การเรียนรู้ไม่มีที่สิ้นสุด กระบวนการทำงานจึงต้องมีการทบทวนกันเป็นระยะๆ การทำงานยาเสพติดก็เช่นกันเราจึงเป็นต้องทบทวนสถานการณ์และกระบวนการทำงานของเราอยู่เสมอ เพ่อให้เท่าทันกับสถานการณ์ปัญหายาเสพติดที่ปรับเปลี่ยนรูปแบบไปเรื่อยๆ เราเผลอ เราแผ่วเมื่อไร มันโผล่มาเมื่อนั้น
ครั้งนี้ก็เช่นกัน เครือข่ายชุมชนป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติดจังหวัดน่าน ได้จัดกระบวนการถอดบทเรียนการทำงานห้วงที่ผ่านมา รวมทั้งกำหนดทิศทางการทำงานร่วมกันในระยะต่อไป เราใช้สถานที่ของศูนย์พัฒนาสังคมหน่วยที่ ๒๕ เป็นสถานที่จัดกระบวนการเรียนรู้ มีผู้เข้าร่วมเรียนรู้จากเครือข่ายต่างๆ ๗๐ คน คณะทำงานอีก ๑๐ คน รวมเบ็ดเสร็จก็ ๘๐ คน กำหนด ๒ วัน ๑ คืน (๑๕-๑๖ ตุลาคม ๒๕๕๐)
วันแรก
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> กระบวนหนึ่งเริ่มจากพิธีเปิดแบบตราตรึงใจด้วยวีดิทัศน์ประกอบพระราชดำรัสและพระราชเสาวนีย์ ชุด “พระคุ้มเกล้าชาวไทย” ตามด้วยวีดิทัศน์ประกอบเพลง “รูปที่มีทุกบ้าน” เป็นการร่วมตั้งจิตปณิธานการทำความดีถวายพ่อหลวงแห่งแผ่นดิน </p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> กระบวนสอง เราเริ่มด้วยกิจกรรมการรู้จักคุ้ยเคยกัน</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> ห้วงที่สามเราเริ่มให้แต่ละเครือข่ายพื้นที่ได้คิด ทบทวน และถอดบทเรียนการทำงานของตนเองด้วยประเด็นการเรียนรู้ ๗ ประเด็น</p>1. การสร้างแกนนำและขยายเครือข่าย 2. การสร้างชุมชนเข้มแข็ง (การป้องกันและเฝ้าระวังปัญหาในชุมชน, การดูแลช่วยเหลือผู้เสพผู้ติด ผู้ค้าที่กลับใจ การคืนคนดีสู่สังคม) 3. การประสานงานเครือข่ายและภาคีต่างๆ 4. การติดตาม ประเมินผล การสรุปบทเรียน 5. พื้นที่ต้นแบบ กระบวนการเรียนรู้ที่ดี และกิจกรรมที่ดีที่น่าจะนำไปขยายผลในพื้นที่อื่นต่อ 6. ปัจจัยความสำเร็จที่ทำให้การแก้ไขปัญหายาเสพติดได้สำเร็จ 7. ปัญหาอุปสรรคและการแก้ไข <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal">กระบวนสาม เราจัดกลุ่มเครือข่ายพื้นที่ ๓-๔ พื้นที่ เล่าเรื่องจากการถอดบทเรียนของตนเองสู่กลุ่มฟัง มีทีมสนับสนุนการเรียนรู้คอยจับประเด็นจากเรื่องเล่าของแต่ละพื้นที่ให้นำทักษะเรื่องเล่าพลังมาใช้การกระบวนการนี้</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal">กระบวนสี่ เราจัดให้ทีมสนับสนุนการเรียนรู้คืนข้อมูลจากการฟังกลุ่มย่อยในกระบวนการสามกลับมาเล่าสู่กลุ่มใหญ่ เป็นการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ขึ้นอีกขั้นอีก</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal">กระบวนห้า เราให้จัดกลุ่มคละ ๕ คน ให้แต่ละคนจับเรื่องที่โดนใจจากระบวนการตั้งแต่ ๑-๔ ว่ามีเรื่องราวใดที่โดนใจเราสุดๆ มาเล่าสู่กันฟัง แล้วคัดเลือกประเด็นเด็ดของกลุ่มมาเล่าสู่กลุ่มใหญ่อีชั้นหนึ่ง</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal">วันที่สอง</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal">เราเริ่มจากทบทวนการเรียนรู้ของวันแรก</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal">กระบวนหก เราให้สถานการณ์ข้อมูลปัญหายาเสพติดและปัญหาที่เกี่ยวข้อง พร้อมให้โจทย์ร่วมกันคิดต่อ โดยให้แต่ละเครือข่ายพื้นที่ทบทวนสถานการณ์ปัญหายาเสพติดและสถานการณ์ปัญหาที่เกี่ยวข้อง และการรับมือกับสถานการณ์ที่เป็นอยู่ แล้วนำมาเสนอแลกเปลี่ยนกลุ่มใหญ่</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal">กระบวนเจ็ด เราสรุปสาระสำคัญของกระบวนการทั้งหมด แล้วเติมพลังใจให้กันและกัน</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal">กระบวนแปด เราปิดด้วยการตอกย้ำพระราชดำรัสเรื่องคุณธรรม ๔ ประการ และร่วมร้องเพลงพ่อแห่งแผ่นดิน</p> <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal">กระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้เราได้เห็นเรื่องราวดีดีมากมายหลากหลาย เห็นพลังความตั้งใจของเครือข่ายชุมชนที่อยากเห็นชุมชนมีความสุข กองเลขาฯ ได้เก็บเกี่ยวเอาความรู้ ประสบการณ์ ความคิดดีดีเอาไว้ เพื่อเป็นขุมความรู้ในการทำงานต่อไป</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-indent: 36pt" class="MsoNormal">ท้ายที่สุดกระบวนการสองวันนี้ถือว่าเป็นกระบวนการสร้างการมีส่วนร่วมในการ “คิดดี ทำดี พูดดี คบคนดี และอยู่ในสถานที่ดีดี” ดังที่หลวงพ่อปัญญานันทภิกขุได้ให้ไว้นั้นแล</p>