การจัดการความรู้เพื่อการพัฒนาชุมชน ท้องถิ่น

วัง  อยู่ในจังหวัดลำปาง       อีกแห่งหนึ่งที่จะกล่าวมาที่นี้คือ  เทือกเขาผีปั้นน้ำซึ่งเป็นต้นกำเนิดของแม่น้ำยม  และแม่น้ำร่องช้าง  หรือแม่ร่องช้าง  คำว่า  “ผีปั้นน้ำ”  เป็นชื่อที่ชาวบ้านในท้องถิ่นใช้เรียกบริเวณสันเขาที่ต่ำที่สุด  ซึ่งมีลักษณะเป็นร่องลึกทั้งสองด้านของสันเขา  เมื่อมีฝนตกลงมากระแสน้ำจากยอดเขาก็จะไหลลงสู่ที่ต่ำกว่า  โดยแยกไหลลงทั้งสองฟากของสันเขา  ฟากตะวันออกน้ำไหลลงไปรวมกันเป็นต้นกำเนิดของแม่น้ำยม  ฟากตะวันตกไหลลงไปรวมกันเป็นต้นกำเนิดของแม่น้ำร่องช้าง   จากจุดที่สันเขาได้แบ่งน้ำเป็นสองสายนี้เอง  จึงเรียกว่าผีปันน้ำ  (ปัน  ในภาษาเหนือแปลว่าแบ่ง ) และชื่อนี้ก็เปลี่ยนเป็นทางการ            ระยะทางที่ใกล้ที่สุดคือหมู่บ้านตำบลหนองหล่ม  อำเภอดอกคำใต้  ไปยังเทือกเขานี้ประมาณ  10  กิโลเมตร  ใช้เวลาเดินทางเท้าประมาณ  3  ชั่วโมง  ก็จะถึงต้นกำเนิดของแม่น้ำร่องช้างซึ่งมีลำธารและน้ำจากห้วยหลายสายไหลมารวมกันเช่นห้วยหนานสาน  ห้วยร่องช้างแล่ง  ห้วยไคร้  ห้วยฝาย  ห้วยผาช่อ  ห้วยร่องสัก  ห้วยหนองหล่ม  ฯ  นับจากต้นน้ำมายังทิศตะวันตกมาประมาณ  7  กิโลเมตรจะเป็นบริเวณหน้าผาน้ำตก  “ตาดหลวง” ในฤดูน้ำหลากน้ำจะตกจากหน้าผาสูงสลับซับซ้อนกันเป็น  4 ชั้น  ซึ่งเป็นทัศนียภาพที่สวยงามมาก       จากน้ำตกตาดหลวงมาประมาณ  1  กิโลเมตรจะเป็นบริเวณที่ราบลุ่มซึ่งกรมชลประทานได้จัดอ่างเก็บน้ำร่องช้าง  เก็บน้ำได้ประมาณ  300,000ลูกบาศก์เมตร  พื้นที่ใช้ทางการเกษตรประมาณ  3,500  ไร่  ในเขตตำบลหนองหล่ม  จากนั้นอ่างเก็บน้ำจะไหลผ่านตำบลหนองหล่ม  ตำบลคือเวียง  ตำบลบ้านถ้ำ  ตำบลบุญเกิด  ตำบลดอนศรีชุม  และตำบลสว่างอารมณ์ของ  อำเภอดอกคำใต้  แล้วไหลไปรวมกับแม่น้ำแม่อิงที่กิ่งอำเถอภูกามยาว  รวมระยะทางทั้งหมด  ประมาณ  40  กิโลเมตร