สอนโดยไม่สอน วิธีการแบบเต๋า

beyondKM
...อ่านแล้วชวนให้สะท้อนอะไรๆ หลายๆ อย่างที่กำลังเกิดขึ้นในสังคมไทยและในชีวิตของเรา...

        ช่วงนี้ผมกำลังแปลหนังสือของ osho เรื่องเต๋า จึงเป็นโอกาสที่ได้นำหนังสือเก่าเกี่ยวกับเต๋าที่เคยอ่านมาหลายสิบปีแล้วกลับมาอ่านใหม่ ที่เป็นหนังสือในดวงใจผมก็ได้แก่ (1) วิถีแห่งเต๋า: คัมภีร์เต๋าเต็กเก็งของปราชญ์เหลาจื๊อ ที่แปลโดยพจนา จันทรสันติ (2) “มนุษย์ที่แท้: มรรควีของจางจื๊อ ที่แปลโดยท่านอาจารย์สุลักษณ์ ศิวรักษ์ และมีบางเล่มที่ไม่เคยอ่านแต่เพิ่งได้รับหยิบยืมมาจากกัลยาณมิตร อาทิ เช่น   (3) “คัมภีร์เต๋าของเลี่ยจื่อ และ (4) “วิถีแห่งเต๋าของจวงจื่อ ซึ่งสองเล่มหลังนี้แปลโดยอาจารย์ปกรณ์ ลิมปนุสรณ์

            เอกลักษณ์ของการสอนแบบเต๋า ก็คือการ สอนโดยไม่สอน เป็นการใช้เรื่องเล่า หรือนิทานคติแทน เพื่อให้ทุกท่านเห็นภาพ ผมจะขอยกเรื่องเล่าเรื่อง นกประหลาด ให้ฟังดังนี้...

          จวงจื่อไปเที่ยวเล่นในสวนผลไม้ที่เตียวหลิง แลเห็นนกประหลาดตัวหนึ่งบินมาแต่ทางใต้ ปีกของนกตัวนี้กว้างถึง 7 ฟุต และมีดวงตาโตเส้นผ่าศูนย์กลางกว่า 1 นิ้ว นกนี้บินเฉียดหน้าผากของจวงจื่อไป แล้วโผไปเกาะอยู่บนต้นสาลี่ จวงจื่อจึงเปรยว่า

       นี่คือนกประหลาดชนิดใดหนอ จึงมีปีกสยายได้กว้างใหญ่ แต่ไม่สามารถบินไปได้ไกล มีดวงตาอันใหญ่โต แต่มิใช้สายตาระวังภัยให้ถ้วนถี่

       ว่าเช่นนั้นแล้ว ก็รวบชายผ้า สาวเท้าเข้าไปใกล้ แล้วหยิบเอาหน้าไม้ออกมาเล็ง แต่ในฉับพลันนั้น ก็มองเห็นจั๊กจั่นตัวหนึ่งซึ่งเมื่อได้ร่มเงาอันงามจากปีกนก ก็ลืมตัว ปรากฏร่างออกมาให้เป็นที่เด่นชัด ตั๊กแตนตัวหนึ่งซึ่งแฝงเงาอยู่ก็ถลาออกมาจับจั๊กจั่นนั้น อารามดีใจที่ได้เหยื่อจึงลืมตนลืมระวังภัย และในตอนนี้เองที่นกประหลาดตัวนั้นได้จังหวะโฉบเอาตั๊กแตนไปได้ด้วยความสำเริงโดยมิรู้ตัวแม้สักนิดว่า ตนเองก็กำลังอยู่ในห้วงอันตรายจากหน้าไม้ที่เล็งตัวอยู่ จวงจื่อได้เห็นเหตุแจ้งสิ้นดังนี้ ให้รู้สึกสะท้อนใจยิ่งนัก รำพึงขึ้นว่า

       อนิจจา ส่ำสัตว์สังคมกระทำกรรมซึ่งกันและกัน ต่างชนิดต่างก็เป็นเหตุของกันเช่นนี้เองแหละหนา

       คิดแล้วก็โยนหน้าไม้ทิ้ง หันหลังเดินจากมาอย่างรวดเร็ว ในยามนั้นคนเฝ้าสวนผลไม้ก็เหลือบเห็นจวงจื่อเข้า จึงวิ่งไล่ตามร้องกล่าวหาว่ามีผู้คิดขโมยผลไม้ในสวน...

         (จากบท แมกไม้บรรพต คัดมาจากหนังสือ วิถีแห่งเต๋าของจวงจื่อ หน้า 7-8 แปลโดยปกรณ์ ลิมปนุสรณ์)

          ...อ่านแล้วชวนให้สะท้อนอะไรๆ หลายๆ อย่างที่กำลังเกิดขึ้นในสังคมไทยและในชีวิตของเรา...

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน Beyond "KM"

คำสำคัญ (Tags)#เรื่องเล่า#เต๋า#จวงจื่อ#แมกไม้บรรพต

หมายเลขบันทึก: 121921, เขียน: 25 Aug 2007 @ 10:14 (), แก้ไข: 10 Jun 2012 @ 22:56 (), สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ, ความเห็น: 10, อ่าน: คลิก


ความเห็น (10)

สวัสดีค่ะท่าน.. beyondKM

  • ครูอ้อยยินดีมากที่ได้เข้ามาอ่าน  เพราะชอบชื่อเรื่องค่ะ   สอดคล้องกับการสอนของครูอ้อยค่ะ...เรียนปนเล่น..นักเรียนชอบมากๆ
  • แต่พออ่านแล้ว  ก็รู้สึกสะท้อนเรื่องราวในชีวิตได้มากมายนะคะ

ขอบคุณค่ะ  ที่นำเรื่องที่ดีมาให้อ่าน..แปลอีกนะคะ

JJ
เขียนเมื่อ 

กราบเรียนท่าน อาจารย์ ดร.ประพนธ์

 สาธุ สาธุ สติ สติ ครับ

สวัสดีค่ะ อ.ประพนธ์ beyondKM

เป็นเรื่องที่สามารถเขียนได้โดยไม่มีวันจบจริงๆ นะคะ ทำให้เห็นห่วงโซ่ของเรื่องต่างๆ ที่ดูไม่ค่อยจะเกี่ยวข้องกัน และเห็นวงจรอะไรบางอย่างอยู่

น่าสนใจมาก หากเราแยกเรื่องทีละเรื่องออกมา หรือมองในมุมของจั๊กจั่น หรือตั๊กแตน จะมองไม่เห็นเหตุและผลของสิ่งที่เกิดขึ้นเลย เหมือนกับฟ้าบันดาลให้เป็นไปยังไงยังงั้น อยู่ๆ ก็โดนโฉบไปกิน......

จากความเห็นส่วนตัว..เรื่องนี้แสดงให้เห็นว่าสิ่งที่เกิดขึ้นนั้น แม้จะดูไร้เหตุผลปานใด ทุกอย่างมีที่มา มีสาเหตุเสมอ...  ^ ^

ขอบคุณมากค่ะ สำหรับเรื่องดีๆ น่าสนใจแบบนี้

ชอบค่ะ นิทานนี้เตือนสติได้ดีเรื่องความไม่ประมาทด้วยว่าไหมค่ะ

Handy
เขียนเมื่อ 

   ดีกว่าสอนชนิดเทียบกันไม่ได้เลยครับ .. แต่มันต้องอาศัยพลัง ตรึกตามแล้วจะเกิดการเรียนรู้แบบ เนียน แนบแน่นกับจิตใจ ชนิด สอนเท่าไร ก็ไม่มีทางได้ผลเท่าครับ

ได้ข้อคิดค่ะ  บางเรื่องต้องถอยหลังออกมาสักก้าวหนึ่ง  จะเห็นอะไรๆ อีกเยอะ  และต้องทันเวลาหรือเวลาเหมาะสมด้วย  ขอบคุณอาจารย์ค่ะ  จะติดตามตลอดค่ะ

 `Know thyself'

I'm what I'm
IP: xxx.151.232.70
เขียนเมื่อ 

เรื่องเล่าธรรมดาคือปรัชญาของนักปราชญ์ ผู้ฉลาดอ่านฉลาดคิดย่อมมีสิทธิพิชิตปัญหา

มณีรัตน์ ถึงรัตน์
IP: xxx.129.42.142
เขียนเมื่อ 

เพิ่งมีโอกาสได้ไปเยี่ยมเยียนโรงเรียนสัตยาไส ของท่านอาจารย์ ดร.อาจอง ชุมสาย ณ อยุธยา ที่ จ.ลพบุรี ก็มีวิธีการสอนแบบที่อาจารย์ประพนธ์กำลังพูดถึงอยู่พอดีเลยค่ะ  ดีมากเลย และได้ทดลองเลือกนิทานกลับมาเล่าให้นักเรียน ม.6 ฟัง นักเรียนยิ้มและตั้งใจฟังกันใหญ่เลย และก็ได้ข้อคิดกลับไปก่อนไปทานอาหารกลางวันในวันนั้น

สวัสดีค่ะอาจารย์

เรื่องนี้ สอนโดยไม่ต้องสอนดีจริงๆค่ะ

ชอบมากค่ะ