เวลาเราพูดถึงสิ่งที่เป็นนามธรรม (นามธรรมเป็นสิ่งได้หรือ?) ก็มักจะเกิดสมมุติฐานว่าพูดถึงเรื่องเดียวกัน แต่ที่จริงแล้วอาจมีรายละเอียดที่แตกต่างกัน บางทีต่างกันจนเป็นคนละเรื่องด้วยซ้ำไป

คำว่าประชาธิปไตยก็เช่นกันครับ

  • ท่านปรีดี พนมยงค์ กล่าวไว้ว่า

                คำว่า  “ประชาธิปไตย”  ประกอบด้วยคำว่า  “ประชา”  หมายถึงหมู่คนคือปวงชน  กับคำว่า  ”อธิปไตย”  หมายถึงความเป็นใหญ่

                คำว่า  “ประชาธิปไตย”  จึงหมายถึง  “ความเป็นใหญ่ของปวงชน”

                ราชบัณฑิตยสถานให้ความหมายของคำว่า  “ประชาธิปไตย”  ไว้ในหนังสือพจนานุกรมของทางราชการว่า  “แบบการปกครองที่ถือมติปวงชนเป็นใหญ่”

                ทั้งนี้พึงเข้าใจว่าการที่ปวงชนจะมีความเป็นใหญ่ในการแสดงมิติได้ก็จำเป็น ที่ชนทุกคนรวมกันเป็นปวงชนนั้นต้องมี    “สิทธิและหน้าที่ของมนุษยชน”  อันเป็นสิทธิและหน้าที่ตามธรรมชาติของทุกคนที่เกิดมาเป็นมนุษย์  คือ  สิทธิเสรีภาพและความเสมอภาคซึ่งมนุษย์จะต้องใช้พร้อมกันกับหน้าที่  มิให้เกิดความเสียหายแก่เพื่อมนุษย์อื่นและหมู่คนอื่นหรือปวงชนเป็นส่วนรวม  ถ้าชนส่วนมากซึ่งเป็น  “สามัญชน”  ถูกตัดสิทธิมนุษยชนโดยให้มีหน้าที่แต่อย่างเดียว  สามัญชนก็มีลักษณะเป็นทาส  หรือข้าไพร่ของชนส่วนน้อยซึ่งมีสิทธิใหญ่ยิ่งหรือ  “อภิสิทธิ์ชน” แบบการปกครองจึงไม่ใช่ประชาธิปไตย  ถ้าสามัญชนมีสิทธิมนุษยชนอย่างเดียว  โดยไม่มีหน้าที่  มนุษยชนแบบการปกครองก็เกินขอบเขตของประชาธิปไตย

  • วิกิพีเดีย ให้ความหมายว่า

    ประชาธิปไตย (democracy) คือแนวคิดที่เชื่อว่าประชาชนมีสิทธิที่จะปกครองตนเอง ซึ่งแตกต่างจากแนวคิดก่อนหน้า ที่เชื่อว่าประชาชนมีชีวิตอยู่เพื่อเสริมสร้างบารมีหรือความมั่งคั่งให้กับกษัตริย์ หรือมีชีวิตตามความต้องการของพระเจ้า การเปลี่ยนกระบวนทัศน์นี้เป็นผลจากยุคแสงสว่าง

  • wikipedia บรรยายไว้ในเบื้องต้นว่า

    Democracy describes a series of related forms of government. With origins in ancient Greece, Rome and south Asia, democracy has generally grown and expanded throughout history. Today, democracy is the predominant form of government in the world. The term democracy is typically used in the context of a political state, the principles are also applicable to other groups and organizations.

    และให้รูปแบบของ democracy ไว้ 7 รูปแบบคือ

    • Representative
    • Direct Democracy
    • Socialist Democracy
    • Anarchist Democracy
    • Sortition
    • Tribal Democracy
    • Concensus Democracy

  • ส่วน Britannica Concise Encyclopedia ก็ว่า

    literally, rule by the people. The term is derived from the Greek demokratia, which was coined from demos (“people”) and kratos (“rule”) in the middle of the 5th century BC to denote the political systems then existing in some Greek city-states, notably Athens.

  • US History Encyclopedia ก็มีนิยามในบริบทของอเมริกันชน

    In the simplest sense, democracy is rule by the ruled. In a democratic political system, government power is legitimized by the consent of the governed. Consent is expressed in a variety of forms, including annual election of government leaders and citizen participation in governing processes. The roots of American democratic culture can be traced to the direct election of many colonial legislatures, as well as the practice of democratic governance in many localities. The American Revolution was animated by the idea that the colonists were defending the principle of democratic self-rule and that the American struggle was analogous to the English Parliament's struggle against the monarchy.

    The formal mechanisms of democracy can vary, however, with direct democracy at one pole and representative democracy at the other. Direct democracy allows for unmediated citizen deliberation and decision making on public matters; representative democracy permits citizens to elect representatives who act on their behalf. American democracy is representative in design and function, yet it is clearly influenced by the ideology of direct democracy.

    In The Federalist Papers, James Madison argued for representative democracy, because of its power to "refine and enlarge" public opinion and to control the intemperate passions of the people, who—if permitted to make government policy directly—would threaten individual rights. A balance between majority rule and individual liberty could be struck if the people's representatives, at a physical and psychological remove from citizens, ruled on their behalf. Representative democracy was best suited for an "extended Republic"—a large nation with a multiplicity of crosscutting interests. If sufficiently removed from the fray of constituent pressure, legislators would be able to discern a good for the nation that transcended the sum total of voter demands.

    While Madison's vision of democracy was ultimately enshrined in the U.S. Constitution, Madison's opponents—the anti-federalists—charged that representative democracy was at too far a remove from citizens. On matters of importance power needed to reside closer to the people, if not exercised by their direct consent. While arguments for representative democracy carried the day, the tension between the two models of democracy is a theme that resonates throughout American political history.

  • สุดท้ายที่ค้นมาคือ Columbia Encyclopedia บอกว่า

    democracy [Gr.,=rule of the people], term originating in ancient Greece to designate a government where the people share in directing the activities of the state, as distinct from governments controlled by a single class, select group, or autocrat. The definition of democracy has been expanded, however, to describe a philosophy that insists on the right and the capacity of a people, acting either directly or through representatives, to control their institutions for their own purposes. Such a philosophy places a high value on the equality of individuals and would free people as far as possible from restraints not self-imposed. It insists that necessary restraints be imposed only by the consent of the majority and that they conform to the principle of equality.

ขนาดกวาดตาผ่านๆ โดยไม่ต้องคิดอะไรมาก ก็ชัดอยู่แล้วครับ ว่าแต่ละแหล่งให้ความหมายที่ไม่เหมือนกัน

แต่ประเด็นคืออย่างนี้ครับ เรื่องแรก ในความแตกต่างเล็กน้อยนี้ หากไม่พูดจากันจนเข้าใจ ในที่สุดก็จะทำให้การรวมกลุ่มรวมพลัง ไม่ยั่งยืนเพราะว่าไม่ได้เป็นเนื้อเดียวกัน รวมกันด้วยผลประโยชน์ชั่วคราว อยู่กันได้ประเดี๋ยวประเดียว พอผลประโยชน์เปลี่ยน ก็เปลี่ยนขั้ว ย้ายบ้านผสมพันธุ์กันยุ่งไปหมด; การแบ่งกันเป็นขั้ว ทำอะไรก็ขาดความต่อเนื่อง เนื่องจากเป็นคนละขั้วก็เลยต้องแตกต่างกัน

ประเด็นที่สองซึ่งสำคัญกว่าคือ นิยามของประชาธิปไตย ไม่ควรจะยาวขนาดงานวิจัย แต่ก็ไม่ควรสั้นเหมือนที่บัญญัติไว้ในพจนานุกรม แล้วควรจะอธิบายคำว่าประชาธิปไตยอย่างไร ที่(เด็ก)ฟังแล้วรู้เรื่อง ปฏิบัติตนอย่างถูกต้อง เป็นหลักให้ตรึกตรองและวินิจฉัยได้ว่าอะไรเป็นรูปแบบ อะไรเป็นเนื่อหา

ช่วยคิดหน่อยซิครับ