การวิเคราะห์หาปริมาณไวรัส โดยการนับจำนวนการเกิดพลัค (plaque assay) ทำได้สองวิธี
วิธีแรก วิเคราะห์โดยใช้เซลล์เพาะเลี้ยงที่เลี้ยงให้เซลล์เจริญต่อกันเป็นแผ่นเซลล์ชั้นเดียว (cell monolayer)
แต่ในบันทึกนี้จะกล่าวถึงวิธีที่สอง ซึ่งเป็นกรณีที่เซลล์ที่ใช้ในการวิเคราะห์หาปริมาณไวรัสไม่สามารถเจริญเป็นผืนเซลล์ชั้นเดียวดังกล่าว เช่น เซลล์ของแบคทีเรีย วิธีที่ใช้ในการวิเคราะห์หาปริมาณของไวรัสที่ใช้เซลล์เหล่านี้จึงต้องใช้วิธีการผสมทั้งเซลล์และไวรัสพร้อมๆกันและปล่อยให้กระจายตัวในวุ้นกึ่งแข็ง ในวุ้นนี้การเคลื่อนที่ของทั้งเซลล์และไวรัสจะเกิดได้อย่างจำกัด เซลล์ของแบคทีเรียจะเจริญและกระจายตัวหนาแน่นในวุ้น ถ้ามองจากผิวหน้าของจานอาหารจะเห็นว่าเซลล์กระจายอยู่ทั่ววุ้นอย่างต่อเนื่องสม่ำเสมออาจเรียกลักษณะนี้ว่าผืนเซลล์แบคทีเรีย (lawn of bacteria) และเรียกวิธีการนี้ว่า การวิเคราะห์พลัคโดยการแขวนเซลล์ในวุ้น (Agar suspension plaque assay)
วิธีการขั้นตอนจะทำอย่างไรนั้น ขอเชิญชมจากวิดีโอต่อไปนี้
หลังจากชมแล้ว ขอความช่วยเหลือในการให้คะแนน (เต็ม 5) และถ้ามีข้อแนะนำเขียนให้ทราบด้วยครับ
หมายเหตุ ไวรัสของแบคทีเรียมีหลายชนิด หน้าตาต่างกัน ชนิดที่วาดในวิดีโอใช้ไวรัสที่เรียก T4 เป็นพระเอก
กรณีที่มีปัญหาการชม ให้ คลิ๊กที่นี่ หรือ คลิ๊กที่นี่ก็ได้
ผู้ชมท่านหนึ่งจากสหราชอาณาจักร ได้กรุณาเขียนแสดงความคิดเห็นและให้ข้อแนะนำว่า “เป็นวิดีทัศน์ที่เต็มไปด้วยสาระ (very informative) และชอบ และเสนอว่าถ้าอยากจะเพิ่มเติมอาจเพิ่มการทดลองที่เป็นการควบคุมเชิงลบ (negative control) โดยให้มีแต่แบคทีเรียและไม่มีเฟจ เพื่อแสดงว่าใช้แบคทีเรียในปริมาณที่เหมาะสม ทำให้เกิดผืนสนามแบคทีเรียที่สม่ำเสมอ (homogenous)”
ผมได้ตอบขอบคุณ พร้อมกับชี้แจงว่าในหลอดที่เจือจางสูงๆบางครั้งไม่มีเฟจเลย ดังนั้นหลอดเหล่านี้จะเป็นหลอดควบคุมเชิงลบให้ คือจะเห็นแบคทีเรียเจริญสม่ำเสมอไม่มีช่องว่างในจานอาหาร ดังนั้นปริมาณแบคทีเรียที่ใช้นั้นเหมาะสม
ขอบคุณมาก ๆ เลยนะคะ ได้ดู ถึงเข้าใจอย่างชัดเจน อยากให้เวลาที่เรียนมี วีดีโอแบบนี้ให้ดูจัง ขอบพระคุณผู้จัดทำอย่างสูงค่ะ
ขอบคุณสำหับข้อมูลมากๆคับ