งานสลากภัต ประเพณีวัฒนธรรมท้องถิ่น อ.ปาย
สลากภัต หมายถึง อาหารถวายพระโดยการจับฉลาก ความหมายตามพจนานุกรมนักเรียนฉบับสมบูรณ์ โดยชุลีพร สุสุวรรณ
วันนี้ที่วัดแม่ฮี้ ต.แม่ฮี้ อ.ปาย จ.แม่ฮ่องสอน มีงาน ตานก๋วยสลาก หรืองานสลากภัต นั่นเอง เชิญชวนผู้สนใจทุกท่านไปแอ่ว (ไปเที่ยว)ได้ตลอดวันวันนี้ค่ะ
ประเพณี ตานก๋วยสลาก หรือ กิ๋นข้าวสลาก เป็นประเพณีดั้งเดิมที่ปฏิบัติต่อๆกันมานาน จำความได้สมัยตอนที่เราเป็นเด็กๆ เป็นวันที่สนุกสนานได้เที่ยว แต่งตัวด้วยเสื้อผ้าใหม่ๆ และไปนั่งเฝ้าก๋วยสลากที่คุณพ่อคุณแม่จัดเตรียมเพื่อไปร่วมถวายในงาน
ก๋วยสลาก คือ ชลอมที่สานด้วยไม่ไผ่ ใช้สำหรับใส่ขนม ผลไม้รวมทั้งข้าวปลาอาหารจัตุปัจจัย เครื่องถวายทานสำหรับพระสงฆ์ ส่วนปลายจะประดับด้วยช่อดอกไม้ประดิษฐ์และมีธนบัตรใบละ 20 50 หรือ 100 500 1,000 แล้วแต่กำลังศรัทธาจะทำบุญ แล้วแต่ว่าจะถวายให้ใครบ้าง บุคคลที่ล่วงลับไปแล้วหรือถวายให้เจ้ากรรม นายเวร หรือว่าถวายให้เจ้าภาพวัดนั้นๆ
โดยวิธีการคือจะเขียนชื่อ -สกุลเจ้าของก๋วยและระบุว่าถวายให้ใคร แล้วส่งข้อความหรือฉลากนี้ให้คณะกรรมการจัดงานวัดนี้ เมื่อถึงเวลาประมาณ บ่าย 2-3โมง ก็จะให้พระหรือเณร วัดต่างๆทุกองค์ที่มาร่วมงานได้จับฉลาก เสร็จแล้วพระ เณรหรือลูกวัดเด็กวัดก็จะทำการเรียกหาประกาศหาเจ้าของฉลากนั้น เมื่อพบเจ้าของฉลากก็จะนำก๋วยสลากนั้นถวายทานให้พระหรือเณรรูปนั้นไปค่ะ
ต้นสลาก... คือเครื่องถวายทานที่จัดทำเป็นของครอบครัว หรือเป็นหมู่คณะ เช่น กลุ่มแม่บ้าน กล่มหนุ่มสาวในหมู่บ้าน จะตกแต่งมักทำโดยตัดกิ่งมะขามมาประดับด้วยเงินหรือดอกไม้ หรือขนม ต่างๆ แขวนติดตามกิ่งมะขามนั้น ส่วนฐานจะใช้ไม้ทำเป็นสี่เหลี่ยม มีคานสำหรับคนแบกหาม 4 คน เพื่อจะได้ให้คนแบกหามและผู้ร่วม ขบวนคนอื่นๆ ได้แห่แหนบรรเลงด้วยการตีฆ้อง กลอง ฉิ่ง ฉาบเป็นที่สนุกสนาน จำความได้ ...สมัยก่อน นักเลงก็จะทะเลาะชกต่อยกันด้วยพิษ สุรา นั่นเอง
ต้องระวังค่ะ
แต่สมัยนี้ ไม่ทราบว่าจะมีมวยหมู่หรือไม่ ทราบว่าในหม่บ้านจะมีกฎ ระเบียบและบทลงโทษที่ชัดเจน ณ ปัจจุบัน สำหรับตัวเองไม่ได้เที่ยวนานแล้วค่ะ
คิดว่าวันนี้จะพาลูกๆ ไปเที่ยวเพื่อให้ได้รับรู้ถึงประเพณีที่ดีๆนี้สืบไปค่ะ
