โดยลักษณะเหล่านี้ สินเชื่อที่เป็นเรื่องของการกู้ยืมเพื่อการผลิต (หรือแม้แต่เพื่อการบริโภค) จึงเข้าข่ายของมาตรการที่มีผลต่อสวัสดิการของคนในชุมชนโดยตรง ทั้งยังน่าจะเป็น “สวัสดิการพื้นฐาน” ด้วย คือเรื่องของอาชีพและความมั่นคงทางปากท้องของผู้คนที่ต้องกินต้องอยู่

บทความนี้ ตั้งใจจะเล่าให้ฟังว่า เศรษฐศาสตร์กระแสหลักมองเรื่องสินเชื่อในชนบทอย่างไร  โดยตัวละครหลักคือ ปัจเจกบุคคลในระบบตลาด (เช่น เกษตรกร พ่อค้า) กับ รัฐ  เรื่องชุมชนนั้น ค่อยเข้ามาสู่ระบบการวิเคราะห์ในช่วงหลังๆ  (คิดว่าต้องเขียนหลายตอน  แต่คงเขียนตามความสะดวกของผู้เขียนเอง)

*************

มุมมองในทางเศรษฐศาสตร์จะมองภาคเกษตรเป็นภาคการผลิตที่เป็นส่วนหนึ่งของเศรษฐกิจแบบตลาด  สินเชื่อมีความสำคัญต่อภาคเกษตรและชนบทด้วยเหตุผลสามประการ คือ  เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการผลิต  เพื่อลดความเสี่ยงด้านรายได้  และเพื่อลดปัญหาการกระจายรายได้

 

 สินเชื่อช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการผลิต  เพราะสินเชื่อทำให้ชาวบ้านมีเงินเพื่อซื้อปัจจัยการผลิต   เพื่อลงทุนในการผลิตและการตลาด จึงช่วยลดข้อจำกัดจากการขาดแคลนปัจจัยการผลิตบางอย่าง   สามารถปรับปรุงประสิทธิภาพการผลิตและการตลาดของตนได้

 

         ความเสี่ยงเป็นลักษณะสำคัญของการผลิตโดยเฉพาะในพื้นที่การเกษตร  ความเสี่ยงจากการผลิตมีผลต่อความผันผวนของปริมาณผลผลิตและราคา   ซึ่งส่งผลต่อความแปรปรวนของรายได้   ในปีที่ราคาตกต่ำเพราะผลผลิตมากทำให้รายรับไม่พอกับรายจ่าย  หรือในปีที่ไม่สามารถเก็บเกี่ยวผลผลิตได้ เช่นประสบภัยพิบัติ  เกษตรกรก็สามารถกู้ยืมเงินมาใช้จ่าย  เพื่อลดปัญหาจากความผันผวนของรายได้แล้วค่อยชำระคืนในปีที่ผลผลิตดีและมีรายได้เพียงพอหรือมีรายได้ส่วนเกิน

 

ด้านการกระจายรายได้    ถ้าไม่มีสินเชื่อ   เฉพาะเกษตรกรมีฐานะจึงจะทำการผลิต (เพื่อขาย) ได้  เนื่องจากการมีสินเชื่อที่ช่วยให้เกษตรกรเข้าถึงปัจจัยการผลิต และการลดความเสี่ยงจากความผันผวนของรายได้   จึงเป็นการบรรเทาปัญหาการกระจายรายได้อีกด้วย

 

          โดยลักษณะเหล่านี้   สินเชื่อที่เป็นเรื่องของการกู้ยืมเพื่อการผลิต (หรือแม้แต่เพื่อการบริโภค)  จึงเข้าข่ายของมาตรการที่มีผลต่อสวัสดิการของคนในชุมชนโดยตรง  ทั้งยังน่าจะเป็น “สวัสดิการพื้นฐาน” ด้วย  คือเรื่องของอาชีพและความมั่นคงทางปากท้องของผู้คนที่ต้องกินต้องอยู่     การกู้ยืมเงินจึงจำเป็นสำหรับภาคชนบทที่มีการผลิตและการบริโภคผ่านระบบตลาด

          เศรษฐศาสตร์วิเคราะห์ต่อไปว่า  ตลาดสินเชื่อในชนบทเองมีปัญหาซึ่งสัมพันธ์กับลักษณะการผลิตในภาคเกษตร  ด้วยเหตุนี้รัฐจึงเข้ามาแก้ไข (แทรกแซง)    ปัญหาคือ รัฐตั้งโจทย์ผิดมองสาเหตุของปัญหาไม่ค่อยตรงจุดนัก    การแทรกแซงของรัฐจึงไปสร้างปัญหาอีกอย่างหนึ่ง   

คราวหน้าจะบอกว่า ตลาดสินเชื่อในชนบทมีปัญหาอย่างไรในมุมมองทางเศรษฐศาสตร์

(ยังมีต่อ)