เหตุและผลการกระทำของมนุษย์-ชั่วดีนั่นคือกฎแห่งกรรม

กฎแห่งกรรม

          กฎแห่งกรรม คือ กฎที่แสดงให้เห็นถึงเหตุและผลของการกระทำใดๆของมนุษย์ กล่าวคือ ใครกระทำกรรมอันใดไว้ ดีหรือชั่วก็ตาม บุคคลผู้กระทำนั้นจักต้องเป็นผู้รับผลของกรรมนั้นๆเสมอ

มิได้เกิดจากการดลบันดาลจากอำนาจของพระเจ้าองค์ใด และไม่มีใครมารับผลของกรรมแทนบุคคลอื่นได้
พระพุทธองค์ทรงตรัสไว้ในพระสูตรหนึ่ง ชื่อว่า “ปุพพังคสูตร” ปรากฏอยู่ในพระสุตตันตปิฎก อังคุตรนิกาย ทสกนิบาต ว่า

“ดู ก่อน ภิกษุทั้งหลาย ก่อนที่ดวงอาทิตย์จะส่องสว่างเหนือโลกหล้า ย่อมมีแสงเงินแสงทองจับขึ้นที่ขอบฟ้า เป็นนิมิตเบื้องต้นให้เห็นก่อน ฉันใดก่อนที่กุศลธรรมทั้งหลายจะบังเกิดขึ้น ย่อมมีสัมมาทิฏฐิ เป็นนิมิตเบื้องต้นให้เห็นก่อน ฉันนั้น”

สัมมาทิฏฐิที่เป็นเบื้องต้นของกุศลธรรมนั้น มี ๑๐ ประการ ได้แก่

  1. ทานที่ให้แล้วมีผล
  2. การสงเคราะห์กันมีผล
  3. การยกย่องบูชาบุคคลที่ควรบูชามีผล
  4. ผลแห่งกรรมดีและกรรมชั่วมีจริง
  5. โลกนี้มี (ที่มา)
  6. โลกหน้ามี (ที่ไป)
  7. แม่มี
  8. พ่อมี
  9. สัตว์ที่เกิดแบบโอปปาติกะมี
  10. พระอรหันต์ผู้หมดกิเลสแล้วมี