เป้าประสงค์
คือ
สภาพความสำเร็จของการดำเนินงานในขั้นตอนสุดท้ายของแต่ละยุทธศาสตร์
การกำหนดอาจเป็นช่วงเวลาที่ต่างกัน
3
ปี 5 ปี
หรือ 10 ปี
แล้วแต่กรณี
การกำหนดเป้าประสงค์ในระยะยาว
(long term
objective)
อาจกำหนดสภาพความสำเร็จของการดำเนินงานที่ต้องการให้เกิดขึ้นในแต่ละปีได้
หรืออาจเป็นเป้าประสงค์ลักษณะที่เป็นเป้าหมาย
(target)
เป้าประสงค์ขององค์กร
หมายถึง
การระบุหรือบอกให้ทราบเกี่ยวกับสิ่งที่องค์กรจะทำให้ได้
หรือสิ่งที่องค์กรต้องการจะเป็นสำหรับระยะเวลาใดเวลาหนึ่งที่อยู่ไกลออกไป
เช่น อาจจะเป็น
3
ปี ถึง 5
ปีก็ได้ เป้าประสงค์ที่กำหนดขึ้นมานี้
ในทางปฏิบัติควรจะต้องสามารถวัดผลได้ตามสมควร
โดยเฉพาะอย่างยิ่งเป้าประสงค์ระยะสั้น
ซึ่งเป็นเป้าประสงค์จากการดำเนินงานที่เป็นผลงานประจำปี
หรือที่เรียกเป็นภาษาอังกฤษว่า
“annual operational”
นั้น
การระบุออกมาเป็นจำนวนตัวเลขที่ชัดเจนและวัดได้
นับว่าเป็นสิ่งจำเป็นและสำคัญยิ่ง
ที่จะช่วยให้การวางแผนมีคุณภาพสำหรับที่จะนำมาใช้บริหารงานในทางปฏิบัติ คุณลักษณะของเป้าประสงค์ระยะยาวที่ดี
ในสภาพทั่วไปนั้น
การกำหนดเป้าประสงค์ระยะยาว
มักจะกระทำโดยการเริ่มต้นด้วยการร่างข้อความขึ้นมาก่อนว่าต้องการจะให้ได้อะไร
หรือต้องการจะเป็นอะไร
มากกว่าที่จะมาจากการคิดอย่างรอบคอบ
และมั่นใจว่าจะเป็นสิ่งที่สามารถจะทำให้สำเร็จลงได้จริงตามที่คาดคิด
ดังนั้น
จึงเป็นสิ่งจำเป็นที่ผู้บริหารทุกคนจะต้องมีการตรวจสอบข้อความแต่ละขั้นหรือทั้งหมดตามเกณฑ์ต่าง
ๆ ดังนี้
1.
สามารถวัดได้หรือตรวจนับได้
ความหมายก็คือ
เป้าประสงค์จะต้องเป็นสิ่งที่เมื่อมีการปฏิบัติหรือทำไปแล้ว
ท่านหรือผู้มีส่วนเกี่ยวข้องทั้งหลายสามารถวัดหรือตรวจสอบได้
ตัวอย่างเช่น ข้อความเป้าประสงค์ที่ว่า
“เป็นผู้นำในการตอบสนองตลาด”
ก็ย่อมต้องวัดได้ด้วย
“ส่วนแบ่งตลาด
(market share)”
หรือเกณฑ์การวัดอย่างใดอย่างหนึ่งที่คล้ายกัน
พร้อมกันนั้นก็จะต้องมีข้อมูลเกี่ยวกับสภาวะการแข่งขันให้สามารถพิจารณาประกอบควบคู่พร้อมกันไปได้ด้วย
2.
พิจารณาถึงความเป็นไปได้หรือโอกาสที่จะทำให้สำเร็จผลได้
ทั้งนี้ก็คือการต้องพยายามหลีกเลี่ยงมิให้เป้าประสงค์กลายเป็นสิ่งที่สุดเอื้อม
หรือเป็นไปไม่ได้นั่นเอง
การพิจารณาจึงต้องดูให้เห็นชัดว่า
ความพยายามหรือการทุ่มเทที่สำคัญมีอะไรบ้าง
หรือการเปลี่ยนแปลงที่มีความหมาย
ความสำคัญมาก ๆ
ในการทำให้บรรลุเป้าประสงค์ได้นั้นมีอะไรบ้าง
และสิ่งต่าง ๆ
เหล่านั้นมีโอกาสจะเป็นไปได้เพียงใด
ซึ่งในการประเมินความเป็นไปได้นั้น
ในทางปฏิบัติก็คงต้องติดตามดูให้ลึกลงไปถึงประเด็นปัจจัยที่สำคัญ
ๆ
3.
มีความคล่องตัวหรือปรับตัวได้
ความจำเป็นในข้อนี้ก็เพราะสาเหตุสืบเนื่องจากเหตุผลที่ว่า
ในการกำหนดเป้าประสงค์นั้น
มีปัจจัยหลายประการที่มีความไม่แน่นอน
โดยอาจเปลี่ยนแปลงได้ตลอดเวลา
ดังนั้น
เป้าประสงค์ที่กำหนดไว้จึงต้องมีความคล่องตัวพอที่จะสามารถปรับตามทันกับสภาพแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลง
รวมทั้งต้องสอดคล้องเข้ากันได้กับโอกาสใหม่ ๆ
ที่เกิดขึ้น
4. สอดคล้องเข้ากันได้กับแผนงานอื่น
ๆ
คือ การพิจารณาว่า
เป้าประสงค์ที่กำหนดไว้นั้น
จะมีส่วนช่วยนำให้ท่านเข้าไปสู่ฐานะที่ตั้ง
ตามที่ได้มีการระบุหรือกำหนดเอาไว้ในขณะกำหนดจุดมุ่งหมาย
การวิเคราะห์ทางกลยุทธ์
และกลยุทธ์ที่ได้จัดทำไว้แล้วหรือเปล่า
กล่าวโดยสรุป
หลักในการกำหนดเป้าประสงค์ในด้านการจัดการศึกษา
ควรยึดหลัก ดังนี้1.
ระบุเวลาที่ต้องการใช้เกิดขึ้นอย่างชัดเจน2.
ไม่ควรมีจำนวนมาก/มีความเป็นไปได้3.
กำหนดเป้าหมายแต่ละเรื่องต้องชัดเจน3.1
นักเรียนทุกคนที่จบชั้นประถมศึกษาปีที่
6 เรียนต่อชั้นมัธยมศึกษาปีที่
13.2
นักเรียนทุกคนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนแต่ละกลุ่มประสบการณ์
ไม่ต่ำกว่าร้อยละ
70
5.
การกำหนดเป้าหมายที่ดีต้องครอบคลุมทุกองค์ประกอบ
5.1
นักเรียน
5.2
โรงเรียน
5.3
ครู
5.4
ชุมชน
5.5 ระบบบริหารจัดการ
มองเห็นภาพชัดเจนคะ