ระบบสารสนเทศพื้นฐานของฐานศึกษา
ระบบสารสนเทศ คือ เซ็ตขององค์ประกอบที่สัมพันธ์กันซึ่งรวบรวม ประมวล จัดเก็บ และเผยแพร่สารสนเทศ เพื่อสนับสนุนการตัดสินใจและการควบคุมในองค์กร
ข้อมูลนำเข้า การประมวลผล สารสนเทศ
จากภาพจะได้เห็นว่า โครงสร้างหลักของสารสนเทศประกอบด้วย ข้อมูลนำเข้า การประมวลผล สารสนเทศ โดยมีข้อมูลย้อนกลับเป็นการควบคุม
1. ข้อมูลนำเข้า (Input) คือข้อมูลที่จำเป็นเพื่อเข้าสู่ระบบเพื่อจะทำให้เกิดการประมวลผล ขึ้น ข้อมูลที่จำเป็นมาจากสภาพแวดล้อมของระบบ ส่วนจะเป็นอะไรนั้นขึ้นอยู่กับแต่ละระบบ เช่น ถ้าเป็นระบบบริหารในสถาบันการศึกษา ข้อมูลนำเข้าอาจประกอบด้วย อาจารย์ นักเรียน อาคารเรียน รายวิชาต่างๆ
2.การประมวลผล ( Processing) คือการเปลี่ยนรูปแบบข้อมูลให้อยู่ในรูปที่มีความหมาย ซึ่งอาจจะได้แก่ การคำนวณ การสรุป หรือการจัดหมวดหมู่ ของข้อมูล การประมวลผลประกอบด้วย องคืประกอบย่อยดังนี้
2.1 บุคลากร หมายถึง บุคคลที่ทำงานในองค์กรในฝ่ายสารสนเทศ
2.2 กระบวนการ หมายถึง ขั้นตอนการทำงานซึ่งกำหนดขึ้นเพื่อให้การทำงานได้ผลตามที่ต้องการ
2.3 อาร์ดแวร์ หมายถึง เครื่องมือทั้งหมดที่ใช้ในระบบสารสนเทศ
2.4 ซอฟแวร์ หมายถึง ซอฟแวร์ระบบ และซอฟแวร์ประยุกต์ที่ใช้ในระบบทั้งหมด
2.5 แฟ้มข้อมูล หมายถึง ข้อมูลที่เก็บไว้ในแฟ้มข้อมูลเพื่อประโยชน์ในการประมวลผล ผลคราวต่อไป ข้อมูลเหล่านั้นจะเก็บในหน่วยความจำสำรองของคอมพิวเตอร์
3. ผลลัพธ์ (Output) คือ สารสนเทศที่ได้จากการประมวลผลซึ่งปรากฏอยู่ในรูปรายงานต่างๆ คุณลักษณะของสารสนเทศ ที่มีคุณภาพ ได้แก่
3.1 ตรงตามความต้องการ (Relevancy) หมายถึง ลักษณะที่สารสนเทศนั้นสามารถที่จะตอบคำถามในลักษณะที่เจาะจงได้ เช่น ในการขายเสื้อผ้าผู้ชาย ถ้าถามว่าเสื้อผ้าแบบไหน สีไหนขายดีที่สุด
3.2 ความตรงต่อเวลา (Timeline) หมายถึง สารสนเทศที่ผลิตออกมานั้นจะผลิตออกมาทันกับความต้องการของผู้ใช้
3.3 ความเที่ยงรง (Accuracy) หมายถึงสารสนเทศจะต้องไม่ทำให้เกิดความเข้าใจผิดและมีข้อผิดพลาด ลักษณะที่บ่งบอกถึงความเที่ยงตรงได้แก่
3.3.1 ความสมบูรณ์ (Completeness) สารสนเทศที่จำเป็นจะต้องมีอย่างครบถ้วน
3.3.2 ความถูกต้อง (Correctness) สารสนเทศจะต้องมีความถูกต้อง
3.3.3 ความปลอดภัย (Security) สารสนเทศจะต้องมีความปลอดภัย นั่นคือ ถ้าส่วนใหนจะให้ใครก็ใช้ได้เฉพาะคนนั้นเท่านั้น
3.4 ประหยัด (Economy) หมายถึง การใช้ทรัพยากรที่จะผลิตสารสนเทศนี้ใช้ในการแก้ปัญหาจะต้องไม่แพงมาก
3.5 มีประสิทธิภาพ (Efficiency) หมายถึง ศักยภาพในการพัฒนาสารสนเทศต่อหนึ่งหน่วยของทรัพยากรที่ใช้ เช่น ความตรงต่อเวลาต่อหนึ่งบาท เป็นต้น
4. ส่วนย้อนกลับ ( Feed back) เป็นส่วนที่ใช้ในการควบคุมการทำงานของการประมวลผลเพื่อให้การประมวลผลนั้นบรรลุตามวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ผลจากการเปรียบเทียบจะนำไปสู่การปรับข้อมูลนำเข้าหรือกระบวนการประเมินผล
ระบบสารสนเทศที่เกี่ยวกับผู้เรียน
ระบบสารสนเทศที่สนับสนุนผู้เรียน
ทรัพยากรการเรียน หมายถึง ทรัพยากรทุกชนิดที่ผู้เรียนสามารถใช้แบบเชิงเดี่ยวหรือแบบเชิงผสมอย่างไม่เป็นทางการ เพื่อเอื้ออำนวยต่อการเรียนรู้ ซึ่งได้แก่ ข้อสนเทศ/ข่าวสาร บุคคล วัสดุ เครื่องมือ เทคนิค แลละอาคารสถานที่
1. ข้อสนเทศ/ข่าวสาร คือข้อเท็จจริงที่ได้ประมวลและจัดเก็บไว้อย่างเป็นระบบพร้อมที่จะถ่ายทอดสู่บุคคลที่สนใจ
2. บุคคล (People) บุคลากรแบ่งได้ 2 กลุ่ม กลุ่มแรกคือกลุ่มที่ทำหน้าที่รวบรวมและจัดระบบการเก็บข้อสารสนเทศและข่าวสาร กลุ่มที่สองคือคณะบุคคลที่ปฎิบัติงานในหน่วยงานและทำหน้าที่ในการถ่ายทอดข้อสนเทศและข่าวสาร ซึ่งได้แก่ครู นักศึกษา นักวิชาการ
3. ผู้เชี่ยวชาญ คือบุคคลที่เตรียมงาน ปรับปรุง ผลิต ดำเนินการประเมินผลและพัฒนา เพื่อให้การเรียนการสอนประสบสำเร็จ
4. วัสดุ ได้แก่สิ่งของ จำแนกได้เป็น 2 ประเภท คือ
4.1 ประเภทที่บรรจุหรือบันทึกข่าวสารที่จะต้องถ่ายทอดด้วยเครื่องมืออื่น เช่น แผ่นเสียง ฟิส์มสติป สไลด์ วีดีโอเทป ไมโครฟิลม์ ไมโครพิช ฯลฯ
4.2 ประเภทที่ตัวของมันเองสามารถใช้งานได้เลยโดยไม่ต้องอาศัยเครื่องมืออื่น เช่น แผนที่ ลูกโลก หนังสือ ของจริง ของจำลอง ฯลฯ
5. เครื่องมือ อุปกรณ์ที่เป็นตัวถ่ายทอดข่าวสารที่บรรจุหรือบันทึกไว้ในวัสดุ ส่วนมากจะเป็นเครื่องกลไกไฟฟ้าหรือเครื่องอิเลคตรอนิก บางย่างก็ไม่จำเป็นจะต้องเป็นเครื่องกลไกที่ใช้ไฟฟ้า หรือเครื่องอิเล็คตรอนิก ได้แก่เครื่อง เครื่องฉายภาพยนตร์ เครื่องฉายสไลด์ เครื่องบันทึกเสียง เครื่องบันทึกภาพ เครื่องฉายภาพทึบแสง กล้องถ่ายรูป กกล้องถ่ายภาพยนตร์ กล้องโทรทัศน์ เครื่องพิมพ์ และอ่านไม่โครฟิลส์/ไมโครชิพ
6. เทคนิค เป็นกลวิธีในการถ่านทอดข่าวสารหรือเสนอเนื้อหาวิชาความรู้ให้แก่ผู้เรียนได้แก่
6.1 เทคนิคทั่วไป (General technique ) ได้แก่เทคนิคการสอนแบบต่างๆ เช่น การสอนสาธิต การสังเกต การอภิปราย การแสดงนาฎการ การบรรยาย การสาธิต การฝึกปฎิบัติการเรียนแบบแก้ปัญหาหรือแบบค้นพบ และแบบสอบสวนสืบสวน การเรียนการสอนแบบโปรแกรม สถานการณ์จำลอง เกมต่างๆ การเรียนการสอนแบบโครงการ ฯลฯ
6.2 เทคนิคการใช้ทรัพยากร (Resource - based technique) ได้แก่การศึกษานอกสถานที่ การใช้ทรัพยากรชุมชน การจัดห้องเรียน
6.3 เทคนิคการใช้วัสดุเครื่องมือ ได้แก่ กลวิธีการใช้วัสดุและเครื่องมือในการจัดการศึกษาและการเรียนการสอน เช่น ใช้โสดทัศนูปกรณ์ในการเรียนการสอน เทคนิคการใช้สื่อประสม เพื่อให้ผู้เรียนได้ความคิดรวบยอดที่กระจ่างจากตัวอย่าง หรือการแสดงด้วยสื่อหลายชนิด
ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารงานวิชาการ
หน้าที่สำคัญอย่างหนึ่งของสถานศึกษาก็คือ การบริหารทางวิชาการ ให้แก่บุคลากรภายในและให้บริการแก่ชุมชน ในฐานะเครื่องมือสำหรับการบริการทางวิชาการเทคโนโลยีการศึกษาจะช่วยเผยแพร่ความรู้ให้แก่ประชาชนได้ ไม่ว่าจะอยู่ในระบบการศึกษาหรืออยู่นอกระบบ โดยจัดในรูปของสื่อสิงพิมพ์ สื่อฝึกอบรม รายการทางวิทยุกระจายเสียง รายการโทรทัศน์ วัสดุบันทึก และสื่ออิเล็คตรอนิกส์ในรูปแบบต่างๆ ซึ่งวัสดุเหล่านี้จะเก็บไว้เพื่อให้บริการในห้องสมุด สำนักวิทยบริการ ศูนย์วิชาการ ศูนย์การเรียนรู้ ฯลฯ โดยผู้ใช้บริการสามารถค้นหาหรือยืมไปศึกษาที่เคหะสถานของตนเองได้
ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหารจัดการ
ระบบสารสนเทศและเทคโนโลยีการศึกษามีบทบาทเป็นเครื่องมือในการบริหารจัดการ เทคโนโลยีมีบทบาทสำคัญ ดังนี้
1. เป็นเครื่องในด้านการบริหารองค์กร เพื่อให้การดำเนินงานตามวิธีระบบและบรรลุวัสถุประสงค์ ซึ่งโดยทั่วไปแล้วจะจัดการเกี่ยวกับ
1.1 การกำหนดจุดมุ่งหมายและนโยบายเกี่ยวกับ บทบาท วัตถุประสงค์ การเรียนการสอน ตัวผู้เรียน และการจัดทรัพยากรการเรียน ให้มีความเหมาะสมและสอดคล้องกัน
1.2 การให้การสนับสนุน จะต้องมีการวางแผนการจัดหาทรัพยากร ตลอดจนสิ่งอำนวยความสะดวก รวมทั้งการวางแผนปฎิบัติงานและการประเมินผลงาน
1.3 ก การจัดบริการที่มีประสิทธิภาพ
1.4 การสร้างความประสานสัมพันธ์ให้มีการร่วมมือในการปฎิบัติงานของทุกหน่วยงานย่อยในองค์กร ตลอดจนวิธีการเผยแพร่ข่าวสารและการติดต่อสื่อสาร เพื่อให้การปฎิบัติงานดำเนินไปด้วยความเรียบร้อยและสำเร็จตามวัตถุประสงค์
2. เป็นเครื่องมือด้านธุรการ ได้แก่ การผลิตเอกสาร การนัดหมาย การทำทะเบียนนักศึกษา ทะเบียนครุภัณฑ์ การทำบัญชีการเงิน และการควบคุมงบประมาณ
3. ด้านการบริหารงานบุคลากร เป็นการนำเทคโนโลยีมาใช้ด้านการบริหารงานบุคลากรเพื่อการแต่งตั้งบุคลากรเข้ารับตำแหน่งให้เหมาะสมกับหน้าที่ โดยสอดคล้องกับความสามารถของแต่ละบุคคล ทั้งนี้เพื่อให้การดำเนินงานขององค์กรเป็นอย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากการแต่งตั้งแล้ว เทคโนโลยียังสามารถใช้ในการสรรหา การคัดเลือกบุคลากร การพัฒนาบุคลากร การนิเทศงาน การบำรุงขวัญการทำงาน สวัสดิการ และการประเมินผลการปฎิบัติงานของบุคลากร
4. การบริหารวิชาการ จะใช้เทคโนโลบีในการเก็บระเบียนนักเรียนผลการเรียน การวัดและการประเมินผล พร้อมทั้งการรายงานผลการเรียน
6. ด้านการเผยแพร่และประชาสัมพันธ์ โดยการผลิตสื่อต่างๆ เพื่อใช้ในการประชาสัมพันธ์กิจการของสถานศึกษาและการสร้างความเข้าใจอันดีระหว่างสถาบันการศึกษากับชุมชน
เอกสารอ้างอิง
Peter Moore. Conducive Environments for e-Learning. Microsoft 2004.
ADB. Improving e-Learning Policies and Program.9-13 August 3004,ADB
Headquarters, Manila Philippines.
Vincent Quah, Benfits, Issuees and constraints in e-Learning ADB Headquarters,
Manila Philippines, 2004.
WILLIAM Horton, Managing e-Learning Program, ADB Headquarters, Malila
Philippines,2004
Wilman & Meirhenry, "Dale's Cone of Experience", 1960
www.elearningeuropa.info.com