การเปรียบเทียบค่าเฉลี่ย เราจะใช้เมื่อเราต้องการนำตัวแปรที่อยู่ในมาตราอันตรภาคชั้น (Interval scale) ขึ้นไป หรืออีกนัยหนึ่งก็คือ ตัวแปรนั้นต้องเป็นตัวแปรต่อเนื่องที่สามารถนำมาหาค่าเฉลี่ยได้นั่นเอง

     จากบทความก่อนๆ เคยคุยเกี่ยวกับเรื่องของการเลือกใช้สถิติและระดับการวัดของตัวแปรกันไปแล้ว คราวนี้จะขออธิบายเกี่ยวกับการเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยกันบ้างนะคะ การเปรียบเทียบค่าเฉลี่ย เราจะใช้เมื่อเราต้องการนำตัวแปรที่อยู่ในมาตราอันตรภาคชั้น (Interval scale) ขึ้นไป หรืออีกนัยหนึ่งก็คือ ตัวแปรนั้นต้องเป็นตัวแปรต่อเนื่องที่สามารถนำมาหาค่าเฉลี่ยได้นั่นเอง 

 

     การเปรียบเทียบค่าเฉลี่ย ถ้าหากเราต้องการเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยระหว่างสองตัวแปร โดยที่ข้อมูลที่มีอยู่เป็นค่าพารามิเตอร์ (ค่าที่ได้จากประชากร) เราสามารถเปรียบเทียบกันได้เลยค่ะ เนื่องจากว่าเราศึกษาจากประชากร คำตอบที่ได้จึงเป็นคำตอบของประชากร ดังนั้นถ้าต้องการเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยระหว่างสองกลุ่มเราก็สามารถเปรียบเทียบได้เลย ในส่วนของการเลือกสถิติของการเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยประชากรกรณีนี้ยังไม่มีอะไรยากเย็นค่ะ 

      แต่เมื่อใดก็ตาม ที่การทำวิจัยของเราเป็นการวิจัยที่ทำกับกลุ่มตัวอย่าง อันนี้สิคะค่อนข้างยากสำหรับคนที่ไม่ได้เรียนสถิติมาก่อน สำหรับการเลือกสถิติสำหรับการเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยของกลุ่มตัวอย่างเพื่ออ้างอิงไปยังกลุ่มประชากร มีอยู่หลายกรณีด้วยกันค่ะ เอาที่ใช้กันบ่อยๆ กันก่อนนะคะ คือ การใช้สถิติเปรียบเทียบที (t-test) และสถิติทดสอบความแปรปรวนทางเดียว (ANOVA) 

การใช้สถิติเปรียบเทียบที (t-test) แบ่งออกเป็น 3 กลุ่มด้วยกัน คือ

  1. One-sample test คือ การเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยของกลุ่มตัวอย่างกับค่าคงที่ใดๆหรือการนำค่าเฉลี่ยของกลุ่มตัวอย่างมาเปรียบเทียบกับเกณฑ์ เช่น ต้องการทดสอบว่าค่าเฉลี่ยความพึงพอใจของกลุ่มตัวอย่างจะมีค่าเท่ากับ 3.50 หรือไม่
  2. Independent t-test คือ การเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยของกลุ่มตัวอย่างสองกลุ่มที่เป็นอิสระจากกัน เช่น ต้องการทดสอบว่าค่าเฉลี่ยของคะแนนสอบของนักเรียนชายและหญิงจะแตกต่างกันหรือไม่
  3. Paired-sample test คือ การเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยของกลุ่มตัวอย่าง 1 กลุ่ม ที่มีค่าเฉลี่ยให้เปรียบเทียบกัน 2 ค่า พูดกันง่ายๆ เช่น เอาค่าเฉลี่ยของคะแนนสอบก่อนเรียน กับหลังเรียน ของนักเรียนมาเปรียบเทียบกันนั่นเอง

      ส่วนการใช้สถิติทดสอบความแปรปรวนทางเดียว (ANOVA) เราจะใช้เมื่อเราต้องการเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยตั้งแต่ 3 ตัวขึ้นไปค่ะ     

คราวหน้าจะมาอธิบายถึงการวิเคราะห์และการอ่านค่าจากผลการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยโปรแกรมกันบ้างนะคะ