ภาวะผู้ให้บริการดูแลสิ่งแวดล้อม

ทุกคนคงเคยได้ยินคำว่า  “สจ๊วตการบินไทย”  ซึ่งคำว่า  “สจ๊วต”  มาจากคำภาษาอังกฤษว่า  “Steward”  แปลว่า  ผู้ให้บริการอาหารและเครื่องดื่มบนเครื่องบิน  และเป็นผู้ชาย  แต่ถ้าเป็นผู้หญิง  เรียกว่า  “สจ๊วตเดซ”  (Stewardess)  ถ้าอ่านให้ถูกเสียงตามภาษาอังกฤษจริงๆ  ต้องอ่าน  “Steward”  ว่า  “สตู๊อาร์ด”  และ  “Stewardess”  ว่า  “สตู๊อาร์เดซ” 

อย่างไรก็ตาม  เมื่อมาดูคำ  “Stewardship”  ซึ่งทำให้เป็นคำนาม  เช่นคำ  “Friendship” 

แปลว่า  มิตรภาพ  (ภาวะความเป็นมิตร)  และ  “Leadership”  แปลว่า  “ภาวะผู้นำ”  เป็นต้น  ดังนั้น  ผู้เขียนจึงแปลคำ  “Stewardship”  ว่า  “ภาวะผู้ให้บริการดูแล”  และ  คำ  “Environmental  Stewardship”  ว่า  “ภาวะผู้ให้บริการดูแลสิ่งแวดล้อม”  คำนี้จะเป็นคำสำคัญในสาขาวิชา

สิ่งแวดล้อมศึกษาในอนาคต  และอาจเป็นรายวิชา  หรือ  กลุ่มรายวิชาในศาสตร์สาขานี้ต่อไปของประเทศของเรา  เพราะในต่างประเทศเริ่มมีเปิดสอนและทำการวิจัยในระดับปริญญาเอกกันแล้ว

ที่มาของคำ

ภาวะผู้ให้บริการดูแล  (Stewardship)  เป็นความรับผิดชอบส่วนบุคคลในการดูแลทรัพย์สมบัติหรือกิจกรรมทางการเงินของผู้อื่น  ตามประวัติการเป็นผู้บริการดูแลนี้เป็นความรับผิดชอบ

ที่มอบให้ผู้รับใช้ในครัวเรือน  (คนใช้หรือคนรับใช้)  ทำอาหารและเครื่องดื่มไปยังห้องรับประทานอาหารในปราสาทราชวังของเจ้านาย  หรือผู้มีข้าทาสบริวาร 

ต่อมาคำว่า  ภาวะผู้ให้บริการดูแลได้กลายเป็นความรับผิดชอบในการดูแลความต้องการ

ในบ้าน  (อาหารการกิน)  ของผู้โดยสารต่างๆ  บนเรือเดินทะเล  บนรถไฟ  และบนเครื่องบิน  หรือการให้บริการแก่ผู้มารับประทานอาหารตามภัตตาคารต่างๆ  เรามักได้ยินคำว่า  “สจ๊วต”  เป็นคำเรียกชื่อผู้ให้บริการอาหารและเครื่องดื่มบนเครื่องบิน  และดูแลความต้องการด้านอื่นๆ  ของ

ผู้โดยสารบนเครื่องบินในแต่ละเที่ยวบิน  แต่ในรถไฟ  หรือเรือเดินทะเล  คนมักไม่เรียกว่า  “สจ๊วต”  อาจเป็นเพราะไม่พบเห็นบ่อยก็เป็นได้

อย่างไรก็ดี  คำ  “Stewardship”  หรือ  “ภาวะการให้บริการดูแล”  ยังคงใช้ในความหมายเฉพาะต่อไปอีกบนเครื่องบิน  หรือบนรถไฟ  และบนเรือเดินทะเล  ในความหมายของคำภาษาอังกฤษนี้  นอกจากนี้ยังนำมาใช้ในความหมายที่เป็นทั่วไปมากขึ้น  เพื่อหมายถึง  ความรับผิดชอบในการบริการดูแลหรือรับใช้ในสิ่งอื่นที่ตนเองไม่เป็นเจ้าของ  เช่น  ด้านสิ่งแวดล้อม  ด้านสินค้า  ด้านกรรมสิทธิ์ที่ดิน  ด้านหน่วยงานและองค์การ  และด้านเครือข่ายของภาวะการให้บริการดูแล  เช่น  เครือข่ายของภาวะการให้บริการดูแลของประเทศแคนาดา  เป็นต้น

ภาวะการให้บริการดูแลสิ่งแวดล้อม

ภาวะการให้บริการดูแลสิ่งแวดล้อม  (Environmental  Stewardship)  หมายถึง  ความรับ

ผิดชอบในการดูแลทรัพยากรธรรมชาติ  เพื่อรับประกันว่าทรัพยากรธรรมชาติมีการจัดการอย่างยั่งยืนสำหรับชุมชนรุ่นอายุปัจจุบันและอนาคตต่อไป

ภาวะการให้บริการดูแลสิ่งแวดล้อม  ประกอบด้วย  การนำกลับมาใช้ใหม่  (Recycling)  การอนุรักษ์  (Conservation)  การทำให้เกิดขึ้นใหม่  (Regeneration)  และการให้คงสภาพเดิม  (Restoration)

ภาวะผู้ให้บริการดูแลสิ่งแวดล้อม  เป็นจริยธรรมอย่างหนึ่ง  ซึ่งพลเมืองของประเทศ  หรือประชาชนในชุมชนต้องมีส่วนในการจัดการดูแลและรับผิดชอบเกี่ยวกับ  อากาศ  ที่ดิน(ดิน)  น้ำ  และความหลากหลายทางชีวภาพกันอย่างเต็มที่  เพื่อให้ระบบนิเวศมีความสมบูรณ์สำหรับชุมชนส่วนอายุปัจจุบันและอนาคต

ภาวะผู้ให้บริการดูแลสิ่งแวดล้อมเป็นจริยธรรมซึ่งครอบคลุมการวางแผนและการจัดการทรัพยากรสิ่งแวดล้อมโดยความร่วมมือกับองค์กร  ชุมชน  และทุกฝ่ายเพื่อช่วยกันดำเนินการ

ป้องกันการสูญเสียถิ่นที่อยู่ของสิ่งมีชีวิตต่างๆ  และอำนวยความสะดวกในการทำให้คงสภาพเดิม  เพื่อให้เกิดความยั่งยืนในระยะยาวต่อไป

ดังนั้น  จึงเห็นได้ว่า  ภาวะผู้ให้บริการดูแลสิ่งแวดล้อมเป็นรายวิชาหรือแขนงวิชาที่สำคัญในสาขาวิชาสิ่งแวดล้อมศึกษา  หรือสาขาสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์  ไม่แพ้รายวิชาภาวะ

ผู้นำในสาขาการบริหารและการจัดการโดยทั่วไป

โดย  รศ.ดร.สุนทร  โคตรบรรเทาบรรณาธิกร  จิรศักดิ์  ประทุมรัตน์