- น่าสนใจมากครับอาจารย์จะตามติด
- มีหลายประเด็นที่อยากแลกเปลี่ยนครับ เช่น ระบบที่สินเชื่อเพื่อการเกษตรในภาคปฏิบัติจริงๆนั้นมีความหลายหลายมาก ทั้งในแง่หลักการให้สินเชื่อ จำนวนเงิน กระบวนการพิจารณา การควบคุมการใช้สินเชื่อให้ตรงตามวัตถุประสงค์การกู้ยืม การติดตามการใช้ประโยชน์ ฯลฯ
- สาเหตุหลักของความล้มเหลวระบบสินเขื่อในภาคเกษตรในชนบท มีประเด็นที่สำคัญๆหลายประเด็น และสร้างปัญหาใหญ่ในปัจจุบันของระบบกองทุนเงินล้าน ท่านอาจารย์คงทราบดีนะครับว่านี่คือระเบอดลูกใหญ่ที่รอรัฐบาลใหม่มาแก้ หากไม่เช่นนั้นการเดินขบวนครั้งใหญ่จะเกิดขึ้นอีก เพราะนโยบายประชานิยทที่ดี หลักการดี แต่กระบวนการที่จะให้เงินกู้ให้เกิดประโยชน์สูงสุดนั้นไม่มี หรือล้มเหลว
- หากปล่อยให้ภาวะหนี้สินอันเกิดจากระบบสินเชื่อเป็นไปเช่นนี้ จะส่งผลกระทบมากมายเป็นลูกคลื่นที่ผมเห็นก็คือ
- กระทบต่อการศึกษาของลูกหลานชาวชนบท เขาเรียนได้ไม่เต็มที่เพราะพ่อแม่ไม่มีเงินส่งเรียน หลายคนลูกกำลังเรียนในระดับอุดมศึกษา
- กระทบต่อหลักการเศรษฐกิจพอเพียง ที่รัฐไปโฆษณา ประชาสัมพันธ์ให้ชาวบ้านอย่างนั้นอย่างนี้ มันไม่ได้ เขาเป็นหนี้ก็ต้องไปทำงานหาเงินมาใช้หนี้ หรือหนักเข้าไปอีกคือ กู้ ก. ไปคืน ข. แล้วก็วนกันอย่างนี้ ท่านอาจารย์ทราบเรื่องนี้ดีนะครับ
- กระทบต่อระบบกลุ่ม องค์กรในชุมชน หลักการกลุ่มมีอย่างไร คณะกรรมการบ้าง สมาชิกบ้าง มุ่งแต่จะแก้ปัญหาหนี้สินที่มาก การดำเนินชีวิตต่อระบบกลุ่มจึงไม่ราบรื่นและจะสร้างให้กลุ่มเข้มแข็งก็ยากมาก
- กระทบต่อระบบความสัมพันธ์ในครอบครัว พ่อบ้านจากแม่บ้าน จากลูกเล็กๆเพื่อไปหางานทำเงิน...
- กระทบต่อระบบทุนทางสังคมเดิมที่มีวัฒนธรรมประเพณี เป็นเครื่องร้อยรัด สะสมทุนทางสังคมทีละเล็กละน้อยฝังอยู่ในจิตใจคนชนบท แต่ไม่มีแล้ว เพราะต่างคนมุ่งหาทางทำงานหาเงิน การเข้าร่วมกิจกรรมทางสังคมน้อยลงมากๆ มากๆ ส่วนนี้ผมว่าร้ายที่สุด ส่งผลทั้งทางตรงและอ้อม เมื่อสังคมชุมชนมีทุนทางสังคมบกพร่อง นานเข้าลัทธิปัจเจกนิยมก็ก้าวเข้ามาแทนที่ ความสัมพันธ์ระหว่างสายตระกูลยังคลอนแคลน ระบบเจ้าโคตรที่เคยทรงคุณค่าก็จางหายไปหมดสิ้น คนไม่เหลืออะไรเป็นรากเป็นแก่นแก่ชีวิต
ระบบการผลิตแบบตลาดนี้ ผมก็กระโดดเข้ามาจับได้ 2 ปี ก็หนักหนามากจริงๆ ขนาดเรามีเครื่องมือมากมายจะใช้เพื่อการขับเคลื่อนกิจกรรมการผลิตให้พอไปได้ เมื่อเราห่างออกมาแล้วชาวชนบทที่มีจุดอ่อนในเรื่องความสามารถในด้านการตลาดก็เป็นเบี้ยล่างตลอดกาล แม้หน่วยงานที่ไม่น่าเอาเปรียบชาวบ้านเลย ก็ยังเอาเปรียบชาวบ้าน เอาตัวเองรอดไว้ก่อน ทิ้งภาระให้ชาวบ้าน สงสารเขาจริงๆ
อย่างไรก็ตามหลักการทางวิชาการก็ต้องเรียนรู้ครับ แต่ต้องเอาไปดัดแปลงให้สอดคล้องกับสภาพจริงของคน และสถานการณ์และสิ่งแวดล้อมต่างๆในชนบทนั้นๆ
งานชิ้นนั้นผมทำ Risk Management Analysis แต่ก็ไม่สามารถผลักดันให้กระบวนการอุดช่องว่าง ช่องความเสี่ยงลดลงได้มากเท่าที่ควรจะเป็น มันก็เลยเกิดความรู้สึกว่า รู้ทั้งรู้ แต่ก็ทำอะไรไม่ได้ นักธุรกิจเกษตรเขามีความคล่องตัวและพร้อมต่อการเสี่ยงมากกว่า และสร้างเงื่อนไขลดความเสี่ยงโดยโยนมาให้ชาวบ้าน ชาวบ้านจะไปรู้เรื่องอะไรครับ เขาว่าอะไรมาก็ทำตามเขาทั้งสิ้น ...
ผมจะตามงานของอาจารย์ครับ น่าสนใจมากครับ