สวัสดีค่ะ ด.ชวัลฑชา คำมินทร์

 สิ่งที่ต้องการอยู่นี่ค่ะ

กาพย์ห่อโคลงนิราศประพาสธารทองแดง

ผู้แต่ง  เจ้าฟ้าธรรมาธิเบศร์ (เจ้าฟ้ากุ้ง)   แต่งในสมัยกรุงศรีอยุธยา

ลักษณะคำประพันธ์    กาพย์ห่อโคลง  เริ่มด้วยกาพย์ยานี ๑๑  และตามด้วยโคลงสี่สุภาพ   

ลักษณะเนื้อหา  มีลักษณะคล้ายนิราศ  กล่าวถึงการเดินทางไปพระพุทธบาท  บรรยายสัตว์ป่าและพืชที่พบเห็น  เชื่อมโยงถึงหญิงสาว

ความงามด้านวรรณศิลป์

๑. การสร้างคำ

๑.๑)การใช้คำเลียนเสียงธรรมชาติ กาพย์ห่อโคลงนิราศธารทองแดงมีการใช้คำเลียนเสียงธรรมชาติมาก เช่น

บทที่ 2    ตะเติง เลียนเสียง กลอง          แตร้นแตร่น เลียนเสียง ปี่        หวู่หวู้ เลียนเสียง สังข์

บทที่ ๖ ฮูมแปร๋น เลียนเสียง ช้างร้อง      บทที่ ๒๘ อุ่ยอุ้ย เลียนเสียง ชะนี

๑.๒) การเลือกใช้คำให้ถูกต้องตรงตามความหมาย เจ้าฟ้าธรรมธิเบศร์ ทรงพิถีพิถันเป็นอย่างยิ่ง โดยเฉพาะคำกริยา เช่น ; เสียงปี่รี่เรื่อย คำ รี่เรื่อย นี้ ทำให้ผู้อ่านรับรสความได้ว่า เสียงปี่ดังไม่มีขาดตอน   ขาดจังหวะ ตอนที่บรรยายการแต่งกายของบรรดานักสนมกรมชแม่ ใช้เพียงคำว่า นุ่งห่มโอ่ เราจะรับรู้ได้ทันทีว่า
นางชาววังแต่งกายกันอย่างพีถีพิถัน

๑.๓) การเลือกใช้คำที่มีเสียงสระเดียวกัน ในกาพย์บาทเลื่อนล้า และโคลงบาทเลื่อนล้า บทที่ ๕๒ เป็นลักษณะพิเศษที่พระองค์ทำได้อย่างดีเยี่ยม เห็นภาพการกอดรักกันชุลมุนระหว่างงูกับหนูที่กำลังต่อสู้กัน

๑.๔) การใช้คำ เอกโทษ โทโทษ เนื่องจากโคลงสี่สุภาพบังคับเอก ๗ โท๔ กวีเคร่งครัดลักษณะทางฉันทลักษณ์มาก ในที่ที่บังคับคำเอกคำโท พระองค์จึงใช้ เอกโทษ, โทโทษ ให้ตรงกับผังบังคับ เช่น

ใช้ เคี่ยว แทน เขี้ยว บทที่ ๒๗        หรี่ แทน รี่ บทที่ ๕       เขรื้อง แทน เครื่อง  และ แหน้ แทน แน่ บทที่ ๑

๒.  การเรียบเรียงคำ

๒.๑) การขึ้นต้นกาพย์และโคลง ในบทเดียวกันเกือบทั้งหมด และใจความในแต่ละวรรคของกาพย์จะมาบรรจุในแต่ละบาทของ

๒.๒) การบรรจุคำลงในแต่ละวรรคของกาพย์ กวีจะแทรกสัมผัสลงในวรรคทั้งๆ ที่มิใช่ลักษณะบังคับ  

๒.๓) เกือบทุกบทจะมีการเรียงคำแบบโครงสร้างประโยคชัดเจน คือ มีประธาน  กริยา เช่น

“ ยูงทองย่องเยื้องย่าง รำรางช่างฟายหาง ”    ประธาน คือ นกยูง       กริยา คือ ย่อง ย่าง รำ ฟาย

๓. การใช้โวหาร  กาพย์ ห่อโคลงนิราศทองแดงเป็นการบรรยายธรรมชาติที่พบเห็น โดยใช้คำ ตรงๆ เห็นภาพชัดเจน จึงไม่ค่อยมีการใช้โวหารมากนัก แต่ก็มีปรากฏอยู่บ้าง ดังนี้

      ๓.๑) การใช้อุปมาโวหาร เช่น โคลงบทที่ ๒     เสียงปี่รี่เรื่อยเพียง          การเวก
   
  ๓.๒) การใช้อุปลักษณ์(การเปรียบเทียบ ของสองสิ่งว่าเป็นสิ่งเดียวกันหรือเท่ากันทุกประการ) เช่น กาพย์บทที่ ๕    เที่ยวเล่นเป็นเกษมสุข       แสนสิ่งสนุกปลุกใจหวัง

  คุณค่าทางด้าน ของกาพย์ห่อโคลงนิราศธารทองแดง

๑.ทำให้รู้ที่มาของคำพังเพย “บ่นเป็นหมีกินผึ้ง” ว่า มาจากการสังเกตธรรมชาติวิทยาของหมี ที่ชอบกินรังผึ้ง
เป็นอาหาร   

๒. สะท้อนความเชื่อว่า งูเขียวชอบกินตับตุ๊กแก และเสียงร้องของตุ๊กแกนั้น คือ เสียงที่ร้องบอกงูว่า “ ตับแก่ๆ”   

                 กาพย์ห่อโคลงนิราศทองแดงนี้ มีคุณค่าอย่างยิ่งต่อการนำไปเป็นตัวอย่างการศึกษาธรรมชาติวิทยา ทั้งสัตว์บก สัตว์ปีก สัตว์น้ำ เป็นการสะท้อนให้เห็นสภาพอันอุดมสมบูรณ์ของเมืองไทยในสมัยอยุธยา การพึ่งพากันในระบบนิเวศวิทยา กวีสามารถใช้คำบรรจุลงในกาพย์และโคลงได้อย่างเหมาะเจาะจงงดงาม
ถือได้ว่าเป็นงานที่สมบูรณ์ที่สุดในการเป็นแบบอย่างของการพรรณนาตามความจริง

 

ประวัติ เจ้าฟ้ากุ้ง

 

เจ้าฟ้าธรรมาธิเบศ กรมขุนเสนาพิทักษ์ หรือเรียกติดปากว่าเจ้าฟ้ากุ้ง  พระองค์มีพระปรีชา สามารถหลายด้านไม่วาจะเป็นด้านการทหาร การช่างและโดยเฉพาะด้านวรรณกรรม จัดได้ว่าพระองค์ท่านทรงเป็นคีตกวีที่ยิ่งใหญ่ในสมัยกรุงศรีอยุธยาพระองค์หนึ่ง

               พระองค์ประสูติ เมื่อ พ.ศ.๒๒๔๘ ในแผ่นดินสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวท้ายสระซึ่งเป็นพระปิตุลา (ลุง) ของพระองค์ ทรงเป็นพระราชโอรสของสมเด็จ พระบรมโกศหรือสมเด็จพระบรมราชาธิราชที่ ๓ กับกรมหลวงอภัยนุชิต พระมเหสีใหญ่ เจ้าฟ้าธรรมธิเบศรมีพระอนุชาต่างพระมารดา อีก ๒ พระองค์คือ พระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าเอกทัศ(พระเจ้าเอกทัศ) และพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าดอกเดื่อ (ขุนหลวงหาวัด)

ลุศักราช ๑๑๐๓ ปีระกา ตรีศก พ.ศ. ๒๒๘๔ เจ้าฟ้าธรรมธิเบศร์ ได้เข้าพระราชพิธีอุปราชาภิเศกเถลิงถวัลยราชสถิติ ที่พระมหาอุปราช เป็นกรมพระราชวังบวรสถานมงคล (วังหน้า) และอภิเษกสมรสกับเจ้าฟ้าหญิงอินทสุดาวดี    ก่อนหน้านี้เเคยจะถูกสำเร็จโทษเนื่องจากไปทำร้ายเจ้าฟ้านเรนทร์ กรมขุนสุเรนทรพิทักษ์ พระโอรสองค์โตในพระเจ้าอยู่หัวท้ายสระ  เนื่องจากแกรงว่าจะเป็นศัตรูในการสืบราชสมบัติ   ซึ่งกรมขุนสุเรนทรพิทักษ์เป็นที่โปรดปรานรักใคร่ของพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ  ในขณะดำรงค์ตำแหน่งอุปราช   ต่อมาเจ้าฟ้านเรนทร์ ทรงออกผนวจมอบราชสมบัติให้เจ้าฟ้าอภัย ทำให้พระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ ไม่พอพระทัย และเกิดการแย่งชิงราชสมบัติ

        เจ้าฟ้ากุ้งฟ้าเคยเป็นคู่รักกับหม่อมเจ้าสังวาลย์ แต่ต่อมากลับได้รับการแต่งตั้งเป็นพระมเหสีฝ่ายซ้ายของพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ ซึงเป็นผู้สั่งประหารบิดาของหม่อม เจ้าสังวาลย์ ส่วนเจ้าฟ้าเทพผู้เป็นแม่กลับกลายเป็นชายาของกรมพระราชวังบวรสถานมงคล เจ้าฟ้ากุ้ง ภายหลังเจ้าฟ้ากุ้งก็ลักลอบไปมีความสัมพันธ์กับเจ้าฟ้านิ่มหรือเจ้าฟ้าสังวาลย์ อ จึงเกิดเป็นกาพย์กลอน เรื่องกากี และบทสังวาส

         ในตอนหลังทรงติดโรคผู้ชายคือสิฟิลิส เมื่อโรคลุกลามไปยังเส้นประสาททำให้เดินตัวงอ หมดคุณสมบัติการสืบทอดราชสมบัติ จึงเป็นที่มาของคำว่าเจ้าฟ้ากุ้ง และก็ถูกพระราชบิดาสำเร็จโทษโดยการโบยพร้อมเจ้าฟ้าสังวาลย์ ข้อหาลักลอบคบชู้  แล้วนำพระศพไปฝังที่วัดไชยวัฒนาราม

ผลงานด้านวรรณกรรมที่พระองค์พระนิพนธ์ไว้เป็นสมบัติของชาติไทยหลายเรื่องด้วยกัน พระองค์ท่านทรงชำนาญ ในการประพันธ์ประเภทกาพย์ห่อโคลง งานพระนิพนธ์เท่าที่ทราบมีดังนี้

๑. กาพย์เห่เรือ

๒. บทเห่เรื่องกากี ๓ ตอน

๓. บทเห่สังวาสและเห่ครวญอย่างละบท

๔. กาพย์ห่อโคลงนิราศธานโศก

๕. กาพย์ห่อโครงนิราศธารทองแดง

๖. ลิลิตนันโทปนันทสูตรคำหลวงทรงนิพนธ์ พ.ศ. ๒๒๗๙ ขณะทรงผนวช

๗. ลิลิตพระมาลัยคำหลวงทรงนิพนธ์ พ.ศ. ๒๒๘๐ ขณะทรงผนวช

๘. เพลงยาว(จดหมายรัก)

 ตัวอย่าง   เอวอ่อนชอ้อนองค์  โฉมอนงค์ทรงสาวสวรรค์

             หาไหนไม่เทียมทัน    ขวัญเนตรพี่นี้น่ารัก

             ขาวสุดพุดจีบจีน        เจ้ามีสีนพี่มีศักดิ์

            ทั้งวังเขาชังนัก          แต่พี่รักเจ้าคนเดียว

 

 

สวัสดีค่ะ สุพัตรา  หนูต้องให้ e-mailมาจึงจะส่งไปให้หนูได้ค่ะ