ยุวหมอดิน

โรงเรียนปากน้ำปราณวิทยา ตั้งอยู่ชายทะเล โดยพื้นที่ด้านหนึ่งอยู่ติดกับแหล่งน้ำธรรมชาติซึ่งมีปัญหาดินพังทลาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อมีฝนตกหนัก ส่งผลให้เกิดการสูญเสียหน้าดินและความอุดมสมบูรณ์ของดินลดลง ก่อนหน้านี้นายต้น นามแก้ว (ม่อน) นายจิรภัทร เพ็งสลุด (กัน) และนายจิรายุทธ แว่นถิ่น (ฉิ่ม) หนุ่มน้อย ชั้น ม. 6 โรงเรียนปากน้ำปราณวิทยาทั้งสามคน จึงได้ลองนำหญ้าแฝกมาปลูกเพื่อช่วยยึดเกาะหน้าดิน แต่พบว่าหญ้าแฝกดังกล่าวตาย จึงตั้งสมมติฐานว่าอาจเป็นเพราะดินเค็ม เนื่องจากโรงเรียนตั้งอยู่บริเวณที่ลุ่มน้ำทะเลท่วมถึง หลังจากนั้นทั้งสามได้พยายามปรึกษาเจ้าหน้าที่พัฒนาที่ดินเพื่อหา พันธุ์หญ้าแฝกทนเค็มมาปลุกแต่ยังไม่ได้ผลดีนัก จึงคิดว่าหญ้าแฝกอาจจะต้องการธาตุอาหารที่มีปริมาณมาก จึงใส่ปุ๋ยหมักในดินเค็มดังกล่าวในอัตราส่วนต่างกัน และศึกษาการเจริญเติบโตของหญ้าแฝกเปรียบเทียบกัน จึงเกิดโครงงานวิจัยเรื่อง “การใช้ปุ๋ยหมักเพิ่มธาตุอาหารในดินเค็มเพื่อปลูกหญ้าแฝกในการช่วยลดการพังทลายของดินบริเวณโรงเรียนปากน้ำปราณวิทยา” ขึ้นมา งานวิจัยนี้เป็นหนึ่งในผลงานของ “โครงการยุวหมอดิน” ที่สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) และกรมพัฒนาที่ดิน ได้จับมือกันดำเนินการเพื่อช่วยกันแก้ปัญหาด้านดิน โดยอาศัย นักเรียน ครูและชุมชนเข้ามาช่วยเป็นแรงเสริมในการศึกษาวิจัยและทำกิจกรรมวิทยาศาสตร์เพื่อแก้ปัญหาเกี่ยวกับดินในท้องถิ่น
             พื้นที่ที่ทำการศึกษา คือ พื้นที่โรงเรียนที่มีปัญหาดินพลังทลาย กำหนดขนาดกว้าง 1 เมตร ยาว 2 เมตร จำนวน 4 แปลง วิธีการศึกษาวิจัย แบ่งออกเป็น 2 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 หาพันธุ์หญ้าแฝกที่ทนเค็มมาปลูกในดินบริเวณที่ทำการศึกษา โดยการศึกษาค้นคว้าข้อมูลเกี่ยวกับพันธุ์หญ้าแฝกที่สามารถเจริญเติบโตได้ดีในพื้นที่ดินเค็มชายทะเล คัดเลือกพันธุ์หญ้าแฝกที่เหมาะสมต่อการปลูกในสภาพดินและสภาพอากาศของโรงเรียน ตรวจวัดปริมาณธาตุอาหารหลักในดินเค็มที่จะใช้ปลูกหญ้าแฝกที่คัดเลือกมา ใส่ปุ๋ยหมักในดินแปลงที่ 2,3,4 ส่วนแปลงที่ 1 ไม่ใส่ปุ๋ยหมักเพื่อให้เป็นแปลงควบคุม จากนั้นวัดความยาวของรากต้นกล้าหญ้าแฝกก่อนทำการปลูก นำต้นกล้าหญ้าแฝกปลูกลงในแปลงศึกษาทั้ง 4 แปลง ตรวจวัดปริมาณธาตุอาหารหลักในดินได้แก่ ไนโตรเจน ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม และการเจริญเติบโตของหญ้าแฝก ได้แก่ ความสูง การแตกกอ และความยาวของรากหญ้าแฝก และวิเคราะห์สรุปผลเพื่อหาอัตราส่วนของปุ๋ยหมักที่เหมาะสมสำหรับการปลูกหญ้าแฝกในดินเค็ม
ระยะที่ 2 ปลูกหญ้าแฝกและศึกษาอัตราการชะล้างพังทลายของดิน โดยใส่ปุ๋ยในดินเค็มตามอัตราส่วนที่เหมาะสมซึ่งได้จากการศึกษาในระยะที่ 1 ในดินเค็มตลอดแนวพื้นที่ที่ต้องการปลูกหญ้าแฝก นำต้นกล้าหญ้าแฝกปลุกตลอดแนวของพื้นที่ที่มีปัญหาการชะล้างพังทลายของดิน วัดอัตราการชะล้างการพังทลายของดินทุก 4 สัปดาห์เป็นระยะเวลา 6 เดือน ท้ายสุดก็คือวิเคราะห์และสรุปผล