คำขวัญบ้านนารุ่ง โดยอาจารย์ปู่

ตำนานกล่าวขานถึงบ้านนารุ่ง

                          

                            "นารุ่งทุ่งสว่าง           กว้างไกลพิสุทธิ์

                             ดินแดนพุทธศาสน์    โอภาสพระธรรม

                            น้อมนำจิตใจ               แผ่ไกลไพศาล

                            งามตระกาลธัญญา      ชาวประชาร่มเย็น

                            เน้น..เกษตรอินทรีย์      เป็นวิถีชีวิต

                            พิชิตความจน               กมลผ่องใส

                             น้ำใจเกื้อหนุน             พูนสุขคุณธรรม

                                      น้อมนำประชาธิปไตย"

                               โดยอาจารย์ปู่ สมศักดิ์   สมานรักษ์

         นี่คือคำขวัญของชาวบ้านนารุ่งทั้งสี่หมู่บ้านที่ร่วมแรงร่วมใจ รักใคร่กลมเกลียว  สมัครสมานสามัคคีกันด้วยดีเสมอมาโดยแยกออกเป็น 4 หมู่บ้านดังนี้

1. บ้านนารุ่งหมู่ที่ 1

2. บ้านหนองแต้  หมู่ที่2

3. บ้านหนองหว้า  หมู่ที่ 3

4. บ้านนารุ่ง  หมู่ที่ 8

         เมื่อก่อนนั้นบ้านนารุ่งเดิมชื่อบ้านหนองเชียงคาน โดยมีเชียงคานเป็นผู้มาตั้งบ้านเรือนอยู่ริมหนองน้ำจึงตั้งชื่อตามชื่อคน ต่อมาเชียงคานมีลูกหลานมากมายเวลาจะไปหาเชียงคานก็บอกกันว่าจะไปบ้านลุงๆ และหนองน้ำที่อยู่ใกล้ก็เรียกว่า "หนองลุง" ปัจจุบันก็เรียกบ้านหนองลุงหรือ บ้านนารุ่ง สืบมาจนถึงปัจจุบัน

         บ้านนารุ่งเมื่อก่อนนั้นสภาพเป็นที่ราบลุ่มมีป่าไผ่ ขึ้นปนกับป่าละเมาะขึ้นเต็มไปหมดจนดูรกทึบ และมีแหล่งน้ำตามธรรมชาติที่เป็นหนองขนาดใหญ่(ตอนหลังชาวบ้านเรียกว่าหนองลุง)สามารถใช้ดื่มกินได้ตลอดปี  และต่อมาได้มีชาวบ้านกลุ่มหนึ่งได้อพยพมาจากจังหวัดศรีสะเกษ(แถวบ้านเดื่อ  บ้านโซงเลง เขตอำเภออุทุมพรพิสัยในปัจจุบัน) โดยมาตั้งรกรากครั้งแรกอยู่ที่บ้านหนองแต้ หมู่ที่ 2 ในปัจจุบัน อันได้แก่ นายพา สุขดี  นายเนียม  สุขดี  นายดี  ทองขาว  นายด้วง ทองขาว เป็นต้น

        เมื่อก่อนนั้นการคมนาคมไม่สะดวก ต้องอาศัยทางเกวียน หรือไม่ก็ต้องเดินเท้า มีทางเกวียนตัดผ่านจากอำเภอศีขรภูมิ ไปถึงบ้านกระออม ตำบลกระออม อำเภอสำโรงทาบ ถ้าผู้มีอันจะกินหน่อยก็อาศัยม้าเป็นยานพาหนะ  เมื่อก่อนนั้นเส้นทางเกวียนตัดผ่านจากหมู่บ้านนารุ่งยาวประมาณ 6 กิโลเมตรการเดินทางต้องใช้เวลาถึงครึ่งวันจึงจะถึงบ้านระแงง(อำเภอศีขรภูมิในปัจจุบัน) สภาพความเป็นอยู่ของหมู่บ้านนารุ่งเทื่อก่อนนั้นอุดมสมบูรณ์ไปด้วยพืชพันธุ์ธัญญาหาร ชาวบ้านอยู่เย็นเป็นสุขตามอัตตภาพ จะแย่หน่อยก็เมื่อก่อนนั้นไม่มีโรงพยาบาลต้องอาศัยยาสมุนไพรพื้นบ้านเมื่อยามเจ็บป่วยหรือไม่ก็ต้องพึ่งพาไสยศาสตร์หรืออาศัยบารมีหลวงพ่อประจำวัดที่ชาวบ้านเคารพนับถือ

     ผู้ใหญ่บ้านคนแรกของบ้านนารุ่งคือ นายมั่น  วงศ์บุญหรือหลวงตามั่น(ปัจจุบันท่านถึงแก่กรรมแล้ว) และกำนันตำบลตรึมคนแรกคือ นายมาน  บุตรลักษณ์ เป็นคนบ้านนา ต่อมาจะเป็นกำนันหัน กำนันวัง ตามลำดับ

        เดิมทีวัดบ้านนารุ่งอยู่ที่สถานีอนามัย หรือที่ทำการองค์การบริหารส่วนตำบลนารุ่งในปัจจุบัน มีหลวงชื่ออาจารย์ทัด มีพ่อหลับ (หมู่ที่ 8 ) เป็นสามเณร ต่อมาได้เกิดอาเพศคือหลวงพ่อป่วย(อาพาธ)รักษาไม่หาย จึงได้ดูหมอ(หมอดู) ว่าเป็นเพราะเจ้าที่แรงไม่อยากให้เป็นวัดอยู่ที่นี่ จึงได้ย้ายมาอยูในสถานที่ปัจจุบัน แต่กว่าจะได้อยู่ในที่ปัจจุบันได้มีการเสี่ยงทายอยู่ถึงสามครั้งโดยการนำข้าวสารครอบไว้ในกะลา สองครั้งก่อนข้าวสารที่เสี่ยงทายเกิดกระจัดกระจายแสดงว่าเจ้าที่ไม่ให้อยู่จะต้องย้ายเสี่ยงทายไปเรื่อยๆว่ากันว่าที่ตั้งของวัดบ้านนารุ่งในปัจจุบันเมื่อก่อนถ้าโจรขโมยวัวควายถ้าพลัดหลงเข้ามาบริเวณนี้จะหาทางออกไม่ได้จนกว่าจะรุ่งเช้าจึงเป็นที่นับถือของลูกหลานบ้านนารุ่งมาจนถึงปัจจุบันเป็นต้นว่าถ้าหากลูกหลานบ้านนารุ่งจะบวชหรือประเพณีอื่นๆจะต้องมาทำการ "แซนผ่ะจุ๊" หรือเซ่นปู่ตา ถ้าไม่อย่างนั้นอาจจะเจอดี ซึ่งก็มีตัวอย่างให้ดูหลายท่าน (ขออนุญาตปิดเป็นความลับนะครับ)ว่าเป็นบ้าเป็นบอหลายคนซึ่งปัจจุบันมีเนื้อที่ประมาณ 4ไร่

        ด้านการศึกษาเมื่อก่อนนั้นไม่มีโรงเรียนต้องเรียนที่วัด ต่อมาหลวงพ่อก้อน(พระครูโอภาส วรกิจ)และอาจารย์ด้วง แสนเลิศ ได้มาซื้อที่บริจาคสร้างโรงเรียนมีพื้นที่ 6 ไร่ จำนวนเงินประมาณ 2,500 บาทโดยมีชาวบ้านมาร่วมสร้างและมีนายเจ่า - นางวิไล  แซ่ตั้ง จากกรุงเทพฯ ร่วมบริจาคค่าแรงงานก่อสร้างทั้งหมด (มีรูปถ่ายยืนยันที่โรงเรียนนะครับเป็นภาพขาวดำ)

       บ้านนารุ่งขอแยกออกจากตำบลตรึมเมื่อประมาณปี พ.ศ.2518 เพราะเห็นว่าตำบลตรึมมีเขตการปกครองที่กว้างใหญ่ดูแลไม่ทั่วถึงโดยแยกจากบ้านนารุ่ง หมู่ที่ 16 ตำบลตรึม และแยกออกมาเป็นตำบลนารุ่งโดยมีกำนันสิงห์  ใยบัวเป็นกำนันคนแรก และมีหมู่บ้านในสังกัดจำนวน 9 หมู่บ้าน โดยละแวกบ้านนารุ่งมี 4 หมู่ ดังนี้

- บ้านนารุ่ง หมู่ที่ 1 มีนายสิงห์ ใยบัว เป็นกำนัน 

- บ้านหนองแต้ หมู่ที่ 2 มีนายพรมา  สามิตร เป็นผู้ใหญ่บ้าน  

- บ้านหนองหว้า หมู่ที่ 3 มีนายสุวรรณ  วิบูลย์อรรถ เป็นผู้ใหญ่บ้าน และบ้านนารุ่ง หมู่ที่ 1 ได้มีการแยกหมู่บ้านออกไปอีก เป็น

- บ้านนารุ่ง หมู่ที่ 8 มีนายผุย  วิบูลย์อรรถ เป็นผู้ใหญ่บ้าน

       ด้านศิลปะวัฒนธรรมประจำท้องถิ่น เดิมทีมีหลายอย่างเช่น รำวง มีนายเมา นายสุข  ทองขาวเป็นหัวหน้า ,ลิเก(ภาษาลาว)  มีนายสุข, แม่ลา ทองขาว,แม่ทัน วิบูลย์อรรถ เป็นหัวหน้า วงมโหรี  มีพ่อเบ้า พ่อเมา หลวงตาวัตร หลวงตาพือ เป็นหัวหน้า คณะหมอลำหมู่ มีนายสุวรรณ วิบูลย์อรรถ (คณะ ส.ว อำนวยศิลป์) และคณะหมอลำกลอน มีแม่สุด  เจือจันทร์ คุณพ่อสอน จันทร์ดำ หลวงตาพา เป็นหัวหน้าวง ปัจจุบันเหลืออยู่แค่วงมโหรี ที่นับวันเริ่มที่จะเสื่อมสลายไปตามกาลเวลาเพราะคนในพื้นทีไม่ได้สืบสาน และก็มีวงดนตรีวงเล็กๆชื่อวงสมถวิล  ร็อคส่วย ที่เป็นลูกหลานรุ่นหลังได้สืบสานอนุรักษ์ไว้

ด้านภูมิปัญญาและผลิตภัณฑ์ดั้งเดิมจนถึงปัจจุบัน ได้แก่ การปลูกหม่อน เลี้ยงไหม สานแห สานตะกร้า ข้อง ไซ เป็นต้น และภูมิปัญญาอีกอย่างคือการบายศรีสูตรขวัญ ซึ่งก็มีผู้สืบสานต่อเช่น พ่อวัน สุขดี พ่อใบ วิบูลย์อรรถ พ่อด้วง แสนเลิศ เป็นต้น

ด้านประเพณีและวัฒนธรรมเก่าแก่ดั้งเดิมเช่น บุญผะเวส เทศน์มหาชาติ บุญบั้งไฟ บุญข้าวจี่ บุญเข้าพรรษาออกพรรษา บุญตักบาตรเทโว เป็นต้น

        หมู่บ้านนารุ่งเป็นหมู่บ้านที่รักสงบ และรักใคร่กลมเกลียว สมัครสมานสามัคคีกันดีมาก(ไม่มีสีอื่นใดเจือปน) มีอะไรก็จะช่วยเหลือซึ่งกันและกันจึงอยากจะเห็นบ้านเมืองเราได้แบบอย่างการสามัคคีกันบ้างแบบนี้ก็คงจะดีไม่น้อย

........................ ที่สุดของที่สุด..........

- ผู้ใหญ่บ้านนารุ่งคนแรก คือ นายมั่น  วงศ์บุญ

- กำนันคนแรกคือ นายสิงห์ ใยบัว

- เจ้าอาวาส องค์แรกคือ อาจารย์ทัด  มีแสง

- ผู้ก่อตั้งโรงเรียนบ้านนารุ่ง คือ หลวงพ่อก้อน (พระครูโอภาส วรกิจ)

- ผู้มีรถจักรยาน คันแรกในหมู่บ้าน คือครูนิทัศน์  ขันถม (คุณพ่อคุณครูดาวเรือง)

-ผู้มีม้าขี่คือ นายเนียม สุขดี นายมั่น  วงศ์บุญ นายจันทร์ ดัชถุยาวัตร นายนิทัศน์ ขันถม

-ผู้มีรถจักรยานยนต์คนแรกคือ คุณครูเลิศ ดัชถุยาวัตร

-ผู้มีรถยนต์คนแรกคือคุณครูเลิศ  ดัชถุยาวัตร (รถมาสด้าคันน้อย)

-ผู้มีรถไถนาเดินตาม คนแรกคือ คุณพ่อสงค์ ทองขาว

-ผู้มีโรงสีข้าวคนแรกคือ คุณครูเลิศ ดัชถุยาวัตร

และทั้งหหมดนี้คือ "ที่สุดของที่สุด" ในหมู่บ้านนารุ่ง ตำบลนารุ่ง อำเภอศีขรภูมิ จังหวัดสุรินทร์

 ที่มาของข้อมูล...อาจารย์ด้วง  แสนเลิศ

ผู้เรียบเรียงข้อมูล...นายสมถวิล  วิบูลย์อรรถ (กูยโมง)