องค์กรที่ทำหน้าที่กำกับดูแลกิจการที่ดีของมหาวิทยาลัย คือ สภามหาวิทยาลัย ส่วนองค์กรที่ทำหน้าที่เดียวกันของบริษัท คือ คณะกรรมการบริษัท
โชคดีที่ขณะนี้ผมเป็นกรรมการอยู่ในทั้ง ๒ sector จึงได้มีโอกาสเรียนรู้ว่าระบบ Corporate Governance ใน ๒ sector แตกต่างกันอย่างไร
ระบบ CG ของบริษัทที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ มีการพัฒนาโดย ๓ องค์กรหลัก คือ
- ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย
- สมาคมบริษัทจดทะเบียน
- IOD (Institute of Directors)
CG ของบริษัทจะดีหรือไม่ดีขึ้นอยู่กับความรู้และวิธีปฏิบัติของบริษัทนั้นเอง แต่องค์กรหลักทั้ง ๓ ข้างบน มีวิธีขับเคลื่อนระบบ CG โดย
๑. จัดทำเกณฑ์สำรวจการกำกับดูแลกิจการของบริษัทจดทะเบียน ซึ่งเวลานี้มี ๕ หมวด ๑๓๒ ข้อ
๒. ดำเนินการสำรวจและให้คะแนนตามเกณฑ์ โดยที่บริษัทที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ทุกบริษัทจะถูกสำรวจและให้คะแนน เป็นหน้าที่ของแต่ละบริษัทที่จะต้องเปิดเผยข้อมูลของตนเพื่อให้ทีมสำรวจให้คะแนนได้ และทีมสำรวจจะรวบรวมข้อมูล สำรวจข้อมูล และให้คะแนน
๓. มีการจัดพิมพ์ CG Report โดยจัดกลุ่มบริษัทเป็น ๖ กลุ่ม คือ กลุ่ม ๕ ดาว ลงไปถึง ๑ ดาว และไม่มีดาวเลย กลุ่มที่ถือว่าคะแนนผ่านคือกลุ่ม ๓ ดาวขึ้นไป
ขอโม้เสียหน่อย ว่าธนาคารไทยพาณิชย์ที่ผมเป็นกรรมการอยู่ มีผลสำรวจของปี ๒๕๔๙ อยู่ในกลุ่ม ๕ ดาว ซึ่งมี ๙ บริษัท จากจำนวนทั้งสิ้น ๔๐๒ บริษัท
ผมมองว่าในภาคธุรกิจเอกชน ส่วนที่เป็นบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ มีกระบวนการยกระดับ CG ของบริษัทอย่างเป็นระบบ
จึงอยากเห็นกลไกที่ขับเคลื่อน CG ในภาคอุดมศึกษาบ้าง เพื่อสร้างคุณภาพและความเข้มแข็งของ CG อันจะนำไปสู่คุณภาพของอุดมศึกษาไทย
วิจารณ์ พานิช
๑๙ ก.ย. ๕๐
