"....ถ้าปลาลดน้อยลงนั่นหมายถึงชีวิตของคนในชุมชนจะอยู่ยากขึ้น..."

อนุรักษ์ปลาหน้าวัด : หนทางสู่ความอุดมสมบูรณ์ของสายน้ำ

 (บทความจากพี่แมว จำรัส เสือดี หญิงแกร่งนักพัฒนาจากจังหวัดพิจิตร  ฝากมาเผยแพร่กิจกรรมดีดีครับ)

(ผู้ว่าราชการจังหวัดพิจิตร ดร.ปรีชา เรืองจันทร์ เข้าร่วมเป็นประธานเปิดงาน)

สถานการณ์น้ำในปัจจุบันค่อนข้างน่าเป็นห่วง ทั้งด้านคุณภาพน้ำ และความชุกชุมของปลาและสัตว์อื่นๆ ในแม่น้ำ จากอดีต “ในน้ำมีปลา ในนามีข้าว” ปัจจุบันชักเริ่มไม่เป็นจริง สาเหตุจากการใช้สารเคมี มากมาย และการจับปลาทุกวิธีการ การใช้น้ำจนแห้งคลอง ไม่เหลือ สำหรับการเพาะปลา เพื่อให้โต เหล่านี้เป็นเสาเหตุหนึ่งในท่ามกลางเหตุอีกมากมาย ปลาในบ้านเราจึงอยู่ในสภาพน่าเป็นห่วงว่าจะลดน้อยลง ปลาเป็นอาหารราคาถูกของคนจนและคนรวย ถ้าปลาลดน้อยลงนั่นหมายถึงชีวิตของคนในชุมชนจะอยู่ยากขึ้น

  <p style="text-justify: inter-cluster; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">            จากสถานการณ์ที่กล่าวข้างต้น ทำให้คนป่ามะคาบ ในนามกลุ่มเกษตรปลอดสารพิษตำบลป่ามะคาบ เข้ามาพูดคุยกับคนในตำบล และลุกขึ้นมาช่วยกันทำ  “โครงการอนุรักษ์ปลาหน้าวัด” เพราะมองว่า  โครงการดังกล่าวเป็นทางแก้ที่สำคัญ โดยเริ่มที่วัดหนองถ้ำก่อน ที่เลือกวัดหนองถ้ำเนื่องจากมีความร่วมมือของชุมชนค่อนข้างดี วัดอยู่ติดกับคลอง และที่สำคัญ มีแกนนำคือ คุณณัฎฐวี มังคะตะ (หล้า)  ผู้ประสานโครงการ</p><p style="text-justify: inter-cluster; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">                                                                                       </p>  <p style="text-justify: inter-cluster; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">           ขั้นตอนการทำงานของชุมชน    เริ่มต้นจากการพูดคุยทำเวทีประชาคมกับคนทั้งหมู่บ้าน ว่าคิดอย่างไร? กับการทำโครงการนี้ ทั้งประโยชน์ที่จะได้ และความกังวลในอนาคต เมื่อคุยกันเรียบร้อยแล้ว ตกลงว่าจะทำก็หาเขตอนุรักษ์ที่ชัดเจนว่าแค่ไหน?   กฎกติกาเป็นอย่างไร?  ตั้งกรรมการจากทุกส่วนมาร่วมกันรับผิดชอบ ทั้งบ้าน วัด และดึงโรงเรียนเข้ามาร่วม หารือการจัดงานพิธีอนุรักษ์ที่ชัดเจน ว่าจะสะดวกกันวันไหนดี ร่วมบริจาคกันขุดบ่อ เพื่อกักเก็บน้ำ ในหน้าแล้ง จัดงานเชิญทุกฝ่ายมาร่วม ทำเป็นพิธีการเสียหน่อยเพื่อบอกคนทั่วไปได้รู้ว่าวัดนี้อนุรักษ์ปลาน่ะ!!!  มีการสวดชุมนุมเทวดา พิธีปล่อยหินลงน้ำติดป้ายหินลงน้ำ ติดป้ายบอกเขตอนุรักษ์ที่ชัดเจน</p><p style="text-justify: inter-cluster; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"></p><p style="text-justify: inter-cluster; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal"></p>  <p style="text-justify: inter-cluster; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">          สรุปโดยรวม ใช้ทุกวิธีการทั้งพิธีราชการ ชาวบ้านและความเชื่อไสยศาสตร์ เพื่อให้เกิดการอนุรักษ์ปลา ภายหลังทำพิธี พระสงฆ์ทำหน้าที่คอยให้อาหารปลาอย่างต่อเนื่อง ส่วนชาวบ้านทั่วไปก็ช่วยกันดูแล มีการทิ้งก่ำเพื่อเป็นที่อยู่อาศัยของปลา นี่เป็นกระบวนการคร่าวๆ </p><p style="text-justify: inter-cluster; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">          ที่ทำกัน  ตั้งแต่ปี 2549มาปัจจุบัน  ที่ชาวบ้านเคยกังวลว่า มันจะกันคนหาปลาได้สักแค่ไหน?ปรากฏว่าไม่มีใครมาลักจับปลาเลยถามว่าทำไมชาวบ้านหลายคนก็บอกว่า “...แหมเขาสวดชุมนุมเทวดาไปแล้วใครจะกล้าลัก...” บางคนก็บอกว่า “...ฉันมาปล่อยปลาฉันจะจับได้ยังไง...”     แต่หลายคนบอกว่า  “...เขามีป้ายบอกชัดเจน แล้วก็ช่วยกันเป็นหูเป็นตาไม่มีใครกล้ามาจับปลาหรอก...”  </p>  <p style="text-justify: inter-cluster; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: justify" class="MsoNormal">      สิ่งที่ชาวบ้านกลัวอีกอย่างคือ ปลามันจะอยู่เรอะ? ปรากฏว่าหนึ่งปีผ่านไปปลาหลายชนิดที่ปล่อยไปกลับมาอยู่ สังเกตจากการผุดที่ผิวน้ำ และการมากินอาหาร แถมมีเสียงแว่วจากกลุ่มนักจับปลามืออาชีพบอกว่าปลาที่จับนอกเขตอนุรักษ์ได้เยอะขึ้นนะ!!! วัดแหลมยาง และวัดป่ามะคาบในตำบลเดียวกันก็ทำทีสนใจ อยากจะให้ทำบ้าง นี่เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นหลังจากการทำอนุรักษ์ปลาหน้าวัดผ่านไปเพียงปีเดียวเท่านั้น ผลที่ได้ ทำให้คนทำงานอิ่มใจไปตามๆกัน </p>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: center" class="MsoNormal" align="center">                                                                               บทความโดย…จำรัส  เสือดี  (แมว)</p><p style="background: #b3b3b3; margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: center" class="MsoNormal" align="center">ถ้าวัดไหนได้อ่านบทความรู้สึกสนใจ และอยากอิ่มใจเหมือนคนป่ามะคาบบ้าง  “คุณหล้า”  ยินดีแลกเปลี่ยนข้อมูล  </p> โทร. 089-4139979 <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: center" class="MsoNormal" align="center"></p>