งานของผู้เขียน  มีความจำเป็นที่ต้องรวบรวมพิธี ที่ยังคงสืบทอดประเพณีมาถึงปัจจุบัน  ประเพณีอะไรบ้างที่ ในจังหวัดพิษณุโลก  และแล้ว เป็นโอกาสดีผู้เขียนไปเก็บรวบรวมเก็บข้อมูลลงฐานข้อมูลท้องถิ่น จังหวัดพิษณุโลก ในวันนี้ (6 ตุลาคม 2550)  ซึ่งจังหวัดพิษณุโลก มีงาน ตลาดนัด คุณธรรม ภาคเหนือ ในส่วนหนึ่งกิจกรรมในงานนี้ มีการประกอบพิธีบวชต้นไม้ ต้นไม้ที่มีอายุยาวนาน หลายปี มาแล้ว ณ สวนชมน่าน รายเรียงเรียบ ริมฝั่งน้ำน่าน ตลอดเส้นทาง  จำนวน 13 ต้น  ด้วยกัน  โดย ท่านรองเจ้าคณะจังหวัด  ประธานในพิธี พระสุทิน สมังคโร จากวังปลาเทโพ  วัดวังมะสระ อ.พรหมพิราม จ.พิษณุโลก เจ้าพิธี  ท่านศิริ  ทิวะพันธ์  คุณเปรม ชมพูนุท นายกเทศมนตรี  ร่วมงาน

 

ภาพพิธีบวชต้นไม้  จังหวัดพิษณุโลก

 

จากมีการบันทึกและการศึกษาค้นคว้า ของผู้เขียน ในด้านกุศโลบาย ในการักษาป่าของชาวบ้าน ความเชื่อว่าป่าเขาล้วนแต่มีผีปกปักรักษา มิให้ใครมารุกล้ำทำลาย พิธีกรรมที่หลากหลาย อาทิ การเลี้ยงผีขุนน้ำ ผีเจ้าป่าเจ้าเขา ปลูกฝังให้คนต้นน้ำไห้มีจิตใจรักษาป่าและน้ำของเขาไว้ พิธีการบวชต้นไม้ หรือบวชป่าก็เป็นเช่นเดียวกัน

พิธีบวชต้นไม้ มีวิธีคิดและวิธีการปฏิบัติคล้ายคลึงกับ พิธีสืบชะตาแม่น้ำ หรือ คน ด้วยการต่ออายุให้เจริญยั่งยืนสืบไปตามคติความเชื่อ  ส่วนที่มาของการ บวชป่า มาจากวิธีการห่มจีวรให้กับต้นไม้เช่นเดียวกับการบวชพระ ส่งผลให้สถานภาพของคนและต้นไม้เปลี่ยนไป นับเป็นการนำความเชื่อทางศาสนามาประยุกต์ใช้ในการดูแลรักษาป่าต้นน้ำ

ขั้นตอนและวิธีการบวชต้นไม้  นิยมทำกันเหมือนงานบุญทั่วไป โดยเจ้าพิธีจะใช้สายสิญจน์ล้อมอาณาบริเวณที่จะบวชต้นไม้ แล้วนิมนต์พระสงฆ์มาสวดมนต์ เพื่อเป็นสิริมงคลต่อชาวบ้านและต้นไม้ที่จะทำพิธี

เจ้าพิธีจะจึงนำจีวรมีเตรียมไว้ไปห่มให้กับต้นไม้ เป็นอันเสร็จพิธี

การบวชให้ต้นไม้ใดบ้าง ก็ขึ้นอยู่กับความเชื่อและเจตนาของชุมชนเอง บวชได้ตั้งแต่ต้นไม้ขนาดเล็ก กลาง ใหญ่ แต่ส่วนมากจะเน้นต้นไม้ที่ขนาดใหญ่ มีความสำคัญต่อการดำรงชีพของสิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศ สิ่งแวดล้อม แม้กระทั่งต้นไม้ในป่าที่ผ่านการรุกทำลาย เพราะจะสามารถฟื้นคืนสภาพเป็นป่าสมบูรณ์ได้ในเวลาเพียงไม่กี่ปี ถ้าไม่ถูกรบกวนอีก

           ชาวบ้านเชื่อว่า ผืนป่าที่ผ่านพิธีบวช เป็นเสมือนดินแดนอันศักดิ์สิทธิ์ ไม่ว่าผู้ใดก็ไม่อาจเข้าไปทำลายได้ ทำให้ต้นไม้มีโอกาสคืนความชุ่มชื้นแก่แผ่นดินได้เต็มที่ และสายน้ำลำธารที่เกิดจากป่าต้นน้ำดังกล่าว ก็จะฟื้นคืนชีวิตอีกครั้งหนึ่ง

        การบวชป่า ให้ชุมชนที่ร่วมมือกันรักษาความอุดมสมบูรณ์ของป่าธรรมชาติไว้ให้กับลูกหลาน เป็นการเรียกร้องสิทธิ์ของชุมชน  ในการดูแลรักษาป่าและแหล่งต้นน้ำลำธารเองด้วย  พิธีบวชป่าจึงเป็นความปรารถนาที่ดี  ส่งต่อไปสู่คนรุ่นหลัง ท่ามกลางตอไม้นับพันนับหมื่นในอดีตผืนป่าของเมืองไทย เพื่อเป็นป่าที่สมบรูณ์ในอนาคตต่อไป  

          ดังพระราชดำรัส   “...การปลูกป่าสำคัญที่ปล่อยให้เขาขึ้นเองได้ อย่าไปตอแยกับต้นไม้ อย่าไปรังแกต้นไม้ เพียงแต่คุ้มครองเขาหน่อย ขออย่าไปรังแกเท่านั้นเอง ไม่ต้องทำอะไรมาก...” (พระราชดำรัส พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เกี่ยวกับแนวทางการฟื้นฟูป่าธรรมชาติ เมื่อวันที่ ๕ ธันวาคม ๒๕๓๗)  (หนังสือรวมพระราชดำรัส )

และก็มีปริศนา ทาย ผู้อ่าน  ท่านใดทายถูก จะพาไปเลี้ยง 1 อิ่ม ค่ะ ทำมาจากกะลามะพร้าว  แล้ว เค้านำไปใช้ทำอะไร  และมีวิธีการใช้อย่างไร ( เก็บตกมาจากเดินชมงาน ตลาดนัดคุณธรรม )       ติ้กต๊อก ๆๆๆๆๆๆๆ