เรื่องน่ารู้

ประวัติกาแฟ

กาแฟ เป็นพืชพื้นเมืองของอาบิสสีเนีย และอาราเบีย ค้นพบในศควรรษที่ 5 ที่ประเทศอาราเบีย สมัยนั้นไม่มีผู้ใดให้ความสนใจเท่าใดนัก จนกระทั่งมาถึงศตวรรษที่ 9 มีคนเลี้ยงแพะ ชาวอาราเบียคนหนึ่งชื่อ คาลดี ( Kaldi) นำแพะออกไปเลี้ยง ในขณะที่เลี้ยงอยู่แพะได้กินผลและใบของต้นกาแฟ แล้วเกิดความคึกคะนองผิดปรกติ

เมื่อเห็นเหตุการณ์ดังกล่าว คาลดี จึงได้นำเรื่องไปเล่าให้ พระมอสเล็มองค์หนึ่งฟัง พระมอสเล็มองค์นั้นจึงได้เก็บผลกาแฟมากะเทาะเปลือกเอาเมล็ดกาแฟ นำไปคั่วแล้วต้มดื่มในน้ำร้อน ปรากฏว่าเกิดอาการกระปรี้กระเปร่า จึงได้เล่าให้ผู้อื่นฟังต่อไป

ตั้งแต่บัดนั้นเป็นต้นมาชาวอาราเบียจึงได้เริ่มรู้จักต้นกาแฟมากขึ้น ทำให้กาแฟเริ่มแพร่หลายมากยิ่งขึ้น จากประเทศอาราเบีย เข้าสู่อิตาลี ดัทช์ เยอรมัน ฝรั่งเศส และขบวนการผลิตกาแฟก็ได้พัฒนาขึ้นมาเรื่อย ๆ

ประวัติกาแฟไทย

คำว่า กาแฝ่ ปรากฏในหนังสืออักขราภิธานศรับท์ของหมอบรัดเลย์ ตีพิมพ์เมื่อปี พ . ศ .2416 ว่า กาแฝ่ , ต้นไม้อย่างหนึ่ง มาแต่เมืองนอก เม็ดมันต้มน้ำร้อนกินคล้ายใบชา มีบันทึกว่าเมืองไทยปลูกกาแฟมาตั้งแต่สมัยอยุธยา ทว่าแพร่หลายจริงจัง นิยมปลูกและนิยมดื่มก็ล่วงเข้ามาสมัยรัตนโกสินทร์ ในพ . ศ .2367 สมัยรัชกาลที่ 3 ประเทศไทยเริ่มมีการติดต่อค้าขายกับชาวต่างประเทศ เช่น อังกฤษ เนเธอร์แลนด์ ( ดัตช์ ) ได้มีการนำกาแฟมาทดลองปลูกกันในพระบรม มหาราชวังและแจกจ่ายให้เสนาบดีเพาะต้นกาแฟแจกจ่ายไปปลูกกันในสมัยรัชกาลที่ 4 สมเด็จพระมหาประยูรวงศ์ ท่านมีสวนกาแฟ เมื่อคราวได้ต้อนรับเซอร์ยอร์น เบาว์ริ่ง ท่านได้มอบกาแฟให้ท่านเซอร์ไปเป็นตัวอย่างถึง 3 กระสอบ นอกจากนี้พ่อค้าชาวดัตซ์หรือชาวอังกฤษจากแหลมมาลายูอาจนำกาแฟเข้ามาแลกเปลี่ยนกันสินค้ากับพ่อค้าชาวไทยจึงมีการนำพันธุ์กาแฟมาปลูกในพื้นที่ภาคใต้ กาแฟพันธุ์โรบัสต้า สันนิฐานว่านำมาปลูกราว ปี พ . ศ .2447 ชาวไทยอิสลามชื่อ นายตีหมุน เป็นผู้นำมาปลูกครั้งแรกที่ตำบลบ้านตะโหนด อำเภอสะบ้าย้อย จังหวัดสงขลา สันนิษฐานว่านำมาจากประเทศอินโดนีเซีย เพราะช่วงนั้นประเทศอินโดนีเซียกำลังตื่นตัวการปลูกกาแฟโรบัสต้า จากบันทึกของพระสารศาสตร์พลขันธ์ ( นายเจรินี ชาวอิตาลี ) กล่าวว่าประเทศไทยมีการนำพันธุ์กาแฟอาราบิก้าเข้ามาปลูกตั้งแต่ปี พ . ศ .2493 แล้ว ต่อมาในระหว่างปี 2515-2522 ได้มีการดำเนินโครงการปลูกพืชทดแทนฝิ่นในเขตภาคเหนือ พบว่ากาแฟอาราบิก้ามีศักยภาพในการปลูกทดแทนฝิ่นได้ ในปี 2523 จึงมีการส่งเสริมปลูกกาแฟอาราบิก้าทดแทนฝิ่นจนถึงปัจจุบัน