จากการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในวันที่ 27 สิงหาคม 2550 เวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ชุมชนบ้านน้ำเกี๋ยน กิ่งอำเภอภูเพียง จังหวัดน่าน ณ ศูนย์พัฒนาอนามัยพื้นที่สูง
ข้อมูลตำบลน้ำเกี๋ยน มีประชากร 2,776 คน จำนวน 680 หลังคาเรือน
อาชีพหลัก ส่วนใหญ่ทำการเกษตร ได้แก่ ปลูกข้าวโพด ทำนา
ปัญหาในอดีต มีการเล่นการพนัน การตัดไม้ทำลายป่า และปัญหายาเสพติด จึงได้ร่วมกันแก้ไขปัญหาตั้งแต่ปี 2534 เป็นต้นมา โดยมีกระบวนการโดยชุมชนเพื่อชุมชน คือ วัด บ้าน โรงเรียนและสาธารณสุข ยุทธศาสตร์ที่สำคัญของชุมชนคือ การจัดทำเวทีชาวบ้าน ซึ่งก่อให้เกิด มาตรการสังคม แผนร้อยแปด แผนชุมชน วิสัยทัศน์ชุมชน รวมทั้งมีหลักการทำงานของชุมชนเน้นการมีส่วนร่วมของชุมชน มีการเข้าหาปัญหาร่วมกันและทำงานเป็นทีม ซึ่งประกอบด้วย ฝ่ายปกครอง กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน แพทย์ประจำตำบล ฝ่ายท้องถิ่น ทีมบริหารและ ทีมสภา 
มาตรการสังคมด้านการพนัน
ห้ามเล่นการพนันทุกชนิด ในตำบลน้ำเกี๋ยนฝ่าฝืนปรับครั้งละ 2,000 บาท
การแก้ไขปัญหาตัดไม้ทำลายป่า
เริ่มดำเนินการ ในปี 2534 โดยมีการจัดกิจกรรมที่ส่งเสริมในการดูแลรักษาป่าโดยจัดตั้งคณะกรรมการป่าชุมชน ออกตรวจป่าทุกเดือน ทำแนวกันไฟป้องกันไฟไหม้ป่า, การอยู่เวรที่ด่านตรวจจับไม้, สร้างจิตสำนึกรักและหวงแหนป่าแก่เยาวชน
การแก้ไขปัญหายาเสพติด
- จัดเวทีชาวบ้านต้านยาเสพติด ค้นหาผู้เสพยาเสพติด ผู้ขายและกำหนดมาตรการสังคม โดยยึดหลักให้โอกาสกลับตัวเป็นคนดี
- การป้องกันโดยการสุ่มตรวจปัสสาวะทุกระยะ
- การเฝ้าระวังยาเสพติดหวนคืน
- ตั้งกลุ่มเยาวชนพี่สอนน้อง
- จัดหาทุนขวัญถุง ให้เยาวชนที่สอบติดอุดมศึกษา
- เยาวชนสืบสานวัฒนธรรม “รดน้ำดำหัวผู้สูงอายุ”
การแก้ไขปัญหาต่าง ๆที่กล่าวมานี้เน้นการมีส่วนร่วมของชุมชน โดยปี 2541 ตั้งองค์กรพัฒนาคุณภาพชีวิตประชาชนตำบลน้ำเกี๋ยน (ประชาคมตำบล) จึงเกิดโครงการต่าง ๆ ตามมาเช่น
- โครงการโรงงานน้ำดื่มสะอาด, โครงการโรงงานปั้นอิฐบล็อก, โครงการโรงสีข้าวชุมชน, โครงการผลิตถ่านอัดแท่งจากซังข้าวโพด, โครงการส่งเสริมกลุ่มอาชีพต่าง ๆ, ศูนย์สาธิตการตลาดทุกหมู่บ้าน
จากนั้นก่อให้เกิดสวัสดิการชุมชนขึ้น จากวิสัยทัศน์ “กินอิ่ม นอนอุ่น ฝันดี” โดยแบ่งออกเป็น 2 รูปแบบคือ สวัสดิการที่ไม่มีเป็นตัวเงิน และสวัสดิการที่เป็นตัวเงิน กองทุนสวัสดิการชุมชนตำบลน้ำเกี๋ยน จัดสวัสดิการ 4 เรื่อง คือ เกิด แก่ เจ็บ ตายสภาสุขภาพตำบลน้ำเกี๋ยน
ขับเคลื่อน 3 ประเด็นหลัก
- ส่งเสริมการออกกำลังกาย
- พลิกฟื้นภูมิปัญญา โดยนำสมุนไพรมาใช้
- ลดเหล้า ลดบุหรี่ในชุมชน
เราได้เรียนรู้จากหมู่บ้านเข้มแข็ง ที่เกิดจากวิกฤติก่อตัวเป็นพลังอันมหาศาลในการพัฒนาหมู่บ้านให้เป็นหมู่บ้านเข็มแข้ง นับว่าน่ายินดีที่เราได้เรียนรู้จากจุดริเริ่มและก้าวไปสู้การพัฒนา เป็นแนวทางให้กับหลายหมู่บ้านที่ต้องการพัฒนาสู้ความเข้มแข้ง
ก่อนอื่นต้องขอกล่าวคำว่าขอบคุณมาก ๆ ที่ติดตามความก้าวหน้าของบ้านป่าไหน่ จากการที่เราได้ไปศึกษาดูงานหมู่บ้านที่เข็งเเข็งอย่างบ้านน้ำเกี๋ยนเราได้ทราบถึงปัจจัยความสำเร็จ และการเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน ความสามัคคีและที่สำคัญยิ่งกว่านั้น คือ มีใจพัฒนา "มีจิตบริการ
ขอขอบคุณ
คุณหมอนนท์ ที่ติดตามสาวดอยมาโดยตลอด