เมื่อช้างที่บ้านผมเข้าป่าไปแล้วตั้งแต่กลางเดือนมกราคม หลังจากที่ส่งกลิ่นหอมมาให้เราชื่นใจอยู่นานเป็นเดือน สาระภีหอมก็มาแทนที่ ดอกไม้ที่เข้าตำหรับสมุนไพรไทย ทุกเช้ามืดเธอก็ปล่อยให้ฝูงผึ้งนับพันนับหมื่นมาดอมดมเอาเกสรไปเข้ารังอยู่ร่วมเดือน คนที่บ้านชอบเก็บเกสรที่ร่วงหล่นมาใส่แก้วตั้งทิ้งในบ้าน วางไว้ตรงโน้น ตรงนี้ และแน่นอนที่ห้องทำงาน ห้องนอน มันก็คือ spa หอมๆ เล็กๆ ในบ้านของเรา
ก่อนที่สาระภีจะจากเราไป ฝ้ายคำริมรั้วที่เธอเอามา เราเอาไปปักไว้ตรงที่มีน้ำไหลบ่อยๆ แค่นั้นเขาก็โตวันโตคืน และให้ดอกเราได้ชื่นชมมาหลายปีแล้ว ผมชอบดอกเธอมากเพราะเป็นฝ้ายคำซ้อน ดอกใหญ่และมีกลีบดอกซ้อนกันหลายชั้นจนหนาคล้ายดอกกุหลาบพันธุ์ใหญ่ กลีบดอกเธอมีน้ำหนักมากจนต้องห้อยคว่ำหน้าลงมาหาดิน
แม้ดอกจะร่วงหล่นลงดินเรายังสามารถเก็บเอามาลอยน้ำในขันเงิน ขันทองใบใหญ่ อยู่ได้อีกตั้งหลายวัน สวยเหลือเกินเจ้าฝ้ายคำซ้อนเหลือง
รูปนี้เป็นฝ้ายคำแบบไม่ซ้อนที่ผมเอามาจาก internet ดอกก็ใหญ่มากนะครับ ดอกตูมเขามีรูปทรงเหมือนใข่ ออกแหลมกว่า ฝ้ายคำแบบซ้อนที่กลมกว่า
เลยเอาข้อมูลทางพฤกษ์ศาสตร์มาฝากกันครับ
| ชื่อ | ฝ้ายคำ |
| ชื่อวิทยาศาสตร์ | Cochlospermum religiosum (L.) Alston Cochlospermum vitifolium Cochlospermum regium (Mart. & Schrank) Pilg.(ฝ้ายคำซ้อน) |
| ชื่ออื่น | สุพรรณิการ์ (ไทย-ภาคกลาง) กรรณิการ์ (ไทย-เชียงใหม่) |
| ชื่อสามัญ | Cotton Tree, : Yellow Silk Cotton, Butter-Cup (Single), Butter-Cup (Double),Torchwood |
| วงศ์ | Cochlospermaceae-Bixaceae |
| ลักษณะทั่วไป |
· ไม้ต้น สูง 5-15 เมตร เรือนยอดเป็นพุ่มกลม ผลัดใบ · เปลือกสีเทาถึงสีน้ำตาลเรียบ กิ่งก้านมักคดงอ · ใบเดี่ยว เรียงเวียนสลับ แผ่นใบรูปฝ่ามือ ปลายแฉกแหลม โคนใบเว้า ขอบหยักเป็นคลื่น ผิวใบมีขนสั้นนุ่ม สีเขียวสด เมื่อแก่ใกล้ร่วงเปลี่ยนเป็นสีแดง · ดอกสีเหลือง ออกเป็นแขนงตามปลายกิ่ง · ผลรูปไข่กลับ · ปลูกเป็นไม้ประดับ ทั่วทุกภาคของไทย ขึ้นได้ดีในดินที่ร่วนซุย ก่อนออกดอกจะทิ้งใบหมด ผลแก่ระหว่างเดือนมีนาคม · ชอบกลางแจ้ง แสงแดดจัด |
| การขยายพันธุ์ |
· ปลูกได้ดีในดินทุกสภาพ ต้องการน้ำและความชื้นในปริมาณปานกลาง · ขยายพันธุ์ด้วยการเพาะเมล็ด ปักชำ |
| ออกดอก | เดือนธันวาคม-มีนาคม |
| พบมากบนถนน | ศรีนครินทร์ (41 ต้น) |
เป็นต้นไม้ประจำจังหวัดนครนายก บุรีรัมย์, สระบุรี, สุพรรณบุรี, อุทัยธานีมหาวิทยาลัยรวมคำแหงมีปลูกหลายแห่ง | |
ฝ้ายคำซ้อนที่หลังบ้าน นั่งอยู่ในห้องทำงานก็มองเห็นเหลืองของเธอตลอด เท่าที่ผมดมดูไม่มีกลิ่น แต่สีเหลืองนี่เข้มข้นสวยจริงๆ
เมื่อเขาออดดอกในช่วงนี้ใบเขาจะล่วงลงหมดต้น เหลือแต่ดอกตูมๆ เต็มต้นแล้วก็ค่อยทยอยบานออกมา นานเป็นเดือนครับ เมื่อดอกร่วงหมดต้นก็เข้าฤดูร้อนและฝนเขาก็ผลิใบอ่อนออกมา เริ่มต้นใหม่
ผมพบดอกฝ้ายคำที่ผสมพันธุ์จนออกเมล็ดใน internet จึงเอามาฝากครับ ซึ่งไม่ค่อยได้เห็นมากนัก หลายปีที่ผมเฝ้าดูฝ้ายคำที่บ้านมานั้น ไม่เคยเห็นฝักเขา หรือเมล็ดเขาเลย ในรูปนี้ฝักเขาแตกออกมาเมล็ดติดปุยฝ้ายเขา เหตุนี้คงเป็นที่มาของชื่อ “ฝ้ายคำ”
ฝ้ายคำบานเบ่งอวดให้โลกชมชื่น สยบจิตให้นิ่งและแนบกับเธอ
ทั้งเช้า ทั้งบ่าย เย็น เธออวดโฉมไฉไล แซมธรรมชาติ
แล้วกาละก็มาปลดเธอลงจากขั้ว เหง้า... เธอ ร่วงโรย
...........
ตูม เต่ง ตึง อันใหม่ชโงก ชูช่อขึ้นมาแทนที่
แล้วก็จากไปอีก...
วันแล้ววันเล่า มาเอาดอกแล้วดอกเล่าไป
เธอไม่ได้มาเอาอะไรไปเลย นอกจากผลิเผยความงามออกมา แค่นั้น
ก็แค่นั้น แล้วเธอก็ลาจากไป... ฝ้ายคำ..
----------------
แหล่งข้อมูล: พจนานุกรมไม้ประดับในเมืองไทย, ดร.วิทย์ เที่ยงบูรณธรรม, ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 3, หน้า 834
http://www.lib.ru.ac.th/supannikar.html
http://www.pantown.com/board.php?id=13025&area=1&name=board1&topic=6&action=view
สวัสดีค่ะท่านพี่
เงียบๆค่ะ ครูอ้อยจะร้องให้ฟัง......สุพรรณิการ์
สวัสดีครับท่านพี่บางทราย...เห็นดอกฝ้ายคำหรือสุพรรณิการ์ สวยมาก ลูกรามฯร้องข้างบนร้องเพลงไม่จบ หลานรามฯเลยเอาเนื้อเพลงมาฝากครับ
เพลง สุพรรณิการ์
คำร้อง รศ.ประทีป วาทิกทินกร
ทำนอง/เรียบเรียง พิมพ์ปฏิภาณ พึ่งธรรมจิตต์
ขับร้อง ศ.รังสรรค์ แสงสุข
พรรณไม้พระราชทานแสนชื่นชม รามฯ นิยมคงอยู่คู่ขวัญรามฯ
สุพรรณิการ์ สวยสด แสนงดงาม ดุจชาวรามฯคงความรู้คู่ความดี
ทนแห้งแล้ง แรงราชั่วตาปี ฝ้ายคำมี น้ำอด น้ำทนจริง
ให้เลื่องลือ ชื่อรามฯ ความเป็นจริง ไม่ละทิ้ง ไม่ระย่อ ต่อสิ่งใด
วึ้งพระมหากรุณา อ่าอำไพ สุพรรณิการ์สถิตในหัวใจราม(ย้อน*)
ที่บ้านมีดอกสุพรรณิการ์แบบไม่ซ้อน ที่บ้านค่ะ
สวัสดีค่ะพี่บางทราย
ชอบและจำได้ ตั้งแต่วันแรกมีคนบอกชื่อ สุพรรณิการ์ ด้วยเพราะสีเหลือง เป็นสีของพ่อหลวงด้วย
แล้วก็ได้ธรรมะ ก่อนกลับออกจากบันทึกนี้ ให้ได้ชื่นมื่น ในหัวใจ มีพลังในการต่อสู้ กับตัวเองต่อไป
สาธุ สาธุ สาธุ
สวัสดีครับ
1. ดอกไม้น้อย <div class="content"><ul><li>มากกว่า “ดอกไม้ฝ้ายคำ” คือความคิดถึงที่นุชมีต่อผู้หญิงคนหนึ่ง ที่เคยรู้จัก “เหลืองฝ้ายคำ”เจ้าของรวมเรื่องสั้น “เพลงศพแห่งหุบเขา” ค่ะ ซึ่งตอนนี้เธอคงกำลังมีความสุขอยู่กับชีวิตที่เธอเลือกแล้ว</li></ul></div><p> </p><p>ฟังดูน่าจะมีความทรงจำดีดีต่อกันนะครับ เมื่อมันเป็นสิ่งดี ก็ยินดีด้วยครับ </p>
สวัสดีครับน้องสาวน้องชาย
2. สิริพร กุ่ยกระโทก 
3. สะมะนึก แซ่เฮ
<div class="content"><ul>
</ul></div><p>พี่ก็ทราบมาว่าเป็นสัญญลักษณ์ของ ม.รามฯ เมื่อดอกฝ้ายคำออดดอก ก็หมายถึงการสอบ ก็เหมือน มช.ที่ทองกวาวบานก็คือการสอบ และจบ</p><p>ทั้งดีใจและเสียใจ ดีใจที่จบ เสียใจที่จากเพื่อนๆ เป็นธรรมดาเน๊าะ</p>
สำหรับท่านสะมะนึกะ ต้องร้องเพลงสุพรรณิการ์ ให้ฟังก่อนไปนะครับ อิอิ
ท่านพี่ใหญ่
4. sasinanda
<div class="content">ที่บ้านมีดอกสุพรรณิการ์แบบไม่ซ้อน </div><div class="content"> ดอกแบบไม่ซ้อนก็สวยไปอีกแบบนะครับ เขาดอกใหญ่ หากมีกลิ่นหอมก็จะดีมากนะครับ </div>
สวัสดีครับ
5. ตันติราพันธ์
<div class="content">
ชอบและจำได้ ตั้งแต่วันแรกมีคนบอกชื่อ สุพรรณิการ์ ด้วยเพราะสีเหลือง เป็นสีของพ่อหลวงด้วย
แล้วก็ได้ธรรมะ ก่อนกลับออกจากบันทึกนี้ ให้ได้ชื่นมื่น ในหัวใจ มีพลังในการต่อสู้ กับตัวเองต่อไป
สาธุ สาธุ สาธุ
สีธรรมชาติของดอกไม้ ไม่ว่าสีอะไรก็สวยนะครับ เหลืองแบบฝ้ายคำก็สวยแบบหนึ่ง ใช่เป็นสีของพ่อหลวง แต่เห็นคนพูดถึงว่า สีพ่อหลวงจะออกอ่อนๆหน่อยหนึ่ง ไม่ว่าดอกอะไร วัฏจักรของเขาก็อันเดียวกัน เพียงดอกฝ้ายคำเป็นดอกไม้ที่มีขนาดใหญ่
</div>
สวัสดีค่ะ อ.บางทราย
เห็นดอกไม้สีเหลือง เป็นต้องชอบทุกทีเลยค่ะ
สงสัยต้องหามาปลูกแล้วละค่ะ
แต่เสียดายที่ เมื่ออยู่ในบ้าน ไม่สามารถมองเห็นสิ่งแวดล้อมภายนอกบ้านได้เลย
ขอบคุณค่ะ
ขอบคุณท่านบางทรายที่เอาดอกฝ้ายคำมาให้ดูอย่างเต็มอื่ม
ผมลูกรามรุ่น ๔ ครับ จึงชอบเป็นพิเศษครับ
ป้าแดงครับ แหมชอบเหมือนกันเลยครับ
ท่านอัยการครับ
12. อัยการชาวเกาะ
ขอบคุณท่านบางทรายที่เอาดอกฝ้ายคำมาให้ดูอย่างเต็มอื่ม
ผมลูกรามรุ่น ๔ ครับ จึงชอบเป็นพิเศษครับ
กลับไปถึงเกาะแล้วหรือครับ อยู่ไกลถึงภูเก็ตยังได้ไปปายยุคใหม่ก่อนผมอีก อิอิ ผมไปปายตั้งแต่ยุคแรกๆโน้น...ครับ
ฝ้านคำปลูกง่ายมากครับ ตัดกิ่งปักชำลงไปเลย รดน้ำแค่นั้นเดี๋ยวเขาก็งอกแล้ว ไม่ต้องไปเพาะเมล็ดหรอกครับ
บันทึกของคุณบางทราย อ่านและชมภาพสวยๆแล้วมีความสุขค่ะ
อาจารย์ป๋วยพูดถึง "ความจริง ความงาม และความดี" ดูเหมือนจะได้ซึมซาบครบทั้งสามอย่างจากบล็อกคุณบางทรายค่ะ
สวัสดีครับอาจารย์ซูซูกิ
เธอที่บ้านผมเป็นศิษย์ บอ.รุ่น 8 ครับ ยังติดต่อและรับทราบกิจกรรมของ บอ.เสมอมา และที่สำคัญความผูกพันกับแนวคิดของท่านอาจารย์ป๋วยเป็นอย่างมากครับ
สวัสดีค่ะ อาจารย์บางทราย
เอากาแฟมาแลกดอกฝ้ายคำ คิคิ
น้องกาแฟครับ
ง่ายนิดเดียว ไม่ต้องกล้า หรอก ตัดเอามา 1 กิ่ง แล้วเอาไปเสียบลงดินให้น้ำมัน แค่นี้เอง
มีครับที่บ้าน มี 1 ต้น กำลังออกดอกเต็มต้น เอาไงดี จะเอาให้อย่างไรดีครับ ปายกับขอนแก่นมันไกลกันจังเลยนะ จะ ใส่ซอง ems เดี๋ยวไปรษณีย์เขาก็ค้อนใส่ว่า ทำไมไม่ใส่มาทั้งต้นล่ะ อิอิ..
มีครับที่บ้านมี 1ต้น ที่ถ่ายรูปมานี่แหละ ก็ปักชำเอา มันเป็นง่ายครับ
ในทัศนะพี่ ดอกไม้ธรรมชาติ ดอกอะไรก็สวยในแบบของเขาทั้งนั้น
ยิ่งดอกไม้ธรรมดา เมื่อเราลองเอามุมกล้องบางมุมไปถ่ายมา โอย มันสวยกว่าที่เคยเห็นอีก แสดงว่า มุมมองมีส่วนทำให้เกิดความสวยได้ครับน้องซูซาน