Social Capital or Social Cost?

เวลาพูดถึงการพัฒนาประเทศ เรามักได้ยินคนพูดถึง "ทุนทางสังคม" ว่าเป็นปัจจัยหนึ่งที่จะช่วยให้บรรลุเป้าหมายของการพัฒนา แต่บางครั้งก็ได้ยินว่าต้นทุนทางสังคม คำและความหมายสำคึญไฉน

หากถามนักบัญชีหรือนักเศรษฐศาสตร์ก็คงอึ้งไปเช่นกัน เพราะคำว่า ทุน และ ต้นทุนต่างกันอย่างมาก

ทุน capital คือปัจจัยการผลิตประเภทหนึ่ง ส่วน

ต้นทุน cost คือสิ่งที่ต้องยอมสูญเสียเพื่อให้ได้มาซึ่งสิ่งที่ต้องการ เช่น ต้นทุนค่าเช่า ค่าจ้าง ดอกเบี้ย และอื่นๆ เป็นต้น 

 

ทุนทางสังคม ซึ่งหมายถึง ปัจจัยทางสังคมที่ช่วยส่งเสริมให้เกิดการพัฒนาที่ดีขึ้น หรือทำให้เกิดคุณค่าและมูลค่าเพิ่มต่อการผลิตหรือการพัฒนานั้น

ต้นทุนทางสังคม (social cost) หมายถึง ความสูญเสีย หรือผลกระทบเชิงลบที่เกิดขึ้นกับสังคม อันเนื่องมาจากการประทำใดการกระทำหนึ่ง เช่น การพัฒนาอุตสาหกรรมอย่างไม่มีแบบแผน อาจส่งผลกระทบเชิงลบต่อโครงสร้างทางสังคมและสิ่งแวดล้อม เป็นต้น

ในมุมมองของผู้ที่ทำการศึกษาด้านนี้ พบว่าผู้เชี่ยวชาญและนักวิชาการส่วนใหญ่ ให้มุมมองเรื่องทุนทางสังคมเหมือนเป็นคำที่เป้นเครื่องมือสื่อสารให้คนในยุคปัจจุบันได้เข้าใจว่า ข้อดีของการอยู่ร่วมกันเป็นสังคมมนุษย์ ที่มีวัฒนธรรม มีจารีต ประเพณี และมีความร่วมมือกัน จะก่อให้เกิดประโยชน์แก่สังคมโดยรวม ซึ่งก้คือสังคมที่ปัจเจกชนอาศัยอยู่ร่วมกัน นั่นเอง