การพัฒนาคุณธรรม จริยธรรมด้วยกระบวนการ SEMGA

1. ชื่อผู้เสนอนวัตกรรม      นางมณฑา   สุชาติ <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">                                                นายวิญญา   สุชาติ</p>โรงเรียนวัดนิลาราม   ( รื่นทับทองประชาสรรค์ )  หมู่ที่  6      ต. บ้านยาง อ.  คีรีรัฐนิคม จ. สุราษฎร์ธานี   84180  โทรศัพท์  0-7748-1105  ( 083-3923850 , 089 – 6557305 ) <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">2.  ชื่อนวัตกรรม   การพัฒนาคุณธรรม  จริยธรรม ด้วยกระบวนการ (  SEMGA )</p>

3.  นวัตกรรมด้าน  การจัดการเรียนการสอน4. นวัตกรรมสนองนโยบาย  สพฐ.ด้านคุณธรรมนำความรู้และหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

5. ที่มาของปัญหาและความต้องการ     จากสภาพปัญหาของผู้เรียนที่ครูและผู้ปกครองมีความเห็นตรงกันทั้งในการพบปะพูดคุยตามปกติหรือจากการประชุมร่วมกันกับทางโรงเรียน ว่าพฤติกรรมต่าง ๆของผู้เรียนส่อไปในทางเสื่อมโทรมมากขึ้นทุกวัน เช่น ขาดการใฝ่รู้ใฝ่เรียน ไม่ทำการบ้าน โกหก ขาดความรับผิดชอบขาดระเบียบวินัย  ฯลฯ  อนาคตของเยาวชน คือ อนาคตของชาติ   หากไม่รีบแก้ไขให้เยาวชนเหล่านั้นปฏิบัติตนในทางที่ดี ก็จะเกิดผลตรงตามวาทะกรรมของท่านพุทธทาสภิกขุที่ว่า  ศีลธรรมไม่กลับมาโลกาจะวินาศ   ในฐานะของครูผู้มีหน้าที่หลักในการสรค้างเยาวชนที่เป็นอนาคตของชาติให้เป็นคนดี มีคุณธรรม จริยธรรม ซึ่งสอดคล้องกับ วาทะกรรมของท่านอีกตอนหนึ่งที่ว่า  ศีลธรรมของยุวชน คือสันติภาพของโลก   ด้วยความสำนึกเหล่านี้จึงเป็นหน้าที่หลักและหนักยิ่งของผู้มีจิตวิญญาณครูอย่างแท้จริง เพราะการสร้างคนต้องใช้เวลาและความอดทนที่สูงยิ่ง จึงร่วมกันกำหนด

6. วัตถุประสงค์

1.       พัฒนาคุณธรรม จริยธรรมของผู้เรียนด้านต่าง ๆให้ดีขึ้น โดยใช้คุณธรรมนำความรู้

2.       ผู้เรียนได้ศึกษาวิเคราะห์พฤติกรรมที่ดีและไม่ดีจากสื่อและสามารถเลือกพฤติกรรมที่ดีไปประยุกต์ใช้ในชีวิตจริงได้

3.      ผู้เรียนได้ปฏิบัติดีบ่อย ๆ อย่างเนื่องจนเกิดเป็นนิสัย

4.    ผู้เรียนได้ร่วมกิจกรรมการพัฒนาคุณธรรม จริยธรรมอย่างมีความสุข <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">7. วิธีการดำเนินการ</p>

ในการดำเนินการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมด้วยกระบวนการ SEMGA ได้ดำเนินการปฏิบัติ  เป็น  3 ระยะ

ระยะแรก  ในปีการศึกษา 2527  เมื่อพบปัญหาพฤติกรรมของผู้เรียนบกพร่องในด้านคุณธรรม จริยธรรมที่จำเป็นสำหรับผู้เรียนทางคุณครูมณฑา  สุชาติ  ผู้รับผิดชอบได้นำเรื่องเข้าประชุมพร้อมกับเสนอโครงการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรม  ชื่อโครงการคุณธรรมนำชีวิต   โดยนิมนต์พระ ผู้อาวุโสในท้องถิ่นมาให้การอบรมเด็กทุกสัปดาห์ ก็ได้ผลในระดับหนึ่ง แต่เด็กไม่ค่อยมีความสุข

ระยะสอง  หลังปฏิรูปการศึกษาปี 2540 เราพบว่าปัญหาไม่ได้มีเฉพาะเด็กเท่านั้น  วิทยากรที่เชิญมาให้ความรู้เด็กก็มีปัญหาเพราะสอนโดยใช้ตนเองเป็นศูนย์กลาง  ใช้เวลามากเกินไปกิจกรรมไม่เหมาะสมกับวัยของผู้เรียน ไม่มีความรู้เรื่องจิตวิทยาพัฒนาการเด็ก นางมณฑา  สุชาติ และนายวิญญา  สุชาติ จึงคิดวิธีการใหม่ในการพัฒนาโดยใช้ชื่อว่า การพัฒนาคุณธรรมจริยธรรม ด้วยนิทาน แต่การดำเนินการกำหนดกิจกรรมมีมากกว่าที่ดำเนินการอยู่จึงได้พัฒนาในระยะที่ 3                

ในระยะที่สาม  จึงคิดกระบวนการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมแนวใหม่ว่า การพัฒนาคุณธรรม จริยธรรม ด้วยกระบวนการ SEMGA   

</span></span><p>ความหมาย</p>

ความหมายของกระบวนการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมด้วยกระบวนการ  ( SEMGA )               

</span></span><p>S  =  STORY  หมายถึงเรื่องราวนิทาน  เรื่องราวหรือนิทานเป็นสื่อที่นำมาใช้เป็นตัวนำในการจูงใจผู้เรียน  เพื่อจุดประกายให้เห็นผลของการกระทำความดี  ตามบทบาทของตัวละครในเรื่องราวของนิทาน                นิทานเป็นสื่อที่ควบคู่กับผู้เรียนในวัยเด็กมาทุกยุคทุกสมัยแม้ปัจจุบันจะเป็นยุคที่มีเทคโนโลยีเจริญสูงสุดก็ตาม  แต่นิทานในรูปแบบต่าง ๆ ยังเป็นที่สนใจของเด็ก ๆ ไม่เคยเปลี่ยนแปลง  ไม่ว่าจะเป็นเด็กในเมืองใหญ่หรือโดยเฉพาะเด็ก ๆ ในชนบทห่างไกล  ดังนั้นนิทานจึงเป็นสื่ออย่างหนึ่งที่มีบทบาทสำคัญยิ่งที่จะช่วยกระตุ้นให้ผู้เรียนเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมไปในทางที่ดีได้ตามที่สังคมต้องการ               </p>

 E  =  EDUCATION  หมายถึงการศึกษาการให้ความรู้ในที่นี้หมายถึงการมุ่งเน้นให้ผู้เรียนได้ศึกษาเรียนรู้เรื่องราวจากนิทาน แล้ว  คิด วิเคราะห์  เขียน  สรุป เป็นองค์ความรู้ได้ด้วยตนเองในประเด็นต่าง ๆ  เช่น  การสรุปใจความสำคัญของเรื่องการวิเคราะห์พฤติกรรมของตัวละคร  แยกแยะพฤติกรรมที่ดีและไม่ดีของตัวละครได้  ผู้เรียนสามารถเลือกพฤติกรรมในทางที่ดีไปเป็นแบบอย่างได้               

M =  MOTIVATION  AND  REMUNERATIVE  หมายถึงการจูงใจ  และการให้รางวัล  การจูงใจและการให้รางวัลเป็นการกระตุ้น  ยั่วยุ  และส่งเสริมให้ผู้เรียนได้เปลี่ยนแปลงพฤติกรรมให้พัฒนาในทางที่ดีขึ้นได้จนเป็นที่ยอมรับของสังคมส่วนใหญ่  ได้เต็มตามศักยภาพของแต่ละคน  พร้อมกับให้การเสริมแรงในลักษณะต่าง ๆ  ซึ่งจำเป็นอย่างยิ่งสำหรับเด็กในวัยนี้  เช่น  การยกย่องชมเชย  การประกาศเกียรติคุณ การให้รางวัล  และการให้ทุนการศึกษาแก่ผู้ที่มีคุณธรรมจริยธรรมดีเด่นในระดับต่าง ๆ เพื่อเป็นการปลูกฝังสิ่งที่ดีให้ติดอยู่ในจิตสำนึก  และนำไปใช้ให้เกิดประโยชน์ได้ในชีวิตจริง               

G = GOOD  ADJUSTMENT  หมายถึงการปรับตัวในทางที่ดีในการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรม  ผู้เรียนนั้นพฤติกรรมที่ดีของผู้เรียน  คือผลที่ผู้พัฒนาคาดหวังให้เกิดกับผู้เรียนสูงสุด  หลังจากที่ได้รับการจูงใจด้วยตัวอย่างที่ดีจากนิทานเกิดการเรียนรู้ถึงผลกระทบจากการกระทำที่ดีและไม่ดีจากการศึกษานิทานและการเสริมแรงที่เหมาะสมกับสถานการณ์ตามวัยของเขาแล้วการปรับตัวในทางที่ดีของผู้เรียนก็จะพัฒนาเจริญงอกงามหยั่งรากลึกลงไปในจิตสำนึกจนเป็นนิสัยตลอดไป ซึ่งจะส่งผลดีแก่ผู้เรียนและสังคมโดยรวมในอนาคต               

A  = APPLICATION  การประยุกต์ใช้  หมายถึง การนำคุณธรรมต่าง ๆ ที่ได้เรียนรู้ไปประยุกต์ใช้ในการแก้ไขพฤติกรรมของตนเองที่ไม่พึงประสงค์  จากสิ่งเล็ก ๆ น้อย ๆ ไปจนถึงพฤติกรรมที่เป็นปัญหาแก่สังคมส่วนใหญ่  และพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมของตนจากคุณธรรมพื้นฐานง่าย ๆ   ไปสู่ระดับคุณธรรมที่สูงขึ้นไปตามความเหมาะสมของผู้เรียนแต่ละวัยแต่ละระดับชั้น  เพื่อสามารถพัฒนาตนให้เป็นคนดีและปรับตัวอยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข               

        โดยต้องมีการจัดการเรียนรู้ผ่านทักษะ  การฟัง การดู  การเขียน  การพูด  การปฏิบัติจริง  และมีกิจกรรม  หลัก  6  กิจกรรม  ดังนี้คือ1.       กิจกรรมสร้างความตระหนัก2.       กิจกรรมสำรวจทัศนคติด้านคุณธรรม  จริยธรรม3.       กิจกรรมแสดงเจตจำนงในการทำความดีจากการกระตุ้นของนิทาน4.       กิจกรรมยกย่องชมเชยผู้กระทำความดี5.       กิจกรรมกระตุ้นให้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรม6.       กิจกรรมเสริมแรงและต้องดำเนินการอย่างต่อเนื่องตลอดทั้งปีการศึกษา ( หรือเป็นกิจกรรมหลักของโรงเรียนทุกปีจะได้ผลมาก ) <p> 8.  คุณค่าของนวัตกรรม</p></span><p>8.1  การแก้ไขปัญหาหรือพัฒนาผู้เรียน</p><p>       8.1.1  นักเรียนมีความสุขสนุกสนานกระตือรือร้นในการร่วมกิจกรรม                 -   การฟังนิทาน                -  การวาดภาพระบายสี                -  กล้าแสดงออก                -  ได้รับการยกย่องชมเชย</p><p>8.1.2  นักเรียนเก่งเมื่อได้ปฏิบัติกิจกรรม    -  การอ่าน  การฟัง  การคิด  การวิเคราะห์ และการเขียน            -  สามารถสรุปประเด็นแง่คิดจากนิทานได้ด้วยตนเอง                -  สามารถแยกแยะสิ่งดี ไม่ดี และเลือกปฏิบัติได้8.1.3  นักเรียนดีเพราะสามารถนำความรู้และคุณธรรมต่าง ๆจากนิทานไปประยุกต์ใช้ปฏิบัติในชีวิตประจำวันได้และอยู่ในสังคมอย่างมีความสุข</p><p>8.2  การใช้ทรัพยากร                ครูนักเรียนสามารถร่วมกันสร้างสื่อประกอบการเล่านิทานโดยใช้วัสดุในท้องถิ่นหรือเศษวัสดุเหลือใช้มาใช้ให้เกิดประโยชน์ได้                ครูนักเรียนร่วมกันแต่งนิทานหน้าเดียว เขียนภาพระบายสีประกอบนิทาน หรือสร้างนิทาน ขึ้นใช้ประกอบกิจกรรมการเรียนรู้ได้เอง                ส่งเสริมให้ผู้เรียนนำความรู้จากการเรียนสาระต่าง ๆมาสร้างงานหรือหนังสือนิทานได้ เช่น นำความรู้สาระภาษาไทยมาเขียนเรื่องได้  สาระศิลปะมาเขียนภาพ  ประกอบเรื่องได้  สาระการงานเทคโนโลยี  ใช้คอมพิวเตอร์จัดหน้าและพิมพ์เนื้อหานิทานได้  และเข้าเล่มหนังสือนิทานได้</p><p>8.3    ส่งเสริมการเรียนรู้ร่วมกันการร่วมมือจากส่วนต่าง ๆ เป็นไปตามขั้นตอนดังนี้ด้านสถานศึกษา เมื่อพบปัญหา ครูผู้รับผิดชอบได้นำเสนอปัญหาที่เกิดขึ้นต่อที่ประชุมขออนุมัติโครงการและแต่งตั้งคณะทำงานเพื่อวิเคราะห์สาเหตุและหาแนวทางคิดค้นวิธีการแก้ปัญหาด้านผู้ปกครอง  ชุมชน  และองค์กรต่าง ๆในท้องถิ่นร่วมประชุมกับทางสถานศึกษาขอความร่วมมือในการพัฒนาผู้เรียน เมื่อดำเนินการสำเร็จ นักเรียน แต่ละชั้นที่มีความประพฤติดีตามข้อกำหนดจะให้ทุนการศึกษาเมื่อสิ้นปีการศึกษาในวันปิดภาคเรียน  เมื่อผู้ปกครอง ชุมชน และองค์กรในท้องถิ่นเห็นความสำเร็จ เยาวชนดีขึ้นจริงจึงบริจาคเงินทุนสมทบเพิ่มขึ้นทุกปีการศึกษา8.4    การนำไปใช้การนำไปใช้ต้องดำเนินตามกิจกรรมหลัก 6  กิจกรรม  โดยต้องจัดการเรียนรู้ผ่านสาระภาษาไทย  ทักษะการดู  การฟัง  การพูด  การเขียน  และการปฏิบัติจริง  สาระศิลปะ  ฟังทัศนศิลป์  ดนตรี  และนาฏศิลป์</p><p> 9.  การยอมรับ / การเผยแพร่</p><p>1. การพัฒนาการเรียนแนวปฏิรูปของโรงเรียน ตชด. ภาคใต้  ที่มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี</p><p>2.  งานมหกรรมการศึกษา 90 ปี  สุราษฎร์ธานี</p><p>3.  งานนวัตกรรมแห่งชาติ  จังหวัดสุราษฎร์ธานี</p><p>4.  งานยุทธศาสตร์การพัฒนาโรงเรียนขนาดเล็ก จังหวัดฉะเชิงเทรา</p><p>5.  งานกระทรวงศึกษาสัญจรภาคตะวันออกโรงแรมแอมมาสเดอร์จอมเทียน  จังหวัดชลบุรี</p><p>6.  งานกระทรวงศึกษาธิการสัญจรภาคใต้  จังหวัดสงขลา</p><p>7.  งานรวมพัฒนาเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาไทยของ ( สมศ.)  เนื่องในวโรกาสครองศิริราชครบ 60 ปี ที่มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี</p><p>8.  ได้รับรางวัลชนะเลิศกระบวนการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมระดับประถมศึกษาของกรมศาสนา</p><p>9.  ได้รับคัดเลือกเป็นสื่อพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมของกระทรวงวัฒนธรรม</p><p>10.  ได้รับรางวัลนวัตกรรมเหรียญทองของ สพท.สุราษฎร์ธานี เขต 2</p><p>11.  ได้รับรางวัลนวัตกรรมยอดเยี่ยมระดับภาคใต้หนึ่งโรงเรียนหนึ่งนวัตกรรม</p><p>12.  ได้รับการคัดเลือกจาก  สพฐ.  ไปถอดบทเรียนที่โรงแรมอเล็กซานเดอร์  กรุงเทพ</p><p>13.  เป็นที่ศึกษาดูงานของโรงเรียน ICU  ภาคใต้  และภาคอื่น ๆ จนถึงปัจจุบัน</p><p>14.  เป็น  Best Practice  โรงเรียนขนาดเล็กในระบบเรียนรู้ โครงการระบบดีโครงเรียนมีคุณภาพ ของมูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาการเรียนรู้เผยแพร่ทางเว็บไซต์ไปทั่วประเทศ</p><p>15.  งานศิลปหัตกรรมนักเรียนภาคใต้จังหวัดสุราษฎร์ธานี </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> </p>