การบริหารกิจการการให้บริการ

                คำว่า  การให้บริการ  มาจาก  คำภาษาอังกฤษว่า  “hospitality”  ซึ่งแปลตามตัวหนังสือว่า  หมายถึง  การต้อนรับ  การให้ความอบอุ่น  การดูแลรักษา  การรับรองผู้มาเยือน  เช่น  การต้อนรับผู้มาพักโรงแรม  การให้บริการดูแลผู้มารับประทานอาหารที่ภัตตาคาร  และการพานักท่องเที่ยวไปยังแหล่งท่องเที่ยวต่างๆ กิจการเช่นนี้ถือเป็นการให้บริการ  เพื่อให้เกิดความพึงพอใจและความประทับใจของผู้รับ  กิจกรรมที่ให้กับลูกค้าเช่นนี้  รวมเรียกว่า  การให้บริการ  ซึ่งภาษาอังกฤษใช้ว่า  “Hospitality”เดี๋ยวนี้การให้บริการ  นับว่าเป็นศาสตร์สาขาหนึ่ง  ซึ่งต้องมีการบริหารจัดการให้ดี  จึงเกิดเป็นศาสตร์สาขาการบริหารกิจการการให้บริการ  (Hospitality  Management)  ขึ้น  ปัจจุบันมีมหาวิทยาลัยในต่างประเทศ  โดยเฉพาะสหรัฐอเมริการ  และ  คานาดา  มีการเปิดสอนสาขาวิชานี้กันแล้ว  <h1 style="margin: 0cm 0cm 0pt">สาขาวิชาการบริหารกิจการการให้บริการ</h1>                สาขาวิชาการบริหารกิจการการให้บริการ  (Hospitality  Management)  เป็นสาขาวิชาที่ว่าด้วย  การทำธุรกิจโรงแรม  การทำธุรกิจภัตตาคาร  และการทำธุรกิจการเดินทางและการท่องเที่ยว                มหาวิทยาลัยหลายแห่ง  เปิดสอนทั้งในระดับปริญญาตรี  โท  และเอก  บางมหาวิทยาลัย  เรียกชื่อสาขาวิชาว่า  การบริหารกิจการการให้บริการ  (Hospitality  Management)  แต่บางมหาวิทยาลัย  อาจเน้นเจาะจงลงไปเป็น  การบริหารกิจการให้บริการและการท่องเที่ยว  (Hospitality  and  Tourism  Management  หรือ  HTM)  เป็นต้น                วิชาสาขาการบริหารกิจการการให้บริการ  เป็นสาขาที่เน้นสำหรับบัณฑิตที่สำเร็จออกไปทำงานด้านอุตสาหกรรม  กิจการการให้บริการ  (Hospitality  Industry)  เช่น  โรงแรม  บ้านพักตากอากาศ  (Resorts)  บ่อนการพนัน  (Casinos)  และภัตตาคาร  (Restanrants)  เป็นต้น                รายวิชาบังคับในสาขาการบริหารกิจการการให้บริการ                                กลุ่มวิชาบังคับในสาขาการบริหารกิจการการให้บริการประกอบด้วยกลุ่มวิชา  ดังต่อไปนี้                                1. การจัดการและประกอบธุรกิจอาหาร  (Food  Management  and  Operations)  ตัวอย่างรายวิชา  เช่น-          วิทยาศาสตร์อาหาร  (Food  Science)-          การเลือกและการเตรียมอาหาร  (Food  selection  and  Preparation)-          การประกอบอาหารและเครื่องดื่ม  (Food  and  Beverage  Operations)2. การประกอบธุรกิจที่พัก  (Lodging  Orations)  ตัวอย่างรายวิชา  เช่น-          การประกอบธุรกิจโรงแรม  (Hotel  Operations)-          การจัดการบ้านพักตากอากาศ  (Resort  Management)-          การบริหารการเงินและการควบคุมค่าใช้จ่ายสำหรับอุตสาหกรรม   กิจการการให้บริการ  (Financial  Management  and  Cost  Control  for  Hospitality  Industry)3. การท่องเที่ยวสากล  (Global  Tourism)  ตัวอย่างรายวิชา  เช่น-          การจัดการการเดินทางและการท่องเที่ยว  (Travel  and  Tourism  Management)-          การวิเคราะห์การท่องเที่ยว  (Tourism  Analysis)-          กิจการให้บริการและวิธีการวิจัย  (Hospitality  and  Research  Methods)4.  การท่องเที่ยวแบบยั่งยืน  (Sustainable  Tourism)  ตัวอย่างรายวิชา  เช่น-          การจัดการเส้นทางท่องเที่ยวธรรมชาติ  (Natural  Destination  Management)-          การท่องเที่ยวสีเขียวและการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ  (Green  Tourism  and  Ecotourism)-          วิธีการท่องเที่ยวทางเลือกและแบบเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมมากขึ้นของการทำงานในอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวโดยรวม  (Alternative  and  More  Environmentally  Friendly  Ways  of  Working  within  the  whole  Tourism  Industry)5.  การจัดการแหล่งดึงดูดนักท่องเที่ยว  (Tourist  Attractions)  ตัวอย่างรายวิชา  เช่น-          แหล่งดึงดูดนักท่องเที่ยวมรดก  (Heritage  Attractions)-          แหล่งดึงดูดนักท่องเที่ยวศิลปะและวัฒนาธรรม  (Arts  and  Cultural  Attractions)-          แหล่งดึงดูดนักท่องเที่ยวอุตสาหกรรม  (Industrial Attractions)-          แหล่งดึงดูดนักท่องเที่ยวในเมือง  (City-Based Attractions)-          แหล่งดึงดูดนักท่องเที่ยวการขายปลีก  (Retai Attractions)-          แหล่งดึงดูดนักท่องเที่ยวธรรมชาติ  (Natural Attractions)6.  การจัดการแหล่งบันเทิง  (Entertainment  Management)  ตัวอย่างรายวิชา  เช่น-          การจัดการวนอุทยาน  (Theme  Park  Management)-          การจัดการโรงละคร  (Theatre  Management)-          การจัดการโรงภาพยนตร์  (Cinema  Management)-          การดนตรี  (Musicology)-          การแสดงดนตรีและเทศกาลดนตรี  (Life  Music  and  Music  Festival)7.       การจัดการเหตุการณ์สำคัญ  (Event  Management)  ตัวอย่างรายวิชา  เช่น-          การลดราคากิจกรรมให้บริการ  (Hospitality  Sales)-          การจัดเลี้ยง  (Catering  Management)-          การจัดการการตลาดกิจกรรมการให้บริการ  (Hospitality  Marketiry Management)บริษัทธุรกิจขนาดใหญ่และหลายแห่ง  เช่น  โรงแรมมาร์ริออต  (Marriott  Hotel)  โรงแรมไฮแอท  (Hyatt  Hotel)  โรงแรมวีนแดม  (Wyndham  Hotel)  และโรงแรมฮิลตัน  (Hilton Hotel)  มีโครงการฝึกอบรมปฏิบัติการภาคฤดูร้อน  สำหรับนักศึกษาที่เรียนสาขาการบริการกิจการให้บริการและการท่องเที่ยว  เพื่อช่วยให้นักศึกษามีประสบการณ์ทำงานที่มีคุณค่ายิ่งเมื่อไม่นานมานี้ในประเทศไทยมีมหาวิทยาลัยหลายแห่งเปิดสอน  สาขาการท่องเที่ยว  หรือสาขาการโรงแรมและการท่องเที่ยว  และการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์  อย่างไรก็ดี  ยังไม่ปรากฏว่ามีมหาวิทยาลัยใดเปิดหลากหลายสาขา  และครบวงจรเหมือนที่กล่าวถึงในบทความนี้  ผู้เขียนอยากให้มหาวิทยาลัยได้เปิดสอนสาขานี้โดยเร็ว  อาจทำให้ประเทศไทยเป็นแหล่งดึงดูดนักท่องเที่ยวได้อย่างมากที่เดียวเมื่อวันแม่แห่งชาติที่ผ่านมา  ผู้เขียนได้ไปเที่ยวพร้อมครอบครัวที่บึงฉวากและวนอุทยานเฉลิมพระเกียรติฯ  อำเภอเดิมบางนางบวช  จังหวัดสุพรรณบุรี  ได้มีประสบการณ์การให้บริการที่ไม่ประทับใจของร้านอาหารแห่งหนึ่ง  วันนั้นร้านอาหารเต็มไปด้วยลูกค้าที่รอรับประทานอาหารกลางวัน  ปรากฏว่าโต๊ะด้านซ้ายมือและขวามือคนนั่งเต็มและรอรับประทานอาหารอยู่ก่อนแล้ว  คณะของผู้เขียนไปนั่งโต๊ะระหว่างกลางพอดี  นั่งรอสักครู่ยังไม่มีผู้ให้บริการมาถาม  รอไปอีกครู่ใหญ่  สมาชิกที่นั่งอยู่โต๊ะข้างซ้ายลุกขึ้นเดินออกไป  ส่วนโต๊ะขวามีเสียงบ่นเป็นครั้งคราวว่า  “สั่งนานแล้วยังไม่ได้เลย”  สี่ห้าครั้ง                สักเดี๋ยวมีเด็กมาถามว่าจะดื่มอะไร  เมื่อกลับไปนำแก้วน้ำ  จาน  และกระติกน้ำแข็งมาครบคน  จึงถามว่าจะสั่งอาหารอะไร  พวกเราสั่งอาหารไป  3-4 อย่าง  สักครู่ได้มาหนึ่งอย่างทันที  เพราะเป็นอาหารที่ทำไว้ล่วงหน้าแล้ว  คือ  ปลาช่อนเผา  และข้าวหนึ่งโถ  ซึ่งได้ก่อนโต๊ะขวามือที่มานั่งอยู่ก่อนแล้ว                เสียงบ่นจากโต๊ะข้างขวาดังขึ้นกว่าเดิม  “สั่งนานแล้วนะ”  ถ้ายังไม่ได้จะลุกกันแล้วนะ……ฯลฯ                  สมาชิกในโต๊ะของผู้เขียน  (มีห้าคน)  รีบรับประทานข้าวกับปลาเผาและน้ำจิ้มกันอย่างอร่อย  จนข้าวหมดจานทุกคน  (เพราะรอมานาน  และเลยเที่ยงมาเกือบชั่วโมง)  อาหารที่สั่งจานอื่นๆ  ยังไม่มาเลย….                เหตุการณ์เช่นนี้  คงไม่เกิดขึ้น  ถ้ามีวิชาสาขาการบริการกิจการการให้บริการ  (Hospitality  Management)  เปิดสอนในมหาวิทยาลัยของไทยอย่างแพร่หลายและมีคุณภาพ  จะได้มีบุคลากรด้านการบริหารกิจการการให้บริการออกไปรับใช้สังคมต่อไป