ชีวิตต้องสู้ : <๑> อาจารย์มนูญ ปิยาวรานนท์

อาจารย์มนูญ ปิยาวรานนท์ ปัจจุบันอายุ ๖๓ ปี ได้รับการจ้างพิเศษจากคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร ในตำแหน่งรองคณบดีฝ่ายทั่วไป มีความรู้ความชำนาญด้านการจัดสวนและตกแต่งสถานที่

สมัยเป็นอาจารย์อยู่ภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร สอนวิชาที่เกี่ยวข้องกับ "พฤกษศาสตร์"

อาจารย์มนูญ สมัยเด็กๆ เป็นคนจังหวัดนครนายก เป็นลูกคนสุดท้องของ "แม่สวง"

เนื่องจาก "เตี่ย" ของอาจารย์มนูญ "ถึงแก่กรรม" ตั้งแต่อาจารย์มนูญ ยังเล็กๆ อยู่ ดังนั้นอาจารย์มนูญจึงได้รับอิทธิพลคำสอนมาจากคุณแม่

แม่สวง มักจะสอนให้ลูกเป็นคนดี มีศีลธรรม โดยจะนำคำสอนดีๆ จาก "โคลงโลกนิต" มาเล่าให้ลูกๆ ฟัง เสมอ

อย่างกลอนบางบท ผมก็ไม่เข้าใจความหมาย อาจารย์มนูญ ยกตัวอย่างให้ฟังดังนี้

"สองคนยลตามช่อง
คนหนึ่งมองเห็นโคลนตม
คนหนึ่งตาแหลมคม
มองเห็นดาวอยู่พราวพราย"

ตามความเข้าใจ ก็หมายความว่า การมองตามช่อง เหมือนกับมุมมองของคน บางคนก็มองเห็นคุณค่าในสิ่งที่ดูเหมือนไม่มีคุณค่า แต่บางคนถูกฝึกมาให้มองเห็นความมีคุณค่าของสิ่งต่างๆ รอบตัว

อาจารย์มนูญ สมัยเด็กๆ เป็นคนใจนักเลง มักมีเรื่องชกต่อยกับเด็กๆ รุ่นราวคราวเดียวกันในตลาด (นครนายก) อยู่เป็นประจำ จนคราวหนึ่ง "แม่" เอือมระอามาก จึงบอกว่า "ถ้าลูกจะต่อยกับใคร ให้นึกถึงแม่"

อาจารย์มนูญ เป็นลูกที่มี "กตัญญู กตเวที" ต่อแม่มาก ภายหลังมาเรียนที่กรุงเทพฯ มีเรื่องจะชกต่อยกับเพื่อนอีก เพื่อนท้าชก พร้อมกับกล่าวคำว่า "ไอ้หน้าตัว..."

แต่นายมนูญก็นึกถึงคำแม่สอน เอาชนะใจตัวเองได้ ไม่ยอมชกต่อยกับเพื่อน หลังจากนั้นมาก็ใช้ความอุตสาหะ พยายามเรียนจนสำเร็จปริญญาตรี และโท จนกระทั่งได้มาเป็นอาจารย์สอนที่ "วิทยาลัยวิชาการศึกษา พิษณุโลก" ต่อมาเป็น "มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ พิษณุโลก" และต่อมาเป็น "มหาวิทยาลัยนเรศวร"

อาจารย์มนูญ ให้ความสำคัญกับชีวิตครอบครัวมาก เลี้ยงลูก ๒ คน ด้วยตัวเอง และสอนให้ลูกมีภูมิต้านทานต่อสังคมรอบข้าง ทำให้ลูกๆ มีอนาคตการงานที่ดี ส่งเงินทองให้พ่อแม่ใช้ เดือนละหลายสตางค์

ที่เป็นดังนี้เพราะ ผลพวงจากการที่อาจารย์มนูญประพฤติตนให้เป็นตัวอย่างที่ดี ในการเป็น "ลูกที่ดีของแม่" และ "พ่อที่ดีของลูก"

ผู้นำต้องทำตัวให้เป็น "ตัวอย่าง" ไม่ใช่สักแต่ว่าพูด "แต่ไม่ทำให้ดู"