สนุกกับภาษาไทย – ภาษาอัชฌาไศรย ๕. ประวัติศาสตร์กับการศึกษาวรรณคดีไทย (๔)


1.1 เสาหลักมนุษยศาสตร์ : ปรัชญา ประวัติศาสตร์และวรรณคดี
        ปรัชญา วรรณคดีและประวัติศาสตร์ เป็นเสาหลักของมนุษยศาสตร์   จุดประสงค์ของมนุษยศาสตร์ คือ การศึกษาเพื่อเข้าใจธรรมชาติและคุณค่าแห่งความเป็นมนุษย์ ทั้งนี้โดยการวิเคราะห์และหาความหมายจากการแสดงออกของมนุษย์ทั้งในด้านความคิด ศิลปะ อารมณ์ และพฤติกรรมอันเป็นรูปธรรมทั้งหลาย สังคมมนุษย์ขับเคลื่อนไปด้วยพลานุภาพแห่งความคิด   และการทำให้ความคิดนั้นเป็นความจริง เพราะฉะนั้น ปรัชญาจึงเป็นพื้นฐานของสรรพวิชาด้านมนุษยศาสตร์ วรรณคดีเป็นสื่อที่มนุษย์ได้ใช้อย่างมี
ประสิทธิภาพในการแสดงความคิด อารมณ์ ความหวัง ความผิดหวัง และประสบการณ์ร่วมกันของสังคม เนื่องจากผู้สร้างวรรณคดีและผู้อ่านต่างเป็นผลผลิตของสังคม เนื้อหาสาระ ความคิด และแม้กระทั่งอารมณ์ที่แฝงอยู่ในวรรณคดีจึงมีความหมายต่อนักประวัติศาสตร์ที่จะต้องเข้าถึงความคิดความหวัง ความผิดหวัง และประสบการณ์ของคนในยุคใดยุคหนึ่ง

        ท่านทั้งหลายต้องเข้าใจก่อนว่า นักประวัติศาสตร์อ่านวรรณคดีไม่ใช่เพื่อต้องการข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์ ยกเว้นบางส่วนของวรรณคดีอิงประวัติศาสตร์บางเรื่อง ทั้งนี้เพราะวรรณคดีเป็นเรื่องแต่ง กระนั้นก็ตาม นักประวัติศาสตร์ยังต้องมองหาข้อมูลทางวัฒนธรรม เช่น จารีตประเพณีพิธีกรรมและคติความเชื่อที่อาจสะท้อนอยู่ในวรรณคดีเพียงแหล่งเดียว และสนใจวรรณคดีเพื่อเข้าถึงโลกทัศน์และชีวทัศน์ของสังคมในยุคที่เป็นกรณีศึกษา สำหรับนักประวัติศาสตร์แล้ว ความงดงามของภาษาและความละเมียดละไมของอารมณ์สะเทือนใจในวรรณคดีหาได้เป็นเพียงของแถม     หากเป็นอภินันทนาการที่ยิ่งใหญ่เมื่อสามารถเข้าถึง สาร หรือ message อันเป็นนัยสำคัญทางประวัติศาสตร์ ด้วยเหตุนี้ ปรัชญา ประวัติศาสตร์ และวรรณคดีจึงมีความสำคัญและเกี่ยวพันกันในฐานะเสาหลักของมนุษยศาสตร์

         หวังว่าท่านผู้อ่านได้ประจักษ์ความลุ่มลึกในมุมมองนะครับ

วิจารณ์ พานิช
๑๘ ต.ค. ๕๐

หมายเลขบันทึก: 141677เขียนเมื่อ 25 ตุลาคม 2007 10:46 น. ()แก้ไขเมื่อ 11 กุมภาพันธ์ 2012 21:11 น. ()สัญญาอนุญาต:


ความเห็น (0)

ไม่มีความเห็น

พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี