ผมคิดว่าประชาธิปไตยน่าจะหมายถึง อิสระ ภายใต้หน้าที่ต่อประโยชน์สุขของส่วนรวมครับ

ในขณะที่ประชากรมีมากขึ้น Direct Democracy แบบกรีกเป็นไปไม่ได้ แล้วเราก็ไปสร้าง Representative Democracy ขึ้นมาแทน ใช้เสียงส่วนใหญ่เป็นตัวตัดสิน; แต่เราก็เห็นมาแล้วว่าบางทีเสียงส่วนใหญ่ ก็ไม่ได้ยืนอยู่บนประโยชน์สุขของส่วนรวมเหมือนกัน (เรื่องไม่ง่ายกับการประชุม)

Representative Democracy สร้าง ชนชั้น Elite ซึ่งในที่สุด ซึ่งเมื่อมีอำนาจมากเข้า ก็ทำเพื่อตัวเองโดยลืมไปว่าถูกเลือกเข้ามาทำหน้าที่อะไร

คำว่าธรรมาธิปไตยในบันทึกนี้ คงจะพอเข้ากันได้กับคำว่าประโยชน์สุขส่วนรวม ประโยชน์สุขจะเกิดได้ด้วยการปฏิบัติเท่านั้น เป็นเรื่องเฉพาะตัว ทำแทนกันไม่ได้ -- ปัจจัตตัง เวทิตัพโพ วิญญูหิ 

ผมเชื่อในอิสระที่จะคิดและทำอย่างแตกต่างออกไปครับ ตราบใดที่อยู่ใต้กติกาที่ตกลงร่วมกัน และเป็นไปเพื่อประโยชน์ของส่วนรวม ปัจเจกชนก็น่าที่จะทำได้ และเป็นหน้าที่ที่จะทำด้วยครับ ไม่ใช่โบ้ยไปให้ตัวแทนที่เลือกไปกระทำการแทนทั้งหมดโดยไม่มีการตรวจสอบ

พูดแรงๆ ก็คือเราเลือกคนรับใช้ครับ ไม่ใช่เลือกนาย