พวกเราคงจะได้ยินได้ฟังเรื่องความเสี่ยงโรคเส้นเลือดดำที่ขาอุดตันจากการเดินทางไกลมาบ้างไม่มากก็น้อย
วันนี้มีข่าวดีเกี่ยวกับวิธีป้องกันจากผู้เชี่ยวชาญองค์การอนามัยโลกครับ...
การเดินทางไกลที่กินเวลานานตั้งแต่ 4 ชั่วโมงขึ้นไป เพิ่มความเสี่ยงโรคเส้นเลือดดำส่วนลึกที่น่อง-ขาอุดตัน (deep vein thrombosis / DVT) เป็น 2 เท่า
ความเสี่ยงดังกล่าวเกิดขึ้นประมาณ 1 ใน 6,000 ครั้งของการเดินทาง ถ้าเปรียบเป็นเครื่องบินจัมโบเจ็ตที่มีคนขึ้นเต็มทุกที่นั่ง (ลำละ 400 คน) 15 ลำจะมีคนเกิดเส้นเลือดดำ 1 คน
ข่าวดีคือ โรคเส้นเลือดดำอุดตันที่ว่านี้ส่วนใหญ่ไม่มีอาการ หรือมีอาการเจ็บน่องเล็กน้อย ทีนี้ข่าวดีมักจะมาคู่กับข่าวร้าย...
ปี 2000 (พ.ศ. 2543) คุณเอมมา คริสทอฟเฟอร์เซนจากสหราชอาณาจักร(หมู่เกาะอังกฤษ) เดินทางไปออกเตรเลีย เกิดโรคเส้นเลือดดำที่ขาอุดตัน
ลิ่มเลือดหลุดลอยไปอุดเส้นเลือดปอด ทำให้เสียชีวิต
กลุ่มคนที่มีความเสี่ยงสูงได้แก่...
- คนที่ตัวสูงมากเกิน 6 ฟุต 4 นิ้ว หรือ 190 เซนติเมตร... คนที่สูงมากมากนั่งเก้าอี้มาตรฐานจะอึดอัด คล้ายกับการให้ผู้ใหญ่ไปนั่งเก้าอี้เด็ก และขยับตัวได้ยากกว่าคนทั่วไป
- คนที่เตี้ย หรือสูงน้อยกว่า 5 ฟุต 4 นิ้ว หรือ 160
เซนติเมตร... คนที่เตี้ยมากๆ นั่งเก้าอี้มาตรฐาน อาจเกิดภาวะ
"เท้าลอย" หรือเท้าแตะพื้นไม่ได้
ทำให้แรงกดต่อด้านหลังข้อพับเข่าเพิ่มขึ้น
- คนที่มีโรคอ้วน
- คนที่กินยาเม็ดคุมกำเนิด ทำให้เลือดแข็งตัวง่ายกว่าคนทั่วไป
มีความเสี่ยงเพิ่มขึ้น 10 เท่า
- คนที่มีภาวะเลือดอุดตันง่ายกว่าปกติ เช่น เป็นมะเร็งบางชนิด(ในบางช่วง) คนไข้ที่มีโรคพันธุกรรมบางอย่าง ฯลฯ
- คนที่เดินทางไกลบ่อย หรือเดินทางนาน 4 ชั่วโมงขึ้นไป
ท่านอาจารย์แคเธอรีน เลอ กาลส์-คามุส รองผู้อำนวยการสำนักโรคที่ไม่ติดต่อและสุขภาพจิต องค์การอนามัยโลกกล่าวว่า
คนทั่วโลกโดยสารเครื่องบินกันปีละประมาณ 2,000 ล้านครั้งต่อปี และที่เดินทางกันทางบกมีมากกว่านั้น
ความเสี่ยงดังกล่าวเกิดขึ้นกับการเดินทางทุกอย่าง ไม่ว่าจะเป็นทางบก ทางเรือ ทางอากาศ ขึ้นเหนือหรือล่องใต้
อาจารย์ศานตี เมนดิส ผู้เชี่ยวชาญองค์การอนามัยโลกแนะนำว่า ถ้าจำเป็นต้องเดินทางไกลควรทำดังต่อไปนี้
- ขยับข้อเท้าขึ้นลงอย่างน้อยทุกชั่วโมง
- ลุกขึ้นจากที่นั่ง 2-3 นาทีทุก 2 ชั่วโมง
- ไม่กินยานอนหลับระหว่างเดินทางไกล
ซึ่งมีส่วนทำให้การเคลื่อนไหวน้อยลง
- ไม่ดื่มเหล้า(เบียร์ ไวน์...) ซึ่งมีส่วนทำให้การเคลื่อนไหวน้อยลง
- ไม่สวมเสื้อผ้าคับ เช่น เข็มขัด ฯลฯ
- พิจารณาใช้ชุดชั้นในที่ไม่มียางรัดด้านล่าง เช่น กางเกงในแบบนักมวย (boxer) แทนกางเกงในแบบมียางรัดต้นขา ฯลฯ
ผู้เขียนขอแนะนำให้ดื่มน้ำให้มากพอก่อนเดินทางไกล 1-2 วัน ตลอดการเดินทาง และดื่มต่อไปหลังเดินทางอีก 1-2 วัน เพื่อป้องกันโรคเส้นเลือดอุดตัน
การกินอาหารที่มีขิง เช่น ไก่ผัดขิง ฯลฯ อาจช่วยลดอาการเมารถได้ นอกจากนั้นการกินสมุนไพรไทยหลายชนิด เช่น พริก กระเทียม ฯลฯ มีส่วนช่วยให้เลือดลมไหลเวียนดีขึ้นได้
ถึงตรงนี้... ขอให้พวกเรามีความสุขกับการเดินทางไกล และเดินทางได้อย่างปลอดภัยครับ
ข่าวประกาศ...
- ผู้เขียนขอปิดส่วนความคิดเห็น และงดตอบปัญหา เพื่อปรับปรุงคำหลัก (key words) บันทึกย้อนหลังไปพลางก่อน
ขอแนะนำ...
- รวมเรื่องสุขภาพ > "ภาวะขาดน้ำ / ดื่มน้ำไม่พอ"
- [ Click - Click ]
- รวมเรื่องสุขภาพ > "สุขภาพเส้นเลือด"
- [ Click - Click ]
- ขอแนะนำบล็อก "บ้านสาระ"
- http://gotoknow.org/blog/talk2u
แหล่งที่มา:
- Many thanks to Reuters & medscape > Laura MacInnis > Thrombosis risks double after 4 hour travel: study > [ Click ] or [ Click ] > June 29, 2007.
- Many thanks to intelihealth > WHO: Air travelers should exercise legs > [ Click ] > June 29, 2007.
- ข้อมูลและการอ้างอิงในบล็อก “บ้านสุขภาพ” มีไว้เพื่อส่งเสริมสุขภาพ และป้องกันโรค ไม่ใช่เพื่อการรักษาโรค
- ท่านที่มีโรคประจำตัวควรปรึกษาหมอที่ดูแลท่านก่อนนำข้อมูลไปใช้
- ขอขอบพระคุณ > อาจารย์เทวินทร์ อุปนันท์ IT โรงพยาบาลค่ายสุรศักดิ์มนตรี
- ขอขอบพระคุณ > อาจารย์ ณรงค์ ม่วงตานี และอาจารย์เทพรัตน์ บุณยะประภูติ IT ศูนย์มะเร็งลำปาง
- นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ > 2 กรกฎาคม 2550 > 9 กรกฎาคม 2550.
