มีโอกาสได้เปรียบเทียบความคิดของตนเองกับกลุ่มย่อยและกลุ่มใหญ่
การคิดวิจารณญาณ เป็นกระบวนการคิดพิจารณาไตร่ตรองอย่างรอบคอบ และประเมินเกี่ยวกับข้อมูล หรือสภาพการณ์ที่ปรากฎโดยใช้ความรู้ ความคิด และประสบการณ์ของตนเองในการสำรวจหลักฐานอย่างรอบคอบ เพื่อนำไปสู่การสรุปอย่างสมเหตุสมผล
วิธีการในการสอนคิดวิจารณญาณ มีขั้นตอน ดังนี้
ขั้นที่ 1 การเสนอปัญหา ประเด็น สถานการณ์ หรือหลักการ เพื่อเป็นสิ่งเร้าให้นักเรียนได้คิด
ขั้นที่ 2 เป็นการจัดกิจกรรมต่าง ๆ เพื่อให้นักเรียนคิด โดยอาศัยสภาพการณ์ต่าง ๆ ในการฝึก ได้แก่
กิจกรรมการคิด การสนับสนุนการฝึกคิด
- บอกตามความจำ อธิบาย นิยม - ครูใช้คำถาม
- รวบรวมข้อมูล ยกตัวอย่าง - ให้เวลาในการคิด
- จำแนกประเภท จัดกลุ่ม - สร้างสถานการณ์ให้เหมาะสม
- การวิเคราะห์ - ใช้เครื่องมือช่วยแนะขั้นตอนการคิด
- ประยุกต์หลักการ ฯลฯ - ร่วมมือกันคิด
ขั้นที่ 3 กระตุ้นให้นักเรียนบอกผลการคิดของตนเอง
ขั้นที่ 4 ให้นักเรียนฝึกการใช้ทักษะการคิด
ขั้นที่ 5 ให้นักเรียนประเมินผลวิธีการคิด กระบวนการคิดอย่างไร
โดยสรุปขั้นตอนในการพัฒนาการคิดวิจารณญาณ ควรเริ่มจาก
1) การระบุหรือทำความเข้าใจเกี่ยวกับประเด็นปัญหา ข้อคำถาม ข้ออ้าง หรือข้อโต้แย้ง ซึ่งจะต้องอาศัยความสามารถในการพิจารณาข้อมูลหรือสถานการณ์ที่ปรากฎ เพื่อกำหนดประเด็นปัญหา ข้อสงสัย และประเด็นหลักที่พิจารณา
2) การรวบรวมข้อมูลที่เกี่ยวกับประเด็นที่พิจารณาจากแหล่งต่าง ๆ ที่มีอยู่ ซึ่งจะต้องอาศัยความสามารถในการรวบรวมข้อมูล เช่น ข้อมูลโดยอาศัยการสังเกตทั้งทางตรงและทางอ้อม รวมทั้งการใช้ข้อมูลจากประสบการณ์เดิม
3) การพิจารณาความน่าเชื่อถือของข้อมูลและการระบุความพอเพียงของข้อมูล โดยอาศัยการจากการพิจารณาความน่าเชื่อถือของแหล่งข้อมูล การประเมินความถูกต้องของข้อมูล และการพิจารณาความถูกต้องของข้อมูลในเชิงปริมาณและคุณภาพ ตามประเด็นที่พิจารณา
4) การระบุลักษณะของข้อมูล โดยอาศัยความสามารถในการพิจารณาความแตกต่างของข้อมูล การตีความข้อมูล การสังเคราะห์ เพื่อใช้เป็นแนวทางในการพิจารณาตั้งสมมติฐาน
5) การตั้งสมมติฐาน เพื่อการกำหนดขอบเขต แนวทางการพิจารณาข้อมสรุปที่อาจเป็นไปได้ของคำถาม ประเด็นปัญหา หรือข้อโต้แย้ง
6) การลงข้อสรุป โดยอาศัยความสามารถในการใช้เหตุผลทั้งแบบอุปนับและนิรนัย
7) การประเมินข้อสรุป เป็นการประเมินความสมเหตุสมผลของข้อสรุป โดยอาศัยความสามารถในการวิเคราะห์และการประเมิน
เข้ามาอ่าน ได้ความรู้เพื่อทำการบ้านส่งอาจารย์ ขอบคุณมากนะคะ กำลังเรียนปริญญาโท สาขาหลักสูตรและการสอนคะ