ทนฺโต เสฏฺโฐ มนุสฺเสสุ

        สิ่งสำคัญที่พวกเราทั้งหลายพากันมองข้ามซึ่งจะว่าไปแล้วก็เป็นส่วนมากเลยที่เดียว ก็คือ หน้าที่ไม่ค่อยมีใครสนใจกันสักเท่าใด ทั้ง ๆ ที่เป็นสิ่งที่มีความสำคัญเอามาก ๆยิ่งกว่าสิ่งใด และดีกว่า เลิศกว่าการไปขอสิ่งศักดิ์เพื่อดลบันดาลเสียอีกเพราะหน้าที่ทำให้เราดำรงชีพอยู่ได้อย่างไม่ทุกข์คนส่วนมากทำงานโดยหวังแต่จะได้เงินเดือนมาก ๆคิดอยู่แต่ว่าเมื่อไรจะสิ้นเดือนเสียที่ จะได้เอาเงินไปกินไปใช้เพื่อสนองความอยากให้สนุกไปเลยน้อยนักที่คิดว่าสิ้นเดือนนี้เราจะทำงานเป็นผลสำเร็จได้ดีขนาดไหนจะได้ดีกว่าเดือนที่แล้วหรือไม่ เรียกว่าทำงานเพื่อหน้าที่เรามีหน้าที่ต้องทำอะไรก็ทำให้ดีที่สุด ให้ถึงที่สุดผลที่ได้คือเงินเดือนจะได้มากได้น้อยเท่าใดไม่ต้องคิด เหตุผลมันเนื่องกันอยู่ถ้าเหตุดีคือทำงานได้เป็นผลที่ดีผลที่ได้ก็ย่อมดีคือผลงานที่ดีหรือแม้กระทั่งค่าตอบแทน       ทำไมทำหน้าที่แล้วจึงดำรงชีพได้อย่างไม่ทุกข์ก็เพราะเราทำหน้าที่เพื่อหน้าที่ ไม่ได้ทำหน้าที่เพื่อเงิน หรือเพื่อประโยชน์อย่างใดอย่างหนึ่งจึงไม่ต้องคลาดหวังถึงผลที่จะได้รับเป็นรางวัลหรือผลตอบแทนอันใด แต่จะทำให้ดีที่สุดเพื่อผลของหน้าที่ที่ดีที่สุดเท่านั้น การคลาดหวังเพื่อจะได้ จะเอา จะเป็นนั้นย่อมมีความดิ้นรนของจิตใจ ทำให้จิตใจ ไม่มีทางจะสงบไปได้จึงขอให้ทำหน้าที่เพื่อหน้าที่ อย่าได้ทำหน้าที่ เพื่อจะได้ เพื่อจะเอา เพื่อจะเป็นเลย       นักเรียนทั้งหลายก็เหมือนกันจ้องแต่จะให้ผลการเรียนดี แต่ไม่ค่อยอ่านหนังสือหรือไม่ค่อยสนใจในการเรียนแต่ก็อยากจะได้ผลการเรียนที่ดี ด้วยการอ้างขอจากสิ่งศักดิ์สิทธิ์ทั้งหลายยกมือท่วมหัวแล้วท่วมหัวอีก ทำอย่างนี้สักเป็นร้อยครั้งพันครั้งก็ไม่มีทางที่สิ่งศักดิ์สิทธิ์เหล่านั้นจะมาช่วยเราได้เข้าใจว่าคนส่วนมากเป็นกันอย่างนี้ อาจจะมีผู้เทียงในใจว่าสิ่งศักดิ์สิทธิ์นั้นช่วยเราได้จริง เช่นขอสิ่งศักดิ์สิทธิ์(คิดกันเอาเอง)ว่าขอให้สอบผ่านวิชานี้ทีเถอะแล้วพอสอบเสร็จถึงวัน ประกาศผลสอบ ผลก็เป็นดังที่ขอจริง ๆแล้วก็ทึกทักเอาเองว่าเป็นเพราะสิ่งศักดิ์สิทธิ์ช่วย อยากจะให้ถามตัวเองว่า ถ้าไม่อ่านหนังสือ ไม่ได้เข้าเรียนเลย จะสามารถสอบวิชานี้ได้ไหมหรือไม่เข้าสอบจะสอบได้ไหม ต่อให้ศักดิ์สิทธิ์อย่างไรก็ช่วย ไม่ได้ทุกที่เป็นผลออกมาล้วนแต่เราทำเองทั้งนั้นอยากจะถามว่ามีสักครั้งหนึ่งไหมที่สิ่งที่ขอนั้นสำเร็จได้โดยที่เราไม่ต้องออกแรงทำเองเลย ฉะนั้นจงภูมิใจและมั่นใจในตัวเองเถอะว่าสามารถทำอะไร ๆเองได้โดยไม่ต้องพึ่งใคร แม้กระทั้งสิ่งที่ เขาว่าศักดิ์สิทธิ์ทั้งหลาย       ถ้าต้องการสิ่งศักดิ์สิทธิ์ก็ขอให้มันศักดิ์สิทธิ์อยู่ในตัวการกระทำของเรานี่แหละอย่าได้ไปศักดิ์สิทธิ์อยู่ที่อื่นเลย แล้วมัน จะได้ผลประที่หน้าภาคภูมิใจยิ่งกว่าการไปขอให้ผู้อื่นช่วยเสียอีกขอให้จำคำว่าหน้าที่นี้ไว้เถอะว่าเป็นของศักดิ์สิทธิ์อย่าง แท้จริงกว่าสิ่งใดหมดคราวนี้ถ้าจะขออะไรก็ขอด้วยการกระทำของตัวเอง แล้วมันจะศักดิ์สิทธิ์อยู่ในตัวเองเราเป็นนักเรียน นักศึกษา ไม่ใช่นักขอ นักอ้อนวอน คอยแต่จะให้ผู้อื่นช่วยอยู่ล่ำไปจะกลายเป็นคนใจเสาะเปราะบาง ไม่มีความหาญกล้า พอที่จะทำอะไร ๆ ได้ด้วยตนเองทำหน้าที่ของตนให้ถูก แล้วจะได้ผลของหน้าที่อย่างคุ้มค่า อย่างภูมิใจและอย่างเข้มแข็ง ด้วย       เราเป็นอะไรก็ขอให้ทำหน้าที่นั้นให้ถูกเป็นครูก็ต้องทำหน้าที่ของครูให้ถูกต้อง แล้วจะได้ผลของหน้าที่ ที่ถูกต้องคือลูกศิษย์ที่ดี ที่ถูกต้อง เป็นคนดีของสังคมและจะส่งผลให้เขาเหล่านั้นคิดแต่จะมอบสิ่งดี ๆ ให้สังคม และชักจูงให้คนอื่น ๆ ดีและถูกต้องตามไปด้วย คิดดูเถอะว่าผลของหน้าที่นั้นดีคุ้มค่ามหาศาลขนาดไหน       ขอแสดงความหวังว่าพวกเราทั้งหลายจะพยายามทำหน้าที่ของตน ๆให้ดีที่สุด เพื่อให้ได้ผลของหน้าที่ ที่ดีที่สุด เลิศที่ สุดให้สมกับที่เกิดมาเป็นมนุษย์ทนฺโต เสฏฺโฐมนุสฺเสสุ
ในหมู่มนุษย์ ผู้ประเสริฐสุดคือผู้ฝึกตนดีแล้ว