• มหาวิทยาลัยในรูปแบบที่สืบทอดต่อกันมาเป็นมหาวิทยาลัยในโลกปัจจุบันนั้น  ถือกันทั่วไปว่าเริ่มต้นจากการก่อตั้ง มหาวิทยาลัยโบโลนญา (อยู่ที่ประเทศอิตาลี) เมื่อ คศ. ๑๑๔๘

             

  • กษัตริย์เฟรเดอริโกที่ ๑ ผู้ปกครองเมืองโบโลนญาและอาณาจักรโดยรอบ  ได้ออกกฎหมายจัดตั้งมหาวิทยาลัยโบโลนญา 
  • และกำหนดให้มหาวิทยาลัยทำการค้นคว้าทางวิชาการ เป็นอิสระจากอำนาจใดใด ปลอดจากการกดดันจากภายนอก เพื่อให้สามารถสร้างความก้าวหน้าทางความคิด หาความจริงได้โดยถูกต้อง บริสุทธิ์ และปราศจากอคติ นับแต่นั้นมา
      อ้างอิงจาก ความเป็นอิสระของมหาวิทยาลัยไทย : จรัส  สุวรรณเวลา   สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พ.ศ. 2551 หน้า 13
  • The university of Bologna received a charter from Frederick I Barbarossa in 1158, but in the 19th century, a committee of historians led by Giosuè Carducci traced the birth of the University back to 1088, making it arguably the longest-lived university in the West.

 

นับแต่นั้นมา...ความเป็นอิสระของมหาวิทยาลัยจากแรงกดดันภายนอกถือเป็นปัจจัยพื้นฐานของการเป็นมหาวิทยาลัย เพื่อให้บุคคลในมหาวิทยาลัยได้มีเสรีภาพทางวิชาการ อันจำเป็นในการคิดให้ถ่องแท้ เห็นความจริงได้