ใกล้วันพ่อเข้ามาทุกทีแล้ว เห็นหนังสือพิมพ์มติชนเชิญชวนนักเรียนเล่าเรื่องพ่อ ..... เลยอยากเล่าบ้าง เออไอ้ความรู้สึกพวกนี้นี่จริง ๆแล้วทุกคนก็มีอยู่นะแต่จะเล่าให้เป็นเรื่องเป็นราวคือตัวหนังสือนี่ก็ค่อนข้างยากที่จะขยันเขียน....แต่ถ้าให้เล่าไปเรื่อย ๆ ก็เพลินดีเหมือนกัน....ช่วงนี้อยู่ว่างก็จะเล่าเรื่องพ่อกับเขาสักหน่อย.....ฉันเรียกพ่อว่าเตี่ยนะ เพราะเตี่ยฉันเขาเป็นลูกจีน และครึ่งไทยกับ แขก ( ความรัก......เหนืออาณาใดกั้น )

เตี่ยของฉันเป็นคนที่ชอบการอ่านหนังสือพิมพ์มากที่สุด  ในบรรดาพ่อค้าแม่ขายหน้าสถานีรถไฟแล้วก็เห็นมีแต่เตี่ยฉันนี่แหละที่ซื้อหนังสือพิมพ์อ่านทุกเช้า  เมื่อเตี่ยอ่านจบก็มักจะวางไว้ใต้โต๊ะใครจะหยิบไปอ่านบ้างจะขอยืมหรือไม่ เตี่ยไม่เคยว่า  เตี่ยอ่านจนกระทั่งแม่ค้าขายขนมไข่ ( ผู้ผลิต )  ถามว่า            “ ตาพงษ์ ข้าเห็นแกอ่านหนังสือพิมพ์ทุกวันเลย เล่มตั้ง ๓ บาท  แกไม่เสียดายตังค์บ้างเหรอ  มันมีอะไรหนักหนาวะในหนังสือพิมพ์นั่น”               “ เออ ถ้าเองอยากรู้ว่าในหนังสือพิมพ์มีอะไร เองก็ลองอ่านดูซิวะ”  “ ก็ข้าอ่านออกซะเมื่อไรเล่าตาพงษ์นี่ แต่ข้าก็อยากรู้นะว่ามันมีอะไรดีนักหนาแกถึงได้ซื้ออ่านทุกวัน”  “ ตกลงเองจะอ่านไหม  ถ้าให้ข้าเล่าให้ฟังข้าไม่เล่าหรอก  เองเห็นไหม  ลูกๆ และเมียข้าก็อ่านกันทุกคน  ใครอยากรู้อะไรมันก็เลือกอ่านกันเอาเอง               ถ้าเองอยากรู้ข้าจะสอนให้เอาไหม”        “ เอา ๆ ตาพงษ์  แกช่วยสอนฉันหน่อยก็แล้วกัน”  สุดท้ายแม่ค้าขายขนมไข่ ก็อ่านหนังสือพิมพ์ได้         อย่าเพิ่งคิดว่าเตี่ยเป็นครูนะ  ฉันเห็นเตี่ยแกสอนให้อ่าน ก – ฮ และก็สระ  จากนั้นก็ให้ประสมอักษร  แบบเดี่ยว ๆ จากนั้นก็ให้อ่านแบบจำ ๆ ถาม ๆ   คำไหนอ่านไม่ออกก็มาถาม  แต่เขาจะไม่มาถามแม่หรือพวกฉัน เพราะเขาไม่ได้นับถือว่าเป็นครูเขา  >>> สุดท้าย ยัยแม่ค้าขนมไข่คนนี้ก็ซื้อหนังสือพิมพ์ไว้อ่านเองบ้าง เพราะทนรอให้หนังสือพิมพ์ว่างไม่ไหว >>> ก็พอพวกฉันว่างจากขายของ ( รอรถไฟขบวนใหม่มา ลูก ๆ ๕  คน ก็แบ่งหนังสือพิมพ์คนละแผ่นสองแผ่นอ่านฆ่าเวลากันไป พอระฆังบอกเวลารถใกล้มาก็เก็บหนังสือพิมพ์พร้อมกับคว้าถาดไปยืนรอที่ชานชลาเตรียมขายของต่อไป ผลจากการที่ยัยขายขนมไข่ซื้อหนังสือพิมพ์อ่านเอง  ก็ทำให้ตาถ่อง  พ่อค้าขายไก่ย่างผู้ไม่ค่อยเสวนากับใคร ๆ ก็ซื้ออ่านบ้าง ( เจ้านี้เขาอ่านเป็น ) คราวนี้พอใคร ๆ เห็นยัยขายขนมไข่อ่านหนังสือพิมพ์แข่งกับตาพงษ์และก็สนทนาแลกเปลี่ยนความคิดเรื่องราวจากหนังสือพิมพ์ด้วยกัน  ก็ชักสนใจ เริ่มอ่านหนังสือพิมพ์กันมากขึ้นคนที่อ่านหนังสือเป็นแต่ไม่ค่อยได้อ่านก็หันมาอ่านหนังสือพิมพ์กันแบบไม่ต้องซื้อ   นอกจากยัยขายขนมไข่ก็มีแม่ค้าผลไม้ฉันเรียกแกว่าเจ้ถม ( เจ้ถมนี่แกก็ชอบแอบมองครอบครัวของฉันบ่อย ๆ ฉันแอบสังเกตแก แต่อาจเป็นเพราะว่าร้านของแกตั้งประจันหน้ากับร้านของฉันก็ได้  หรือเป็นเพราะร้านของฉันเป็นครอบครัวที่มีสมาชิกในครัวเรือนช่วยขายของมากที่สุดในสถานีรถไฟเลยทีเดียว )  เจ้ถมนี่ก็อีกคนแกใช้วิธีหัดอ่านแบบที่ยัยขายขนมไข่ เรียนจากเตี่ยของฉัน  แต่เจ้ถมเรียนได้เร็วกว่าเพราะเป็นคนไทยและมีเวลาอ่านมากกว่าเนื่องจากขายของอยู่กับที่และไม่ต้องเป็นผู้ผลิตสินค้าเองนอกจากนี้แกก็ใช้ถามเอาจากพวกลูก ๆ ของเตี่ย  หรือเด็กนักเรียนที่ไปรับจ้างขายของบางคน  อ้อ ! นอกจากหนังสือพิมพ์แล้วหนังสือบันเทิงของเตี่ยก็คือนิตยสารบางกอกรายสัปดาห์  หนังสือเล่มนี้คนในบ้านฉันทั้งบ้านติดกันงอมแงม โดยเฉพาะงานเขียนของ ไม้เมืองเดิม  อรชร  พ.ต.ต. ประชา  พูนวิวัฒน์  เชิดทรงศรี  เสนีย์   บุษประเกศ  ฯลฯ แต่อีกเล่มที่ฉันอยากอ่านแต่เตียไม่ซื้อ คือหนังสือ…ที่มีเรื่องเพชรพระอุมา   เตี่ยให้เหตุผลว่ามีเรื่องอ่านน้อยไป ( แต่ฉันคิดเองเมื่ออายุมากขึ้นสงสัยเตี่ยคงกลัวว่าพวกฉันจะตามระพิน ไพรวันไปท่องไพร …หรือช่วยแงซายชิงเมือง )              บรรดาพี่ ๆ ของฉันก็มีพี่ชายคนรองที่ชอบอ่านและซื้อหนังสือ  แต่พี่คนนี้ซื้อหลากหลายในที่สุดพี่ก็ซื้อหนังสือวารสารรายเดือน เด็กก้าวหน้า  แรก ๆ ก็ซื้อบ้าง เช่าอ่านบ้าง อ่านฟรีบ้าง  แต่ถ้าซื้อมาทีไรฉันอ่านเป็นคนที่สอง  ในที่สุดเตี่ยก็อนุญาตให้พี่ซื้ออ่านเพราะมีคนในบ้านอ่านหลายคน ( มากว่า ๑ คน สังเกตหนังสือเล่มนี้คนในบ้านไม่ค่อยอ่านเนื่องจากเป็นสารคดีและนวนิยายเชิงวิทยาศาสตร์ )  แต่เดี๋ยวก่อน ก่อนจะได้รับอนุญาตพี่คนนี้แกฉลาดแกชวนฉันหุ้นด้วย หนังสือเล่มละ ๒ บาท  แกให้ฉันช่วยออกบ้าง แต่ฉันยังไม่มีเงินก็เลยต้องรับจ้างซักถุงเท้ารองเท้าให้แก แกให้ค่าจ้างสัปดาห์ละ ๕๐ สตางค์  ในที่สุดฉันก็มีสิทธิ์ได้ซื้อหนังสือร่วมกับพี่            ผลจากการอ่านหนังสือพิมพ์ ต้องเรียกว่าเป็นกระแส  ก็ทำให้วงสนทนาข่าวสารบ้านเมืองและเรื่องราวจากหนังสือพิมพ์ ก็แผ่วงกว้างมากขึ้น  จนในที่สุดพวกพ่อค้าก็พรากเตียของฉันไปจากยัยขายขนมไข่  … ฉันสังเกตพอพวกเรานำสินค้ามารอขายช่วงบ่ายโมง  บรรดาพ่อค้าก็จะเร่เข้ามาคุยกับเตี่ย “ ตาพงษ์แกว่านักศึกษาที่ถูกจับคราวนี้จะรอดชีวิตไหม? และ ? ? ? ? ? ”    มากมายเป็นอันว่ากระแสนี้มาแรงเนอะ  … เมื่อฉันเรียนในชั้นที่สูงขึ้นมีอยู่วิชาหนึ่งคือวิชาสังคม การเมืองและการปกครอง เป็นวิชาที่ฉันแทบไม่ต้องอ่านหนังสือเลยเพราะฉันมีห้องสมุดเสียงส่วนตัว นั่นคือเสียงของเตี่ยฉันที่จะเล่าให้ฟัง  โดยเฉพาะเรื่อง ๓๗ ปีแห่งการปฏิวัติ  ฟังเตี่ยเล่าสนุกกว่าอ่านหนังสือของม. รามคำแหงซะอีก เวลาทำข้อสอบอาจารย์ผู้สอน  ก็จะถามว่าเธอไปเอาความรู้ความคิดนี้มาจากไหนเพราะฉันไม่ค่อยได้เห็นเธอจะอ่านหนังสือเลย เห็นแต่ขี่รถส่งข้าวขายของอยู่นั่นแหละ ( ช่วงนี้ฉันเรียนภาคค่ำ )  ก็บอกว่าเตี่ยเล่าให้ฟัง  สุดท้ายอาจารย์ก็มาคุยกับเตี่ยแล้วก็ชวนเตี่ยไปเข้าเรียนพิเศษหลักสูตรวิทยาลัยชาวบ้าน จุดประสงค์ของอาจารย์เพื่อสร้างความเข้าใจเรื่องประชาธิปไตยให้กับประชาชนชาวอีสาน จะตรงกับโครงการร่วมพัฒนาชาติไทยของป๋าเปรม เขาหรือเปล่าก็ไม่แน่ใจ ….จากการอ่านและมุมมองในการคิด…. เตี่ยก็เลยได้เรียนฟรี ….จริง ๆ เขาก็เปิดสอนฟรี…..ไม่อยากจะเอ่ย  ….วิชานี้ฉันได้เกรด ก เชี่ยวนะ ( เท่ากับ ๔ สมัยนี้แหละ )ฉันไปตะพานหินทีไร ฉันจะเดินดูให้ทั่วทุกซอกมุมของสถานีรถไฟพร้อมกับนึกชื่อพ่อค้า แม่ขาย ลูกช่วยขาย เพื่อนพ้องรับจ้างขาย  ตรงซอกนั้นมุมนี้เป็นร้านของใคร ของใคร  …ไปงานศพเตี่ยเที่ยวนี้ฉันไปเดินดูสถานีรถไฟพร้อมกับพี่ชายคนรอง เห็นเสาธงหัก  … ฉันเปรยว่า   การรถไฟคงขาดทุนกำไรมาก  บริเวณเสาธงที่สวยงามในอดีตที่ฉันเคยวิ่งเล่น และพวกสถานีรถไฟกับชาวบ้านได้ทำกิจกรรมร่วมกันมันถึงได้เสื่อมโทรมขนาดนี้ ……พี่ชายฉันตอบว่า “ เฮียก็เห็นมันกุดด้วนมาเกือบสิบปีแล้ว  อย่างอื่นมันพัฒนาได้  ไอ้เสาธงท่อนเดียวที่การรถไฟจะอนุมัตินี่มันคงจะแพงเหมือนเสาไฟฟ้าบรรหารบ้านเองละมั้ง“ ????? ”