การสร้างบัณฑิตที่จะสำเร็จเป็นนายทหารสัญญาบัตรของกองทัพนับเป็นภารกิจที่ท้าทายถึง 2 ประการ คือ จะต้องได้ทั้งบัณฑิตที่มีความรอบรู้ในศาสตร์ตามสาขาวิชา (เช่น วิศวกรรมไฟฟ้า วิทยาศาสตร์คอมพิวเตอร์) และยังต้องมีความเป็นทหารอาชีพ เป็นผู้นำกองทัพในอนาคต
การทำความเข้าใจในระบบการศึกษาทหารให้ชัดเจนและเป็นตัวตนของทหารจริง ๆ จึงเป็นสาระที่สำคัญยิ่ง ที่จะพูดถึงในวันนี้ขอเป็นเรื่องคุณธรรมจริยธรรมทหาร ซึ่งเป็นเป้าหมายหนึ่งที่มุ่งสร้างให้มีขึ้นใน นักเรียนทหารทุกคน
หลายคนคงบอกว่า ทหารจะต้องมีคุณธรรมอะไร "ชาติ เกียรติ วินัย กล้าหาญ" คำปฏิญาณตนของนักเรียนทหารที่ถือปฏิบัติกันทุกวัน เป็นคำหลักที่จะสร้างคุณธรรมให้กับพวกเขาได้
ชาติ - คำนึงส่วนรวม ไม่เห็นแก่ประโยชน์ส่วนตน
เกียรติ - ความรัก หยิ่งในศักดิ์ศรี
วินัย - รักษากฎ ระเบียบ ข้อยึดถือปฎิบัติ
กล้าหาญ - มุ่งมั่น ทำในสิ่งที่ถูกต้อง
การปลูกฝังคุณธรรมในสิ่งเหล่านี้จึงต้องทำตลอดเวลาอย่างต่อเนื่องทั้งการอบรมพร่ำสอน และที่สำคัญคือการถือปฏิบัติจริง
- ขอชื่นชมที่ท่านแสดงแนวความคิดเรื่องคุณธรรมทหาร ขอเสริม ความสำคัญที่สุด ที่ให้ความหมายเกี่ยวกับคุณธรรมทหารประการแรก ก็คือ " ความเสียสละ " ถ้าไม่มีข้อนี้ ก็จะไม่มีอื่นๆที่จะตามมา คำปฏิญาณคำว่า "ชาติ" ก็มุ่งเน้นให้ทหารทุกคนเสียสละเป็นลำดับแรก " กล้าหาญ" ความหมายโดยรวมถูกแล้ว ยามสงครามกล้าหาญที่จะรบ ยามสงบกล้าทำในสิ่งที่ถูกต้อง ในกรอบวินัยและแบบธรรมเนียม ที่ไม่ขัดต่อศีลธรรมและกฏหมายบ้านเมือง
- แต่ที่น่าเสียดายอย่างยิ่งก็คือ ผู้ถ่ายทอดหรือครูอาจารย์ เท่าที่ประสบ กลับหาเข้าใจลึกซึ้งพอที่จะถ่ายทอด ย้ำเน้น หรือหาวิธีการอบรม ไม่ใช่สัญญาบัตรอย่างเดียว นายทหารประทวน จนกระทั่งพลทหาร จะต้องมีจิตสำนึกในเรื่องคุณธรรมทหาร อยู่ถึงก้นบึ้งของหัวใจเลยทีเดียว
- ถ้าปลูกฝังคุณธรรมทหารได้ดีและถูกแนวทาง ปัญหา ฉ้อราษฎ์ บังหลวงจะไม่เกิด ลูกน้องจะไม่ฆ่านาย นายจะไม่ขายไม่กลั่นแกล้งลูกน้อง คำว่า"อาชีพทหาร"จะไม่มี จะมีแต่ทหารอาชีพ ความยุติธรรม ความเป็นธรรมก็จะเกิดทั่วกองทัพ
- ประการสำคัญผู้มีอำนาจหน้าที่ในการคัดสรรค์ ทหารที่จะมาเป็นครู อาจารย์ ทหารทุกระดับชั้น จะต้องรู้เข้าใจลึกซึ้งในคุณธรรมทหาร และตัวเองปฏิบัติได้ดี ถึงจะบรรจุเข้ามาเป็นครูอาจารย์เขา ไม่ใช่เพียงแค่มีความรู้อย่างเดียวแล้วเอามาสอนมาถ่ายทอด ก็หาเกิดประโยชน์ต่อกองทัพได้เต็มที่ไม่ แม่พิมพ์ไม่ดี ผลผลิตจะดีได้อย่างไร ฉะนั้นจงคัดสรรค์แม่พิมพ์ให้ดี
- ในชั่วชีวิตรับราชการทหาร "นักรบโบราณ"ได้ร่ำร้องการบรรจุคนเป็นครูอาจารย์ให้กับทหาร ขอให้พิจารณาคัดสรรค์อย่างจริงจัง ไม่ใช่ชอบใคร พวกใคร ก็ดึงกันเข้ามา เสร็จแล้วก็มาสร้างความเสื่อม ความวิบัติให้กับสถาบันนั้นๆ จึงได้พยายามยกเอาเรื่องคุณธรรมทหาร มาคอยกระตุ้นเตือนทหารน้องๆ เสมอมา เท่าที่โอกาสอำนวย ก็ขอให้ช่วยกันต่อไป
- จึงขอฝากความหวังไว้กับนักการศึกษา ที่มีหน้าที่เกี่ยวกับการศึกษาของทหารทุกระดับชั้น อย่าละเลยเรื่องคุณธรรมทหารของผู้ถ่ายทอดเป็นอันขาด มันอาจจะทำให้พลังของทหารของชาติ เปลี่ยนวิถีไปในทางที่ไม่ถูกต้องได้