึกษานอกโรงเรียนอำเภอมีความเข้าใจและใช้ปรัชญาและเป้าหมาย

                        เป็นหลักในการปฏิบัติงาน

ตัวอย่าง สิ่งที่จะพิจารณา

-          แผนการสร้างความเข้าใจในปรัชญาและเป้าหมายของการจัดการศึกษาให้แก่บุคลากร

-          การนำแผนไปปฏิบัติ

-          การติดตามประเมินผล

-          การนำผลประเมินมาปรับปรุงและพัฒนาแผน