พฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพของผู้ป่วยเบาหวาน
พฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพของผู้ป่วยเบาหวานที่มารับบริการที่คลินิกเบาหวาน โรงพยาบาลบ่อไร่ จังหวัดตราด
Health Promoting Behaviors of Diabetic Patients Seeking Care at Diabetic Clinic of Borai Hospital, Trat Province

ยศพล  เหลืองโสมนภา, สค.ม. (สังคมศาสตร์การแพทย์และสาธารณสุข)
                   สิริรัตน์  เหลืองโสมนภา, ป.พย.
                           สุธีรัตน์  อนันต์, พย.ม. (การพยาบาลอนามัยชุมชน)

บทคัดย่อ

     โรคเบาหวานเป็นโรคเรื้อรัง ผู้ป่วยเบาหวานต้องเผชิญความทุกข์ทั้งด้านร่างกาย จิตใจ และสังคม  การมีพฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพที่เหมาะสมจะส่งผลให้ผู้ป่วยสามารถดูแลตนเองและชะลอการเกิดภาวะ  แทรกซ้อน ช่วยให้มีคุณภาพชีวิตดีขึ้นได้ การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพของผู้ป่วยเบาหวานชนิดไม่พึ่งอินซูลินที่มารับบริการที่คลินิกเบาหวาน โรงพยาบาลบ่อไร่ จังหวัดตราด ระหว่างเดือนพฤศจิกายน 2546 ถึงเดือนมีนาคม 2547 จำนวนทั้งสิ้น 161 ราย เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสัมภาษณ์ ประกอบด้วยข้อมูลส่วนบุคคลและพฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการแจกแจงความถี่ การหาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การใช้ Independent t-test, One-way ANOVA และทดสอบความแตกต่างเป็นรายคู่ด้วยวิธี Scheffe              

     ผลการวิจัยพบว่ากลุ่มตัวอย่างมีพฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพโดยรวม ด้านความรับผิดชอบต่อสุขภาพ ด้านโภชนาการ ด้านความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล ด้านการจัดการกับความเครียด และด้านการพัฒนาทางจิตวิญญาณอยู่ในระดับปานกลาง ส่วนในด้านกิจกรรมทางด้านร่างกายพบว่าอยู่ในระดับน้อย กลุ่มตัวอย่างที่มีระดับการศึกษาต่างกันมีพฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 ส่วนกลุ่มตัวอย่างที่มีเพศ อายุ รายได้ของครอบครัว และระยะเวลาที่เป็นโรคต่างกันมีพฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพต่างกันอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ
     ผลการวิจัยครั้งนี้มีข้อเสนอแนะว่าเจ้าหน้าที่ในทีมสุขภาพควรตระหนักในพฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพของผู้ป่วยเบาหวาน เพื่อให้  ผู้ป่วยมีพฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพดีขึ้นโดยเฉพาะเรื่องการมีกิจกรรมทางด้านร่างกาย ทั้งนี้ควรให้ความสนใจเป็นพิเศษในกลุ่มที่ ไม่ได้รับการศึกษา                                                

คำสำคัญ  :  เบาหวาน  พฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพ