วันที่ ๒๒ มิ.ย. ๕๐ ผมไปประชุม คณะกรรมการบริหาร ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (NECTEC) วาระพิเศษ ที่เรียกว่าการสัมมนาระดมสมอง หรือบางองค์กรเรียกว่าไป retreat ซึ่งก็คือการออกไปหาสถานที่ที่มีบรรยากาศเอื้อต่อการใช้ความคิดสร้างสรรค์ เพื่อช่วยกันมองภาพใหญ่ขององค์กร ผมจึงมีโอกาสดีที่จะได้เรียนรู้ "ชีวิตขององค์กร" เรียนรู้จากกรณีศึกษา องค์กรอายุ 20 ปี มีพนักงาน 650 คน อย่าง NECTEC
หน้าที่หลักของ NECTEC คือสร้างขีดความสามารถของประเทศใน ว&ท ด้านเทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์
ชีวิตขององค์กร ก็เหมือนชีวิตของคน เราต้องหมั่นทบทวนไตร่ตรอง (reflect) ว่าที่ผ่านมาเราทำอะไรได้ผลสำเร็จอย่างยิ่งใหญ่ได้บ้าง ตรงไหนที่เราน่าจะสร้างความสำเร็จได้ แต่ยังไม่ค่อยเกิด เพราะอะไร และมองไปในอนาคต เราน่าจะทำประโยชน์อะไรแก่สังคมได้ ทำอย่างไร อะไรที่เราไม่ควรหลงหรือเผลอไปทำเข้า
ชีวิตคนต้อง socialize คือคบเพื่อน ช่วยเพื่อน อยู่ร่วมกับเพื่อน ชีวิตขององค์กรก็น่าจะเช่นเดียวกัน
คนบางคนเก็บตัว ไม่ค่อยคบเพื่อน องค์กรก็เช่นกัน มักมีบุคลิก introvert คือคิดแบบ invert-looking แต่ก็มีบางองค์กร ที่มีบุคลิก outward-looking ผมทำองค์กรใดก็ตาม ผมจะพยายามทำให้องค์กรมีบุคลิก outward-looking และ forward-looking ให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ และผมจะถามว่าเราจะทำหน้าที่ด้วยตัวเอง หรือจะหนุนให้เพื่อนทำ ในลักษณะที่เรียกว่า ทำงานแบบ networking
วันนี้ผมเสนอในที่ประชุมว่า NECTEC ต้องคิดให้ตก ว่า เรื่องการ "สร้างขีดความสามารถของประเทศใน ว&ท ด้านเทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์" นั้น เป็นการสร้างขีดความสามารถของ NECTEC เองเท่านั้น หรือเป็นการสร้างขีดความสามารถของ "ป่าทั้งป่า" แห่ง ICT ของประเทศ ที่ในป่ามี "ต้นไม้" อยู่แล้ว 100 ต้น และมี NECTEC เป็น "ต้นไม้" ต้นที่ 101
ผมมองว่า NECTEC ต้องทำหน้าที่สร้างขีดความสามารถของประเทศใน ว&ท ด้านเทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์ แบบบำรุง "ป่าทั้งป่า" และทำให้เกิด synergy ระหว่าง "ต้นไม้" แต่ละต้น ให้เกิดพลังเสริมซึ่งกันและกัน และยกระดับ "ป่า" แห่ง ICT ของไทย ไปสู่ new order
โดยแนวความคิดและแนวปฏิบัติเช่นนี้ องค์กรก็จะมี "จิตใหญ่" มีพื้นที่ปฏิบัติการกว้าง และสามารถใช้พลังแห่ง CAS (Complex Adaptive Systems) ในการขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงของ "ขีดความสามารถของประเทศใน ว&ท ด้าน เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์" ได้มากในระดับที่ไม่น่าเชื่อ
วิจารณ์ พานิช
๒๒ มิ.ย. ๕๐
เซอร์ เจมส์ คันทรี่ คลับ สระบุรี
