ชื่อผลงาน การพัฒนาแผนการจัดประสบการณ์
เพื่อเตรียมความพร้อมทางคณิตศาสตร์
ที่เน้นการพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ สำหรับนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 2
ผู้วิจัย นางกาญจนบุรี นารีนุช
ปีที่พิมพ์ ธันวาคม 2550
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนากิจกรรมการเรียนการสอนการเตรียมความพร้อมทางคณิตศาสตร์ที่เน้นพัฒนาการความคิดสร้างสรรค์ สำหรับนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 2และเพื่อศึกษาผลสัมฤทธิ์ของการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนเพื่อเตรียมความพร้อมทางคณิตศาสตร์ที่เน้นพัฒนาการความคิดสร้างสรรค์ สำหรับนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 2 โดยมีเกณฑ์ในการประเมินคือนักเรียนมีคะแนนผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ไม่ต่ำกว่าร้อยละ 80 และมีนักเรียนที่ผ่านเกณฑ์ขั้นต่ำไม่น้อยกว่าร้อยละ 80
กลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้เป็นนักเรียนในระดับชั้นอนุบาลปีที่ 2 โรงเรียน บำรุงพงศ์อุปถัมภ์ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามุกดาหาร ที่เรียนในภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2550 จำนวน 17 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย แผนการจัดประสบการณ์ จำนวน 20 แผน แบบสังเกตพฤติกรรมการสอนของครู แบบสังเกตพฤติกรรมการเรียนของนักเรียน แบบทดสอบท้ายวงจรปฏิบัติการ แบบทดสอบวัดความพร้อมทางคณิตศาสตร์ และแบบทดสอบความคิดสร้างสรรค์ทางคณิตศาสตร์ โดยเครื่องมือทั้งหมดที่ใช้ในการวิจัย ผ่านขั้นตอนการหาค่าอำนาจจำแนก ค่าความยากง่ายและค่าความเชื่อมั่น พบว่ามีประสิทธิภาพสูง
ในการวิจัยครั้งนี้ผู้วิจัยดำเนินการวิจัยตามรูปแบบการวิจัยเชิงปฏิบัติการ โดยได้ดำเนินการ 3 วงจร ซึ่งในแต่ละวงจรผู้วิจัยดำเนินการตามขั้นตอนของการวิจัยเชิงปฏิบัติการ คือขั้นวางแผน ขั้นปฏิบัติ ขั้นสังเกตการณ์และขั้นสะท้อนผลการปฏิบัติการ และเมื่อสิ้นสุดแต่ละวงจรผู้วิจัยได้ทดสอบท้ายวงจรเพื่อนำข้อมูลไปปรับปรุงและพัฒนาในวงจรต่อไป เมื่อสอนครบทั้ง 3 วงจรแล้วผู้วิจัยได้ให้นักเรียนทำแบบทดสอบวัดความพร้อมทางคณิตศาสตร์ และแบบทดสอบความคิดสร้างสรรค์ทางคณิตศาสตร์ เพื่อประเมินผลสรุป
ผลการวิจัยพบว่า
1. รูปแบบกิจกรรมการจัดประสบการณ์เพื่อเตรียมความพร้อมทางคณิตศาสตร์ ที่เน้นการพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ โดยใช้กระบวนการในการพัฒนาความคิดสร้างสรรค์เพื่อเตรียมความพร้อมทางคณิตศาสตร์ประกอบด้วย 3 ขั้นตอน ดังนี้
ขั้นที่ 1 เสนอสถานการณ์ที่ท้าทาย เน้นความชัดเจนของสถานการณ์ และการมีส่วนร่วมในกิจกรรมการเรียนการสอนของนักเรียน ด้วยกิจกรรมการเรียนรู้ เช่น การสนทนาซักถาม การเล่นเกม การเล่านิทาน ปริศนาคำทาย การเล่นบทบาทสมมุติ สื่อที่ใช้ประกอบกิจกรรม ได้แก่ของจริง ของจำลอง หุ่น รูปภาพ ฯลฯ
ขั้นที่ 2 จัดกิจกรรมให้นักเรียนได้กระทำกับสื่อด้วยตนเอง เพื่อเปิดโอกาสให้นักเรียนได้ฝึก และมีอิสระในการคิด ให้นักเรียนได้จัดกระทำกับสื่อทั้งในห้องเรียนและนอกห้องเรียนและนอกห้องเรียน โดยเป็นร่วมมือกันแก้ปัญหา เน้นการการแสดงออก มีการแลกเปลี่ยนความคิดซึ่งกันและกัน มีความหลากหลายของความคิด
ขั้นที่ 3 สนทนาเกี่ยวกับกิจกรรมที่ได้กระทำกับสื่อและนักเรียนได้เสนอผลงาน โดยเน้นการสะท้อนความคิดและถ่ายทอดความคิดให้กระจ่าง มีการแลกเปลี่ยนความคิดซึ่งกันและกัน ความหลากหลายแปลกใหม่ของความคิด มีการนำเสนอผลงานที่ถูกต้องและแปลกใหม่
ซึ่งจากผลการประเมินความคิดเห็นของผู้เชี่ยวชาญที่มีต่อแผนการจัดประสบการณ์ เพื่อเตรียมความพร้อมทางคณิตศาสตร์ ที่เน้นการพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ สำหรับนักเรียนชั้นอนุบาลปีที่ 2 ได้ค่าเฉลี่ย 4.51 ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน 0.53 ซึ่งหมายความว่าแผนการจัดประสบการณ์มีคุณภาพระดับมากที่สุด
2. นักเรียนที่ได้รับการสอนตามรูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนเพื่อเตรียมความพร้อมทางคณิตศาสตร์ ที่เน้นพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ระดับชั้นอนุบาลปีที่ 2 มีผลสัมฤทธิ์การเตรียมความพร้อมทางคณิตศาสตร์คิดเป็นคะแนนเฉลี่ยร้อยละ 85.56 ผ่านเกณฑ์ที่กำหนดคือร้อยละ 80 และมีจำนวนนักเรียนที่สามารถทดสอบผ่านเกณฑ์คิดเป็นร้อยละ 100 ของจำนวนนักเรียนทั้งหมด
3. นักเรียนที่ได้รับการสอนตามรูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนเพื่อเตรียมความพร้อมทางคณิตศาสตร์ ที่เน้นพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ระดับชั้นอนุบาลปีที่ 2 มีค่าเฉลี่ยร้อยละของคะแนนความคิดสร้างสรรค์หลังเรียนเท่ากับ 132.23 ซึ่งสูงกว่าค่าเฉลี่ยร้อยละของคะแนนความคิดสร้างสรรค์ก่อนเรียน
