มะเฟือง

มี ลักษณะเป็นทรงพุ่ม มีทั้งลักษณะตั้งตรงและกึ่งเลื้อย มีต้นกำเนิดอยู่ในทวีปเอเชีย เป็นไม้เนื้ออ่อน แกนกลางมีไส้คล้ายฟองน้ำสีแดงอ่อน ลำต้นสีน้ำตาล เปลือกลำต้นไม่เรียบ ใบเป็นใบประกอบรวมกัน แผงคล้ายใบมะยม รูปใบมนรี ปลายใบแหลม ขอบใบเรียบ ก้านใบสั้น ใบย่อยที่ปลายก้านมักใหญ่ ออกดอกเป็นช่อสั้นๆมีสีชมพูอ่อนไปจนถึงเกือบแดง (ถ้าสีของดอกมะเฟืองเป็นสีแดงมากจะเป็นมะเฟืองพันธุ์มาเลเซีย ซึ่งผลจะใหญ่และมีรสชาติดี ส่วนดอกสีขาวมากจะเป็นมะเฟืองเปรี้ยวและรสชาติไม่สู้ดีนัก) ผลอ่อนสีเขียว สุกแล้วมีสีเหลืองใส เป็นผลไม้ที่มีรูปร่างแปลก เวลาหั่นขวางจะเป็นรูปดาวสวยงาม รสชาติอร่อยถูกปาก อุดมไปด้วยวิตามินเอ วิตามินบี 1 วิตามินบี 2 ไนอะซีน คาร์โบไฮเดรต ไขมัน เส้นใย แคลเซียม ฟอสฟอรัส เหล็กและพลังงาน

สำหรับคุณค่าตามสารอาหาร มะเฟืองจะช่วยเสริมสร้างกระดูกและฟันให้แข็งแรง ควบคุมการเต้นของหัวใจให้สม่ำเสมอ ควบคุมกล้ามเนื้อ ช่วยให้เลือดแข็งตัวง่าย กล่อมประสาท ช่วยระงับความฟุ้งซ่าน จึงช่วยให้นอนหลับง่ายขึ้น สำหรับผู้ที่มีปัญหาการนอนหลับประโยชน์ของมะเฟืองนอกจากจะรับประทานสดแล้วยังนำมาทำเป็นน้ำมะเฟืองคั้นได้อีกด้วย ซึ่งตามตำราโบราณกล่าวว่ามีสรรพคุณในการแก้ร้อนใน ดับกระหาย ลดความร้อนภายในร่างกาย ถอนพิษไข้ เป็นยาขับเสมหะ ป้องกันโลหิตจาง โรคเลือดออกตามไรฟัน ช่วยขับปัสสาวะและบรรเทาอาการนิ่วในทางเดินปัสสาวะ

สรรพคุณทางยา

- ใบมะเฟือง นำใบสดๆมาตำ ทำเป็นยารักษาโรคอีสุกอีใสและกลากเกลือ้น นำมาต้มรับประทานเป็นยาถอนพิษไข้

- ผลมะเฟือง นำมาต้มรับประทานเป็นยาแก้บิด อาเจียนเป็นเลือด ขับปัสสาวะ ปวดฟัน นิ่ว และแก้ไขเลือดออกตามไรฟัน

- เปลือกลำต้นมะเฟือง ใช้ทาภายนอก แก้ผดผื่นคันตามเนื้อตัว

- น้ำมะเฟือง นำมาดื่มแก้อาการเมาเหล้า เมารถ แก้ไข้ ท้องร่วง

http://www.postzeed.com/thread-19960-1-1.html 22/11/2551 12.13 น

1. ชื่อ มะเฟือง

2. ชื่ออื่น มะเฟืองเปรี้ยว มะเฟืองส้ม เฟือง สะบือ (เขมร)

3. ชื่อวิทยาศาสตร์ Averrhoa carambola Linn.

4. วงศ์ AVERRHOACEAE

5. ชื่อสามัญ Carambola

6. แหล่งที่พบ พบทั่วไปทุกภาค

7. ประเภทไม้ ไม้ยืนต้น

8. ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ต้น ไม้ยืนต้นขนาดเล็กจนถึงขนาดกลางมีลำต้นเป็นสีน้ำตาลอ่อน เปลือกของลำต้นค่อนข้างขรุขระมีตุ่มเล็กๆ ทั่วไป

ใบ ใบประกอบแบบขนนกออกเรียงกันเป็นคู่ๆ ไปตามแผง แผงหนึ่งมี 7-15 คู่ ลักษณะของใบย่อย เป็นรูปมนรีขอบ

ขนานแกมใบหอก ปลายใบแหลม ริมขอบใบเรียบเกลี้ยง ใบย่อยตรงปลายมักมีขนาดใหญ่กว่าใบตรงโคนแผง

ดอก ดอกออกเป็นช่อสั้นๆ อยู่ตามบริเวณกิ่งและลำต้น ดอกมีสีม่วงอ่อนเป็นดอกขนาดเล็ก

ผล ลักษณะของผลเป็นรูปเฟืองมีกลีบอยู่ 5 กลีบ เมื่อยังอ่อนผลเป็นสีเขียว แต่พอผลสุกหรือแก่เต็มที่ ผลก็เปลี่ยนเป็นสีเหลืองส้ม ผลสดอวบน้ำมีสันโดยรอบผ่าตามขวางเป็นรูปดาว เมล็ดมีสีดำยาวเรียวยาวประมาณ 5 มม.

9. ส่วนที่ใช้บริโภค ผล ยอดอ่อน ใบอ่อน

10. การขยายพันธุ์ เมล็ด การตอนกิ่ง

11. สภาพแวดล้อมที่เหมาะสม เจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนและดินทุกสภาพ ต้องการน้ำและความชื้นในปริมาณปานกลาง

12. ฤดูกาลที่ใช้ประโยชน์ ตลอดปี

13. คุณค่าทางอาหาร ผลมะเฟือง 100 กรัม มีคุณค่า

Cal Moist ure Protein Fat CHO Fibre Ash . Ca P Fe A.I.U B1 B2 Niacin C

Unit % Gm. Gm. Gm. Gm. Gm mg. mg. mg. mg. mg. mg. mg.

ผล 34 92.3 0.4 0.1 7.8 1 - 9 15 0.9 267 0.02 0.17 0.8 28

14. การปรุงอาหาร ผล ใช้ยำเป็นเครื่องปรุงรส รับประทานกับแหนม ใบอ่อนรับประทานกับ ลาบ ก้อย

15. ลักษณะพิเศษ -

16. ข้อควรระวัง มีประจำเดือนห้ามกิน ตกขาว ถ้าตั้งครรภ์กินเข้าไปทำให้แท้ง

17. เอกสารอ้างอิง กองโภชนาการ กรมอนามัย. 2530. ตารางแสดงคุณค่าอาหารไทยในส่วนที่กินได้ 100 กรัม

. 48 หน้า.

วิทย์ เที่ยงบูรณธรรม. 2531. พจนานุกรมสมุนไพรไทย. 880 หน้า.

เต็ม สมิตินันทน์. 2523. ชื่อพรรณไม้แห่งประเทศไทย (ชื่อพฤกษศาสตร์-ชื่อพื้นเมือง). กรมป่าไม้ 379 หน้า.

มูลนิธิโตโยต้าประเทศไทยและสถาบันวิจัยโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล. 2541. มหัศจรรย์ผัก 108. พิมพ์ครั้งที่ 4.411 หน้า.

สถาบันการแพทย์แผนไทย กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. 2542. ผักพื้นบ้านภาคกลาง 279 หน้า.

สถาบันวิจัยและฝึกอบรมการเกษตรสกลนคร สถาบันเทคโนโลยีราชมงคล กระทรวงศึกษาธิการ. ผลการประชุมสัมมนาเชิงปฏิบัติการผักพื้นบ้านอาหารธรรมกาชาติอีสาน ครั้งที่ 2. 177 หน้า. ที่มา http://singburi.doae.go.th/acri/index.htm